Grand Theft Auto 6 lijkt alle fantasieën waar te maken

En dat is nogal wat. Groter en mooier natuurlijk, maar na al die jaren verwachten we veel meer dan dat. We willen de vrijheid van GTA 5, het oog voor detail van Red Dead Redemption 2, een geloofwaardige spelwereld, interessante personages en het liefst ook nog gameplay die op vrijwel ieder vlak een stap vooruit zet.

Misschien is dat wel het grootste probleem waar Rockstar mee te maken heeft. Hoe maak je een game die kan concurreren met dertien jaar aan fantasie, geruchten en torenhoge verwachtingen? Lange tijd dacht ik dat dat simpelweg onmogelijk was. Dat ik de lat in mijn hoofd inmiddels zo hoog had gelegd dat de echte GTA 6 alleen maar kon tegenvallen. Maar iedere keer wanneer Rockstar meer van de game laat zien, gebeurt het tegenovergestelde. De ontwikkelaar laat me juist dingen zien waarvan ik niet eens wist dat ik ze wilde.

Daar heeft Rockstar het deels zelf naar gemaakt. Grand Theft Auto 5 verscheen in 2013 en wist destijds al een open spelwereld neer te zetten waar ik honderden uren in kon verdwijnen. Vijf jaar later liet Red Dead Redemption 2 zien hoeveel verder Rockstar kon gaan. Niet alleen door een grotere of mooiere wereld te bouwen, maar vooral door die wereld te laten leven.

In Red Dead Redemption 2 kon je voorbijgangers begroeten, dieren aaien en op talloze kleine dingen reageren. Het tempo lag lager dan in GTA, maar juist daardoor ontstond het gevoel dat de spelwereld niet alleen bestond om jou van de ene naar de andere missie te sturen.

GTA 6 lijkt die filosofie mee te nemen naar een veel chaotischere omgeving. De vrijheid en absurditeit die ik met GTA associeer zijn er nog steeds, maar daaronder lijkt een wereld te zitten die veel sterker reageert op wat je doet.

Maar laat ik even eerlijk zijn: voordat ik überhaupt over de wereld begon na te denken had ik vooral één reactie: hoe kan deze game er in hemelsnaam zó goed uitzien en dan ook nog op een reguliere PlayStation 5 draaien?

Ik heb de beelden inmiddels vaker bekeken dan ik durf toe te geven en blijf me verbazen over wat Rockstar visueel laat zien. Niet alleen omdat de spelwereld prachtig wordt belicht of omdat het water langs de kust schittert. Vooral de personages maken indruk. NPC's verschillen zichtbaar van elkaar in lichaamsbouw, leeftijd en kleding, terwijl gezichten vol kleine bewegingen zitten. Een roodverbrande oude vent ziet er daadwerkelijk uit alsof hij drie dagen te lang in de zon van Leonida heeft rondgelopen. Het is makkelijk om bij iedere nieuwe generatie over een grafische sprong te praten, maar GTA 6 is een van de weinige games waarbij ik me daadwerkelijk weer afvraag waar de grens ligt.

Ook de gameplay lijkt een flinke stap vooruit te zetten. En daar ben ik misschien nog wel blijer mee, want GTA 5 gaf me enorm veel vrijheid totdat ik tijdens een vuurgevecht achter een muurtje dook.

Het nieuwe deel oogt een stuk vrijer. Personages lijken veel natuurlijker in en uit dekking te bewegen en zelfs tijdens het richten kun je je positie veranderen zonder eerst een houterige animatie af te hoeven wachten. Dat klinkt misschien als een kleine verbetering, maar tijdens een vuurgevecht kan het een enorm verschil maken. Neem Lucia, die in de beelden met één hand een shotgun gebruikt terwijl ze in haar andere hand een tas vasthoudt.

Op sommige momenten doet de soepelheid me zelfs denken aan Max Payne 3. Rockstar heeft al eens bewezen hoe goed het schieten en bewegen in elkaar kan laten overvloeien. In GTA 5 merkte ik daar naar mijn smaak lang niet altijd genoeg van terug. GTA 6 lijkt daar eindelijk verandering in te brengen.

Maar hoe indrukwekkend de graphics en verbeterde gunplay ook zijn: dit zijn dingen waarop ik dertien jaar lang heb kunnen hopen. Natuurlijk wilde ik dat Grand Theft Auto 6 er fantastisch uit zou zien en natuurlijk moest het schieten beter voelen. Maar dat juist de kleinste, meest onbenullige details me zo enthousiast zouden maken, had ik niet zien aankomen.

Wie had er bijvoorbeeld op zijn verlanglijstje staan dat je zelf moet kunnen bepalen welk drankje Jason uit de koelkast pakt? Ik in ieder geval niet. Hetzelfde geldt voor een sigaar die je daadwerkelijk kunt roken, Jason en Lucia die elkaars hand vasthouden of auto's waarvan de knipperlichten werken en je niet met de klik van één knop een deur open kan breken.

Los van elkaar zijn het bijna lachwekkend kleine toevoegingen. Geen enkele recensie gaat deze game straks afstraffen omdat Rockstar niet genoeg verschillende flesjes bier in een koelkast heeft gezet. Maar al die kleine details zorgen er wel voor dat ik overal even wil stoppen om te kijken wat er nog meer mogelijk is.

Open spelwerelden zitten tegenwoordig vrijwel standaard vol met honderden NPC's, maar een drukke straat is nog geen levende straat. GTA 6 lijkt dat verschil goed te begrijpen. Op een brug staat een gek zichzelf te filmen vlak voordat hij er bijna in kukelt, automobilisten krijgen road rage en vliegen elkaar midden op straat in de haren en rond de haven cirkelen meeuwen boven het water. Trek je met een pistool richting een winkel, dan reageren de mensen om je heen daarop.

Dat vind ik veel interessanter dan hoe groot de map uiteindelijk wordt. Ik hoef niet te weten hoeveel vierkante kilometer Leonida telt. Geef mij liever een straat waarin na honderd uur iets gebeurt wat ik nog nooit heb gezien dan een enorm stuk grond waar ik alleen doorheen rijd naar het volgende icoontje op de kaart. Het vooruitzicht dat ik straks zonder doel door Vice City kan rijden, ergens uitstap en geen idee heb wat ik vijf minuten later tegenkom, is precies wat mij zo enthousiast maakt over deze wereld.

Ook Jason en Lucia dragen bij aan die geloofwaardigheid. Jason komt vooralsnog stugger en terughoudender over, terwijl Lucia juist de socialere helft van het duo lijkt te zijn. Kleine momenten als samen een biertje drinken of hand in hand lopen kunnen ervoor zorgen dat hun relatie ook buiten de tussenfilmpjes bestaat. Daarin herken ik opnieuw iets van Red Dead Redemption 2: niet iedere interactie hoeft een beloning of missie op te leveren om betekenis te hebben.

Ik kan nog wel even doorgaan. Kajakken, basketballen, uitgaan, sociale media checken en waarschijnlijk nog tientallen activiteiten waarvan we het bestaan niet eens kennen. Maar hoe langer ik die lijst maak, hoe minder het eigenlijk zegt over waarom Grand Theft Auto 6 zoveel indruk op me maakt. Natuurlijk word ik enthousiast van de adembenemende graphics, de verbeterde gunplay en een wereld die groter en gevarieerder lijkt dan ooit. Dat zijn precies de stappen vooruit waarop ik na dertien jaar had gehoopt.

Maar bovenop al die verbeteringen is het vooral Leonida zelf waar ik niet over uitgepraat raak. De hoeveelheid verschillende mensen op straat, kleine gebeurtenissen die om je heen plaatsvinden en details waar Rockstar eigenlijk helemaal geen aandacht aan had hoeven besteden: het zorgt ervoor dat ik nu al zin heb om zonder bestemming in een auto te stappen en gewoon te kijken waar ik terechtkom. Niet omdat er ergens een missie of activiteit op me wacht, maar omdat de wereld zelf interessant genoeg lijkt om te ontdekken.

En misschien is dat wel waarom deze game mijn torenhoge verwachtingen voor nu toch weet te overtreffen. Een grotere map kon ik vooraf bedenken. Betere graphics en soepelere gunplay stonden vanzelfsprekend op mijn verlanglijstje. Maar na dertien jaar fantaseren over mijn ideale GTA blijkt juist de spelwereld iets te bieden wat ik moeilijk in een verlanglijstje had kunnen vatten. Als Leonida straks net zo levendig aanvoelt als het er nu uitziet, heeft Rockstar misschien wel het moeilijkste voor elkaar gekregen: een GTA-game maken die niet alleen voldoet aan mijn torenhoge verwachtingen, maar me nog steeds weet te verrassen.