Nog altijd is de Apple iMac de bekendste all-in-one-pc. Traditiegetrouw heeft Apple de iMac ook dit jaar weer vernieuwd. Wat is er nieuw aan de 2020-uitvoering van de 27 inch iMac en wat is er hetzelfde gebleven?

Het begint een beetje saai te worden, maar over de behuizing kan ik net als vorig jaar vrij kort zijn: Apple heeft (op het optionele matte scherm na) niets veranderd aan het uiterlijk van de iMac. Je kunt een uitvoering met het standaard glanzende scherm uiterlijk dan ook niet onderscheiden van een 2019-uitvoering (of je moet heel goed kijken naar het vrijwel onzichtbare microfoongaatje op de achterkant). Heel erg is dat niet, want ook in 2020 blijft de iMac een fraai ontwerp hebben. Wel ogen de schermranden in 2020 erg ouderwets, zeker ook als je dit vergelijkt met het ontwerp van Apples eigen Pro Display XDR.

©PXimport

©PXimport

De bouwkwaliteit van de aluminium iMac is uitstekend. Alle aansluitingen zijn aan de achterkant geplaatst, iets dat af en toe best onhandig is als je een hoofdtelefoon, SD-kaart of usb-stick wilt gebruiken. Wellicht dat Apple met een nieuw ontwerp komt als de iMac voorzien wordt van een door Apple zelf ontworpen ARM-processor. Apple heeft immers aangekondigd dat alle Macs in de komende twee jaar voorzien zullen worden van een eigen ontworpen ARM-processor. De kans is dan ook erg groot dat dit de laatste iMac met een Intel-processor is en het lijkt me niet ondenkbaar dat een nieuwe architectuur ook een prima moment voor een nieuwe ontwerp is.

Aan de aansluitingen achterop is op het oog niets veranderd. Nog steeds is de iMac voorzien van een 3,5mm-hoofdtelefoonaansluiting, kaartlezer, vier usb-a-poorten, twee Thunderbolt3-poorten (usb-c) en een netwerkaansluiting. De Thunderbolt-aansluitingen zijn ook geschikt voor video-uitvoer. Toch is er een vernieuwing, want het is dit jaar mogelijk om de iMac tegen een meerprijs te voorzien van een multigigabit-netwerkaansluiting met ondersteuning voor 2,5, 5 en 10 Gbit. De draadloze techniek is met Wifi 5 hetzelfde als vorig jaar, helaas zijn er nog geen Macs met Wifi 6. Wel ondersteunt de iMac nu officieel Bluetooth 5.0, maar dat maakt voor de meeste gebruikers geen verschil met bluetooth 4.2.

©PXimport

Onhandige muis

De iMac is standaard voorzien van het Magic Keyboard zonder numeriek toetsenblok en de Magic Mouse 2. Tegen een meerprijs kun je ook kiezen voor de Magic TrackPad 2 en het Magic Keyboard met numeriek toetsenblok. Heel enthousiast ben ik niet over het meegeleverde setje invoerapparatuur. Hoewel de gebaren op Apples muis best handig zijn, ligt de muis niet echt lekker in de hand en mis ik bladerknoppen. Het blijft verder onhandig dat je de muis moet opladen via de onderkant waardoor je de muis niet kunt gebruiken tijdens het opladen. Het toetsenbord is simpel, maar tikt lekker en ik vind een zo plat mogelijk toetsenbord persoonlijk prettig werken.

©PXimport

©PXimport

Moderne specificaties

De iMac is leverbaar in verschillende configuraties waarvan de goedkoopste is voorzien van een Core i5-10500, een processor met 6 cores. Wij ontvingen van Apple de duurste standaardconfiguratie die is voorzien van een Intel Core i7-10700K (8 cores), een 512 GB ssd en een AMD Radeon Pro 5500 XT. Het is op papier een mooie configuratie, alleen de 8 gigabyte ram is in 2020 wel heel karig voor een computer van dit kaliber. Je kunt de iMac met meer ram configureren, maar Apple vraagt hier hoge prijzen voor. Het verdubbelen naar 16 GB ram kost al 250 euro. Gelukkig kun je de 27inch-uitvoering van de iMac via een klepje op de achterkant nog steeds zelf uitbreiden met meer geheugen. Betalen voor Apples upgradeprijzen voor ram zou ik dan ook niet doen, je kunt prima zelf meer geheugen in de iMac prikken.

Een fijne verandering ten opzichte van vorig jaar is dat nu alle varianten standaard voorzien zijn van een ssd met minimaal 256 GB opslag. Tegen (flinke) meerprijzen kun je de iMac behalve met 512 GB zoals in het geteste model ook configureren met 1, 2, 4 en zelfs 8 TB ssd-opslag. Overigens is het 21,5inch-model eventueel nog wel met een Fusion Drive (harde schijf plus kleine cache-ssd) leverbaar voor als je veel opslag wenst, maar standaard heeft ook die uitvoering dit jaar een ssd.

©PXimport

©PXimport

Concurrent voor de iMac Pro

De iMac is nog sterker dan vorig jaar een concurrent voor Apples eigen iMac Pro geworden, zeker de goedkoopste uitvoering van de iMac Pro staat onder druk. De iMac kan nu een 10core-processor bevatten en net als de iMac Pro ook voorzien worden van 10gigabit-ethernet. Zelfs als je de iMac net als de iMac Pro configureert met een 10core-processor, 32 GB ram, een 1 TB ssd, een Radeon Pro 5700 XT en een 10GBit-netwerkaansluiting is de iMac zeker niet goedkoop, maar nog altijd 645 euro goedkoper dan de iMac Pro en vermoedelijk zelfs een stukje sneller. En voor die 645 euro kun je dan weer kiezen voor een mat afgewerkt scherm, een optie die iMac Pro niet heeft. Het lijkt me dan ook niet toevallig dat de introductie van de vernieuwde iMac het einde van de 8core-uitvoering van de iMac Pro betekende.

Thuiswerk-proof webcam

In 2020 blijkt de webcam belangijker dan ooit en het is dan ook fijn dat de iMac dit jaar met een 1080p-camera komt. De kwaliteit van de camera is uitstekend en ook het geluid is verbeterd. De iMac is nu voorzien van drie microfoons: twee worden gebruikt om het gewenste geluid op te pikken terwijl een derde microfoon gebruikt wordt om storende omgevingsgeluiden weg te filteren. De betere beeld- en geluidskwaliteit komt volgens Apple ook doordat de T2-chip nu verantwoordelijk is voor de afhandeling hiervan. Deze chip doet ook dienst als ssd-controller en zorgt voor versleuteling van de gegegevens. De T2-chip doet op andere Macs ook dienst als besturing voor biometrisch inloggen met een vingerafdrukscanner. Helaas heeft de toevoeging van de T2 in de iMac op dat gebied niets nieuws gebracht. De nieuwe door de T2 aangestuurde webcam biedt dus geen gezichtsherkenning voor inloggen zoals iPads, iPhones en steeds meer Windows-pc’s wel bieden. Het meegeleverde toetsenbord biedt dan weer geen Touch ID vingerafdrukscanner die een MacBook Air en Pro dan weer wel hebben. Wellicht een vernieuwing voor volgend jaar?

Uitstekend scherm

Het scherm is hetzelfde als vorig jaar en is een 5K-scherm met een resolutie van 5120 x 2880 pixels. Het scherm heeft een hoge helderheid, goed inkijkhoeken en een uitstekende kleurweergave. Nieuw is de ondersteuning voor True Tone waarbij de kleurtemperatuur verandert op basis van het licht in je ruimte. Af en toe zag ik de kleurtemperatuur wel wat te vaak verspringen als er bijvoorbeeld wolken voor de zon langskwamen. Mocht je last van deze functie hebben, dan kun je True Tone via de instellingen uitschakelen, hetzelfde geldt voor de automatische helderheidsregeling.

Een andere vernieuwing is dat het scherm dit jaar voor het eerst voorzien kan worden van een matte afwerking. Het glas met nanotextuur heeft een meerprijs van 625 euro. Prijzig, maar de manier waarop Apple het scherm mat maakt, is wel bijzonder. Het gaat niet om een matte laag die op het scherm is geplakt, maar om microscopische krasjes in het glas die het licht zo verstrooien dat het beeld mat wordt. Glas met nanotextuur is verder alleen verkrijgbaar op Apples Pro Display XDR, de iMac Pro is dus niet met deze optie leverbaar. Helaas was het testmodel dat ik van Apple ontving voorzien van een scherm voorzien van de normale glanzende afwerking, dus ik kan hier verder niets over zeggen.

Prestaties

De Core i7-10700K is een krachtige processor en dat is te zien in de benchmark Geekbench 4. De geteste iMac scoort in de single-core-test 6256 punten en in de multi-core-test 32459 punten. Daarmee is het 2020-model in de Core i7-uitvoering grofweg net zo snel als het 2019-model voorzien van Core i9-processor. Voor de volledigheid: in de nieuwere benchmark Geekbench 5 wordt een single-core-score van 1260 en een multicore-score van 7565 neergezet. De single-core-score is sneller dan iedere iMac Pro die te koop is, de multi-core-score komt in de buurt van de 8core-uitvoering van de iMac Pro die sinds de introductie van de 2020-uitvoering van de iMac logischerwijs niet meer te koop is. De 10core-uitvoering van de iMac Pro is in de multi-core-test nog wel wat sneller.

Apple staat bekend om zijn uitstekende ssd’s en de iMac vormt dit jaar geen uitzondering. De ssd heeft een leessnelheid van 2347,4 MB/s en een schrijfsnelheid van 2341,6 MB/s. Hiermee ligt de leessnelheid 445 MB/s lager dan vorig jaar, maar de schrijfsnelheid is juist 442 MB/s hoger. Wat mij betreft geen gek compromis.

De iMac is voorzien van een ventilator. Tijdens normale werkzaamheden hoor je die niet. Zet je de iMac echter wat langer intensief aan het werk, dan wordt de ventilator duidelijk hoorbaar. Op zich prettig, een langdurige test in Cinebench R20 laat zien dat de iMac niet veel langzamer wordt als je hem langdurig aan het werk zet. In de eerste run scoort de iMac 4907 multicore-punten terwijl er na 20 keer nog altijd 4825 punten gehaald worden.

Grafisch heeft Apple de iMac een behoorlijke upgrade gegeven. De geteste uitvoering is voorzien van een Radeon Pro 5500 XT. Dit is een kaart die theoretisch wat sneller zou moeten zijn dan de bekendere Radeon RX 5500 XT, maar niet is geoptimaliseerd voor spellen. We hebben Windows geïnstalleerd om de benchmark 3DMark te kunnen draaien en iMac scoort in 3DMark Time Spy een graphics score van 4612 punten. De algemene score in Time Spy is 4864 punten en de cpu-score 7055 punten. De graphics score is vermoedelijk door de niet voor gaming geoptimaliseerde driver lager dan de score die een normale RX 5500 XT neerzet, die je op zo’n 5400 punten verwacht. De score is vergelijkbaar met wat een AMD Radeon RX 570 neerzet. Vrij recente spellen kun je hiermee in full hd spelen met wat lager ingestelde grafische instellingen. Een lichter spel zoals de het recent uitgebrachte Command & Conquer Remastered draaide zelfs in de volledige 5K-resolutie uitstekend, een indrukwekkende ervaring. De Radeon Pro 5700 XT die je tegen een meerprijs kunt configureren is theoretisch net wat sneller dan de Vega 56 die je in de instapuitvoering van de iMac Pro vindt.

Conclusie

Hoewel Apple de iMac in 2020 wederom niet van een nieuwe ontwerp heeft voorzien, betekent dat niet dat er niks veranderd is aan de iMac. Zo heeft de webcam een grote sprong gemaakt en kun je nu ook kiezen voor multigigabit-ethernet. Samen met de krachtige hardware zoals een 8- of zelfs 10-core-processor is de iMac hiermee wederom een stukje dichter naar de iMac Pro toegekropen. De iMac is simpelweg een prima machine voor de meeste gebruikers die een Mac nodig hebben en zouden we je normaal gesproken zonder twijfel aanraden.

Toch is dat laatste nu lastig, want er is één belangrijke maar: is het momenteel de beste tijd om een nieuwe Apple-computer te kopen? Apple heeft inmiddels aangekondigd dat het alle modellen in de komende twee jaar gaat voorzien van een eigen processor op basis van de ARM-architectuur en de kans is dan ook erg groot dat dit de laatste iMac met een Intel-processor is. Hoewel Apple de x86-computers ongetwijfeld nog jarenlang zal ondersteunen qua os-updates, is het erg aannemelijk dat de modellen voorzien van een eigen processor (software)functies krijgen die de op Intel gebaseerde Macs niet mogelijk zijn. Zo kunnen apps voor de iPad eenvoudig geschikt gemaakt worden voor een Mac voorzien van een Apple-processor, iets dat voor de Intel-architectuur niet zo evident is. Daar staat dan weer tegenover dat je op deze iMac gegarandeerd alle huidige (x86-)software uitstekend kunt draaien en je via Boot Camp ook Windows 10 kunt gebruiken. Vooral dat laatste lijkt niet meer te kunnen op ARM gebaseerde Macs.

Heb je echter nu een computer en in het bijzonder een Mac nodig, dan is de iMac zonder twijfel een fantastisch apparaat.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.