Grand Theft Auto 6 is een moderne western

Ik ga dan ook niet doen alsof ik door de Extended Look die vorige week eerst op Netflix - en vervolgens YouTube - verscheen ineens het licht heb gezien. Sterker nog, ik ben best in mijn nopjes over het feit dat het… ‘gewoon’ een nieuwe GTA-game is, na jarenlang gezever over dat dit de beste ontwikkeling sinds het gesneden brood en deze easter egg in Lego Star Wars zou worden.

De game ziet er ontzettend indrukwekkend uit. Dat valt niet te ontkennen, en Sebastiaan vertelt in dit artikel al waarom dat zo enthousiasmerend is. Maar voor alle prachtige beelden van Vice City-skyline, condensatie op bierflesjes, levensechte haar-physics en variatie van wat je in de stad kunt beleven, was het eigenlijk de laatste minuut van de Extended Look die GTA 6 écht aan mij verkocht heeft.

Het laatste stuk van de demo toont een aantal shots van Vice City, Lucia en Jason, met het personage Cal Hampton die hen vertelt te genieten van dit moment. De vrijheid die ze hebben, en de eindeloze mogelijkheden van het leven dat ze leiden. Onder begeleiding van het nummer ‘Inner Light’, van Elderbrook en Bob Moses, klikte de vorige 25 minuten van de Extended Look ineens: GTA 6 is een moderne western.

Zelfs zonder paarden, kenmerkende hoeden en het uitsluitend gebruik van revolvers en lancaster repeaters in een woestijnachtige omgeving kan iets kwalificeren als een western. Het verkoopt de sfeer wel, waarschijnlijk kijk je er niet per se van op als ik een serie als Breaking Bad of de film Logan onder het western-genre schaar. Maar deze twee projecten hebben meer raakvlakken dan het aesthetische.

Een vaak voorkomend thema in westerns is het ‘krimpen’ van de wereld, en het verlies van vrijheid dat komt kijken bij de almaar groeiende industrieën en de wet die macht wint. Een ‘klassieke’ western is bijvoorbeeld Butch Cassidy and the Sundance Kid gaat hier bijvoorbeeld over - de titulaire outlaws worden continu opgejaagd door de wet terwijl zij vrij willen leven. Het morele grijze gebied van hoe zij dat doen staat ook centraal: Butch en Sundance willen een eigen leven, dat is prima, maar ze blazen daarvoor wel continu treinen op, en houden burgers onder schot.

Vergelijk dit met Logan, de ‘afsluiter’ van Hugh Jackmans carrière als Wolverine, waarin hij afgezonderd van de buitenwereld leeft omdat mutanten praktisch niet meer bestaan. Ze worden gevreesd en veroordeeld door mensen, en de wereld voelt als een gevolg daarvan kil en nauw voor de voormalige X-Man. Het gedachtegoed van een western wordt toegepast op een van de bekendste superhelden ooit.

En zo’n steeds kleiner wordende wereld staat al helemaal centraal in Rockstar Games’ vorige paradepaardje: Red Dead Redemption 2. Dutch Van Der Linde’s continue gebrabbel over “we need more money!” en zijn obsessie met Tahiti worden allemaal gemotiveerd door de Pinkertons die zijn bende op de hielen zitten. Het fascinerende aan het verhaal in Red Dead 2 is hoe die drang naar vrijheid uiteindelijk voor de vernietiging van diezelfde wens zorgt. Het feit dat dit zo sterk wordt verteld in die game maakt mij alleen maar enthousiaster voor GTA 6.

De Extended Look voegt lagen aan het verhaal toe die ik in eerdere promotie van de game erg miste. Zoals ik eerder al benoemde brengt Cal Hamptons speech aan het einde al een zeker western-sentiment met zich mee dat de game kan differentiëren van voorgaande delen. Maar eerder in de trailer geeft het personage Brian Heder ook bijna vaderlijk advies aan Jason: de voormalig crimineel zegt tegen het ‘groentje’ dat hij goed na moet denken over wanneer het genoeg is.

Ik vermoed dat Jason gedurende de game een stuk minder enthousiast wordt over het criminele leventje dat hij met Lucia leidt, terwijl laatstgenoemde juist Cals woorden ter harte neemt. In Grand Theft Auto 5 speelde Rockstar al met het idee van conflict tussen de drie protagonisten, en ik denk dat ze daar sterk op voort gaan bouwen in dit deel. Als ze dat weten te combineren met het sterke personagewerk uit Red Dead Redemption 2 ben ik hartstikke tevreden.

Grappig genoeg beleeft de opbouw van mijn hype voor GTA 6 nu een ietwat vergelijkbaar traject als het geval was met Red Dead Redemption 2. Ik kreeg de hype rondom Rockstars western absoluut mee rond 2018. Het was praktisch niet te vermijden. En hoewel ik Grand Theft Auto 5 al gespeeld had en hartstikke tof vond, was ik meer bezig met releases als Super Mario Odyssey, Super Smash Bros. Ultimate, Marvel’s Spider-Man en Fortnite. Die cowboyzooi mocht je aan m’n schoen naaien; er was een Battle Pass uit te spelen.

Maar het eindeloze doomscrollen van een tiener bleek toch eens ergens goed voor te zijn. Op een dag, ongeveer een week voordat Red Dead Redemption 2 uitkwam, kreeg ik een advertentie van de game te zien. En ondanks dat de beelden mij totaal niet onbekend waren, ging er een knop om in mijn brein. “Ho eens, dit is erg indrukwekkend…”

Ik werd gegrepen door hoe de sfeer werd neergezet, en de belofte van het verhaal. De hint van de Van Der Linde Gang die uiteen valt, in een wereld die alle vrijheid biedt om praktisch een eigen leven te leiden. Op release moest en zou ik die game dan ook direct spelen - het slokte me op, en alle kleine details die ik tegenkwam in de spelwereld maakte het uiteindelijke verlies dat protagonist Arthur Morgan doorstaat in het verhaal des te tastbaarder. Maar het druppelde allemaal naar beneden vanuit dat centrale idee, vanuit een klassieke western.

Als ik er nu op terugkijk, denk ik dat mijn sceptische blik op Grand Theft Auto 6 vooral kwam door de focus op details, die zonder een overkoepelend geheel weinig betekenen. Ik zag mensen gek worden om condensering op een bierflesje, maar had geen idee waarom ik überhaupt iets om dat bierflesje zou moeten geven. De minute details die de algemene ervaring horen te versterken, voelden als de enige substantie die de game kon bieden.

Het is eigenlijk ironisch dat de Extended Look, die eindelijk een felbegeerde eerste blik zou werpen op de gameplay van GTA 6, mij voornamelijk enthousiasmeert door wat het belooft voor het verhaal. Maar inmiddels kan Grand Theft Auto 6 me niet langer gestolen worden.