Nog altijd is de Apple iMac de bekendste all-in-one-pc. Traditiegetrouw heeft Apple de iMac ook dit jaar weer vernieuwd. Wat is er nieuw aan de 2020-uitvoering van de 27 inch iMac en wat is er hetzelfde gebleven?

Het begint een beetje saai te worden, maar over de behuizing kan ik net als vorig jaar vrij kort zijn: Apple heeft (op het optionele matte scherm na) niets veranderd aan het uiterlijk van de iMac. Je kunt een uitvoering met het standaard glanzende scherm uiterlijk dan ook niet onderscheiden van een 2019-uitvoering (of je moet heel goed kijken naar het vrijwel onzichtbare microfoongaatje op de achterkant). Heel erg is dat niet, want ook in 2020 blijft de iMac een fraai ontwerp hebben. Wel ogen de schermranden in 2020 erg ouderwets, zeker ook als je dit vergelijkt met het ontwerp van Apples eigen Pro Display XDR.

©PXimport

©PXimport

De bouwkwaliteit van de aluminium iMac is uitstekend. Alle aansluitingen zijn aan de achterkant geplaatst, iets dat af en toe best onhandig is als je een hoofdtelefoon, SD-kaart of usb-stick wilt gebruiken. Wellicht dat Apple met een nieuw ontwerp komt als de iMac voorzien wordt van een door Apple zelf ontworpen ARM-processor. Apple heeft immers aangekondigd dat alle Macs in de komende twee jaar voorzien zullen worden van een eigen ontworpen ARM-processor. De kans is dan ook erg groot dat dit de laatste iMac met een Intel-processor is en het lijkt me niet ondenkbaar dat een nieuwe architectuur ook een prima moment voor een nieuwe ontwerp is.

Aan de aansluitingen achterop is op het oog niets veranderd. Nog steeds is de iMac voorzien van een 3,5mm-hoofdtelefoonaansluiting, kaartlezer, vier usb-a-poorten, twee Thunderbolt3-poorten (usb-c) en een netwerkaansluiting. De Thunderbolt-aansluitingen zijn ook geschikt voor video-uitvoer. Toch is er een vernieuwing, want het is dit jaar mogelijk om de iMac tegen een meerprijs te voorzien van een multigigabit-netwerkaansluiting met ondersteuning voor 2,5, 5 en 10 Gbit. De draadloze techniek is met Wifi 5 hetzelfde als vorig jaar, helaas zijn er nog geen Macs met Wifi 6. Wel ondersteunt de iMac nu officieel Bluetooth 5.0, maar dat maakt voor de meeste gebruikers geen verschil met bluetooth 4.2.

©PXimport

Onhandige muis

De iMac is standaard voorzien van het Magic Keyboard zonder numeriek toetsenblok en de Magic Mouse 2. Tegen een meerprijs kun je ook kiezen voor de Magic TrackPad 2 en het Magic Keyboard met numeriek toetsenblok. Heel enthousiast ben ik niet over het meegeleverde setje invoerapparatuur. Hoewel de gebaren op Apples muis best handig zijn, ligt de muis niet echt lekker in de hand en mis ik bladerknoppen. Het blijft verder onhandig dat je de muis moet opladen via de onderkant waardoor je de muis niet kunt gebruiken tijdens het opladen. Het toetsenbord is simpel, maar tikt lekker en ik vind een zo plat mogelijk toetsenbord persoonlijk prettig werken.

©PXimport

©PXimport

Moderne specificaties

De iMac is leverbaar in verschillende configuraties waarvan de goedkoopste is voorzien van een Core i5-10500, een processor met 6 cores. Wij ontvingen van Apple de duurste standaardconfiguratie die is voorzien van een Intel Core i7-10700K (8 cores), een 512 GB ssd en een AMD Radeon Pro 5500 XT. Het is op papier een mooie configuratie, alleen de 8 gigabyte ram is in 2020 wel heel karig voor een computer van dit kaliber. Je kunt de iMac met meer ram configureren, maar Apple vraagt hier hoge prijzen voor. Het verdubbelen naar 16 GB ram kost al 250 euro. Gelukkig kun je de 27inch-uitvoering van de iMac via een klepje op de achterkant nog steeds zelf uitbreiden met meer geheugen. Betalen voor Apples upgradeprijzen voor ram zou ik dan ook niet doen, je kunt prima zelf meer geheugen in de iMac prikken.

Een fijne verandering ten opzichte van vorig jaar is dat nu alle varianten standaard voorzien zijn van een ssd met minimaal 256 GB opslag. Tegen (flinke) meerprijzen kun je de iMac behalve met 512 GB zoals in het geteste model ook configureren met 1, 2, 4 en zelfs 8 TB ssd-opslag. Overigens is het 21,5inch-model eventueel nog wel met een Fusion Drive (harde schijf plus kleine cache-ssd) leverbaar voor als je veel opslag wenst, maar standaard heeft ook die uitvoering dit jaar een ssd.

©PXimport

©PXimport

Concurrent voor de iMac Pro

De iMac is nog sterker dan vorig jaar een concurrent voor Apples eigen iMac Pro geworden, zeker de goedkoopste uitvoering van de iMac Pro staat onder druk. De iMac kan nu een 10core-processor bevatten en net als de iMac Pro ook voorzien worden van 10gigabit-ethernet. Zelfs als je de iMac net als de iMac Pro configureert met een 10core-processor, 32 GB ram, een 1 TB ssd, een Radeon Pro 5700 XT en een 10GBit-netwerkaansluiting is de iMac zeker niet goedkoop, maar nog altijd 645 euro goedkoper dan de iMac Pro en vermoedelijk zelfs een stukje sneller. En voor die 645 euro kun je dan weer kiezen voor een mat afgewerkt scherm, een optie die iMac Pro niet heeft. Het lijkt me dan ook niet toevallig dat de introductie van de vernieuwde iMac het einde van de 8core-uitvoering van de iMac Pro betekende.

Thuiswerk-proof webcam

In 2020 blijkt de webcam belangijker dan ooit en het is dan ook fijn dat de iMac dit jaar met een 1080p-camera komt. De kwaliteit van de camera is uitstekend en ook het geluid is verbeterd. De iMac is nu voorzien van drie microfoons: twee worden gebruikt om het gewenste geluid op te pikken terwijl een derde microfoon gebruikt wordt om storende omgevingsgeluiden weg te filteren. De betere beeld- en geluidskwaliteit komt volgens Apple ook doordat de T2-chip nu verantwoordelijk is voor de afhandeling hiervan. Deze chip doet ook dienst als ssd-controller en zorgt voor versleuteling van de gegegevens. De T2-chip doet op andere Macs ook dienst als besturing voor biometrisch inloggen met een vingerafdrukscanner. Helaas heeft de toevoeging van de T2 in de iMac op dat gebied niets nieuws gebracht. De nieuwe door de T2 aangestuurde webcam biedt dus geen gezichtsherkenning voor inloggen zoals iPads, iPhones en steeds meer Windows-pc’s wel bieden. Het meegeleverde toetsenbord biedt dan weer geen Touch ID vingerafdrukscanner die een MacBook Air en Pro dan weer wel hebben. Wellicht een vernieuwing voor volgend jaar?

Uitstekend scherm

Het scherm is hetzelfde als vorig jaar en is een 5K-scherm met een resolutie van 5120 x 2880 pixels. Het scherm heeft een hoge helderheid, goed inkijkhoeken en een uitstekende kleurweergave. Nieuw is de ondersteuning voor True Tone waarbij de kleurtemperatuur verandert op basis van het licht in je ruimte. Af en toe zag ik de kleurtemperatuur wel wat te vaak verspringen als er bijvoorbeeld wolken voor de zon langskwamen. Mocht je last van deze functie hebben, dan kun je True Tone via de instellingen uitschakelen, hetzelfde geldt voor de automatische helderheidsregeling.

Een andere vernieuwing is dat het scherm dit jaar voor het eerst voorzien kan worden van een matte afwerking. Het glas met nanotextuur heeft een meerprijs van 625 euro. Prijzig, maar de manier waarop Apple het scherm mat maakt, is wel bijzonder. Het gaat niet om een matte laag die op het scherm is geplakt, maar om microscopische krasjes in het glas die het licht zo verstrooien dat het beeld mat wordt. Glas met nanotextuur is verder alleen verkrijgbaar op Apples Pro Display XDR, de iMac Pro is dus niet met deze optie leverbaar. Helaas was het testmodel dat ik van Apple ontving voorzien van een scherm voorzien van de normale glanzende afwerking, dus ik kan hier verder niets over zeggen.

Prestaties

De Core i7-10700K is een krachtige processor en dat is te zien in de benchmark Geekbench 4. De geteste iMac scoort in de single-core-test 6256 punten en in de multi-core-test 32459 punten. Daarmee is het 2020-model in de Core i7-uitvoering grofweg net zo snel als het 2019-model voorzien van Core i9-processor. Voor de volledigheid: in de nieuwere benchmark Geekbench 5 wordt een single-core-score van 1260 en een multicore-score van 7565 neergezet. De single-core-score is sneller dan iedere iMac Pro die te koop is, de multi-core-score komt in de buurt van de 8core-uitvoering van de iMac Pro die sinds de introductie van de 2020-uitvoering van de iMac logischerwijs niet meer te koop is. De 10core-uitvoering van de iMac Pro is in de multi-core-test nog wel wat sneller.

Apple staat bekend om zijn uitstekende ssd’s en de iMac vormt dit jaar geen uitzondering. De ssd heeft een leessnelheid van 2347,4 MB/s en een schrijfsnelheid van 2341,6 MB/s. Hiermee ligt de leessnelheid 445 MB/s lager dan vorig jaar, maar de schrijfsnelheid is juist 442 MB/s hoger. Wat mij betreft geen gek compromis.

De iMac is voorzien van een ventilator. Tijdens normale werkzaamheden hoor je die niet. Zet je de iMac echter wat langer intensief aan het werk, dan wordt de ventilator duidelijk hoorbaar. Op zich prettig, een langdurige test in Cinebench R20 laat zien dat de iMac niet veel langzamer wordt als je hem langdurig aan het werk zet. In de eerste run scoort de iMac 4907 multicore-punten terwijl er na 20 keer nog altijd 4825 punten gehaald worden.

Grafisch heeft Apple de iMac een behoorlijke upgrade gegeven. De geteste uitvoering is voorzien van een Radeon Pro 5500 XT. Dit is een kaart die theoretisch wat sneller zou moeten zijn dan de bekendere Radeon RX 5500 XT, maar niet is geoptimaliseerd voor spellen. We hebben Windows geïnstalleerd om de benchmark 3DMark te kunnen draaien en iMac scoort in 3DMark Time Spy een graphics score van 4612 punten. De algemene score in Time Spy is 4864 punten en de cpu-score 7055 punten. De graphics score is vermoedelijk door de niet voor gaming geoptimaliseerde driver lager dan de score die een normale RX 5500 XT neerzet, die je op zo’n 5400 punten verwacht. De score is vergelijkbaar met wat een AMD Radeon RX 570 neerzet. Vrij recente spellen kun je hiermee in full hd spelen met wat lager ingestelde grafische instellingen. Een lichter spel zoals de het recent uitgebrachte Command & Conquer Remastered draaide zelfs in de volledige 5K-resolutie uitstekend, een indrukwekkende ervaring. De Radeon Pro 5700 XT die je tegen een meerprijs kunt configureren is theoretisch net wat sneller dan de Vega 56 die je in de instapuitvoering van de iMac Pro vindt.

Conclusie

Hoewel Apple de iMac in 2020 wederom niet van een nieuwe ontwerp heeft voorzien, betekent dat niet dat er niks veranderd is aan de iMac. Zo heeft de webcam een grote sprong gemaakt en kun je nu ook kiezen voor multigigabit-ethernet. Samen met de krachtige hardware zoals een 8- of zelfs 10-core-processor is de iMac hiermee wederom een stukje dichter naar de iMac Pro toegekropen. De iMac is simpelweg een prima machine voor de meeste gebruikers die een Mac nodig hebben en zouden we je normaal gesproken zonder twijfel aanraden.

Toch is dat laatste nu lastig, want er is één belangrijke maar: is het momenteel de beste tijd om een nieuwe Apple-computer te kopen? Apple heeft inmiddels aangekondigd dat het alle modellen in de komende twee jaar gaat voorzien van een eigen processor op basis van de ARM-architectuur en de kans is dan ook erg groot dat dit de laatste iMac met een Intel-processor is. Hoewel Apple de x86-computers ongetwijfeld nog jarenlang zal ondersteunen qua os-updates, is het erg aannemelijk dat de modellen voorzien van een eigen processor (software)functies krijgen die de op Intel gebaseerde Macs niet mogelijk zijn. Zo kunnen apps voor de iPad eenvoudig geschikt gemaakt worden voor een Mac voorzien van een Apple-processor, iets dat voor de Intel-architectuur niet zo evident is. Daar staat dan weer tegenover dat je op deze iMac gegarandeerd alle huidige (x86-)software uitstekend kunt draaien en je via Boot Camp ook Windows 10 kunt gebruiken. Vooral dat laatste lijkt niet meer te kunnen op ARM gebaseerde Macs.

Heb je echter nu een computer en in het bijzonder een Mac nodig, dan is de iMac zonder twijfel een fantastisch apparaat.

Heb je last van haperende streams of traag internet wanneer iedereen thuis tegelijk online is? Wifi 6 belooft dé oplossing te zijn voor overvolle netwerken en betere prestaties. Maar wat is deze nieuwe standaard precies en merk je in de praktijk echt verschil? We duiken in de voordelen van wifi 6 en de supersnelle wifi 6E-variant. Lees snel verder en ontdek of een upgrade voor jouw situatie de investering waard is.

Ben jij ook klaar met haperende videocalls of films die precies op het spannendste moment beginnen te bufferen omdat iedereen in huis tegelijk online is? Dan wordt het hoog tijd om kennis te maken met wifi 6, dat korte metten maakt met overbelaste netwerken. Maar is deze technologie echt een revolutie voor je dagelijkse internetgebruik of merk je in de praktijk eigenlijk weinig van die veelbelovende specificaties? In dit artikel duiken we dieper in de wereld van wifi 6 en zijn nog krachtiger broertje wifi 6E. We leggen helder uit wat de technische verschillen zijn en helpen je bepalen of een overstap voor jouw huishouden de investering waard is, zodat jij precies weet of je klaar bent voor de toekomst van razendsnel en stabiel draadloos internet.

Tijd voor een nieuwe wifi 6-router? Kijk snel op Kieskeurig.nl!

Efficiëntie is het hoofddoel

Wifi 6 is de huidige standaard voor draadloos internet, technisch ook wel bekend als 802.11ax. Waar voorgaande upgrades zich voornamelijk richtten op het verhogen van de maximale topsnelheid per apparaat, gooit wifi 6 het over een andere boeg. Het hoofddoel van deze technologie is niet alleen snelheid, maar vooral efficiëntie en capaciteit. Je kunt het vergelijken met een verbreding van de snelweg: je mag misschien niet veel harder rijden, maar doordat er meer rijbanen zijn en het verkeer slimmer wordt geregeld, sta je nooit meer in de file, zelfs niet tijdens de spits.

Het antwoord op de vraag of je het verschil echt merkt, hangt sterk af van je thuissituatie. Als je alleen woont en slechts één laptop en een telefoon gebruikt, zal de sprong van wifi 5 naar wifi 6 wellicht aanvoelen als een kleine, nauwelijks merkbare verbetering. Het echte verschil wordt pas duidelijk in een huishouden vol slimme apparaten. Wifi 6 excelleert namelijk in omgevingen waar meerdere mensen tegelijkertijd streamen, gamen en videobellen, terwijl op de achtergrond slimme thermostaten en deurbellen ook verbinding zoeken. De router kan met wifi 6 gelijktijdig data naar meerdere apparaten sturen in plaats van snel tussen alle apparaten te moeten wisselen, wat zorgt voor een stabielere verbinding zonder haperingen. Daarnaast communiceren wifi 6-routers efficiënter met je apparaten over wanneer ze moeten 'slapen' en 'wakker worden', wat een positief effect heeft op de batterijduur van je smartphone en laptop.

©YurolaitsAlbert

Snel over de VIP-strook

Om het plaatje compleet te maken is er ook nog wifi 6E. Dat is een uitbreiding van de wifi 6-standaard die gebruikmaakt van een volledig nieuwe frequentieband: 6 GHz. De traditionele 2,4GHz- en 5GHz-banden die we al jaren gebruiken, zitten inmiddels overvol met signalen van de buren, magnetrons en babyfoons. Wifi 6E opent als het ware een exclusieve VIP-strook waar alleen de allernieuwste apparaten gebruik van mogen maken. Hierdoor heb je geen last van interferentie en haal je extreem hoge snelheden met een zeer lage vertraging. Dat is echter alleen relevant als zowel je router als je ontvangende apparatuur (zoals je nieuwste smartphone) wifi 6E ondersteunen.

Al met al is de overstap naar wifi 6 of 6E zeker de moeite waard als je toe bent aan een nieuwe router en in een druk huishouden woont of in een appartementencomplex waar veel signalen door elkaar lopen. Je zult het verschil vooral merken in de stabiliteit van de verbinding wanneer iedereen thuis tegelijk online is. Voor wie weinig apparaten heeft en tevreden is met de huidige snelheid, is een directe upgrade minder noodzakelijk, al is het wel de standaard voor de toekomst.

🎯 Populairste merken routers in NL

TP-Link |  Netgear | Ubiquity | AVM Fritz! | ASUS

Wi-Fi 6-routers worden op Kieskeurig.nl steeds populairder, vooral vanwege hun veel hogere snelheid, betere stabiliteit en het vermogen om veel apparaten tegelijk te verbinden zonder snelheidverlies. Merken als AVM (met de FRITZ!Box-serie), TP-Link (o.a. Deco en Archer), en Linksys (Velop) scoren daarbij hoog.

Aanraders per merk

AVM FRITZ!Box 5590 Fiber AON
Krachtige glasvezelrouter met 4×4 Wi-Fi 6, 2,5G-poort en uitgebreide mesh- en telefoniefuncties. Geschikt voor hoge snelheden via AON of XGS-PON. Reviewscore op Kieskeurig.nl: 9,5.

AVM FRITZ!Box 6690 Cable
High-end kabelrouter met ingebouwde DOCSIS-3.1-modem, 4×4 Wi-Fi 6 en een 2,5G-poort voor extra hoge snelheden. Ondersteunt DECT-smart-home, mesh en uitgebreide netwerkfuncties. Reviewscore op Kieskeurig.nl: 9,0.

TP-Link Deco X60 3-Pack
Mesh-systeem voor stabiele dekking door het hele huis met Wi-Fi 6-snelheden tot 2402 Mbit/s op 5 GHz. Inclusief WPA3-beveiliging en ouderlijk toezicht. Reviewscore op Kieskeurig.nl: 9,3.

Linksys Velop Pro 6E 2-Pack
Tri-band mesh-systeem met een snelle 6 GHz-band voor 4K/8K-streaming en lage latency, geschikt voor grotere woningen. Ondersteunt WPA3 en slimme netwerkoptimalisatie. Reviewscore op Kieskeurig.nl: 8,6.

TP-Link Archer AX73
Zeer snelle dual-band Wi-Fi 6-router met 5400 Mbit/s totale bandbreedte en sterke beveiliging (WPA3). Met vier gigabit-poorten en USB-aansluiting ideaal voor veeleisende huishoudens. Reviewscore op Kieskeurig.nl: 10,0.

🔟 Over de reviewscores op Kieskeurig.nlOp Kieskeurig.nl schrijven consumenten reviews over producten. Elke review moet voldoen aan kwaliteitscriteria: de reviewer moet aangeven of het product gekocht, gekregen of getest is, er mag geen misleidende taal in staan en de inhoud moet betrouwbaar zijn. Zo worden nep- of spamreacties tegengegaan. Bij de beoordeling zie je niet alleen het gemiddelde cijfer, maar ook hoeveel reviews er zijn. Zo krijg je meteen een indruk of de score op basis van één enkele review is of op basis van veel gebruikerservaringen.

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.