Openbare wifi-netwerken zijn een luilekkerland voor cybercriminelen. Afluisteren is eenvoudig en het is voor gebruikers lastig om de betrouwbaarheid ervan in te schatten. Hoewel wifi-veiligheid lastig is te garanderen, vind je in dit artikel handvatten om veiliger onderweg te internetten.

Tip 01: Netwerkprofiel

Thuis kan het fijn zijn om bestanden te delen met je andere computers, maar op een publiek wifi-netwerk is het delen van bestanden en media (foto's, filmpjes) niet wenselijk. De eerste keer dat je verbinding maakt met een draadloos netwerk, vraagt Windows om een netwerktype te kiezen. Deze keuze bepaalt of je mogelijk dingen gaat delen. Bij Windows 7 heb je de keuze voor Thuisnetwerk, Bedrijfsnetwerk of Openbaar netwerk. Kies met Openbaar netwerk voor de veiligste instelling, tenzij je je thuis op je eigen netwerk bevindt of als een andere instelling op je werk noodzakelijk is. Met het profiel Openbaar netwerk wordt alles automatisch uitgeschakeld wat met het delen van bestanden te maken heeft.

©PXimport

Tip 01 Kies na het verbinden via wifi altijd voor het profiel Openbaar netwerk, tenzij je thuis bent of andere instellingen wenselijk zijn op een bedrijfsnetwerk.

Tip 02: Profiel wijzigen

Als je Windows 7 gebruikt, kun je achteraf eenvoudig nagaan met welk type netwerk je verbinding maakt. Ga naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Netwerkcentrum. Je ziet de naam van het draadloze netwerk waarmee je verbonden bent. Hieronder zie je het type netwerk, bijvoorbeeld Thuisnetwerk. Klik op het netwerk als je een ander profiel wilt instellen.

Tip 03: Niets delen

In Windows 8.1 is de keuze beperkter dan bij Windows 7.1. Nadat je je hebt aangemeld bij een wifi-netwerk, krijg je de vraag of je iets wilt delen met andere apparaten in het netwerk. Dit is bedoeld om bijvoorbeeld een (draadloze) netwerkprinter te gebruiken of je tv toegang te geven tot media op je computer. Beantwoord de ja/nee-vraag altijd met Nee als je je op het netwerk van iemand anders bevindt. Als je verbinding maakt met je thuisnetwerk, kun je (als je dat nodig vindt) de vraag met Ja beantwoorden.

Honingpot

In dit artikel gaan ervan uit dat je beveiligingssoftware draait. Er is dus een virusscanner actief en je firewall staat aan. Dit is niet alleen noodzakelijk als je gebruikmaakt van wifi-netwerken, maar voor je computerveiligheid in het algemeen.

Als je op een terras in de stad zit en verbinding maakt met het wifi-netwerk van het café, ka het net zo goed zijn dat je draadloos verbinding maakt met een geprepareerd computertje van een onverlaat. Dit wordt ook wel een 'honeypot' genoemd. Je verbinding wordt door het systeem doorgeleid naar internet zodat jij niets in de gaten hebt. Ondertussen heeft de onverlaat vrij spel om via allerlei trukendozen jouw wachtwoorden, documenten, mailgegevens en andere gegevens te ontfutselen. Het enige goede wapen hiertegen is een VPN-verbinding, zie tip 12.

©PXimport

Leuk: gratis wifi op het terras! Maar weet jij wie de verbinding faciliteert?

Tip 04: Vergeten

Het is in Windows 8.1 lastiger om achteraf te zien welke keuze je hebt gemaakt bij het verbinden met een 'vreemd' wifi-netwerk. Bij twijfel is het aan te raden om de netwerkverbinding te verbreken, de netwerkinstellingen te vergeten en opnieuw verbinding te maken. De vraag of je iets wilt doen met andere netwerkapparatuur wordt dan opnieuw gesteld. Open de Charms-balk / Instellingen (dit kan ook via Windows-toets+I) en klik op de naam van het draadloze netwerk waarmee je verbonden bent. Alle beschikbare netwerken worden getoond. Klik met de rechtermuisknop op de naam van het actieve draadloze netwerk en kies Dit netwerk niet onthouden. De netwerkinstellingen worden gewist en je kunt opnieuw verbinding maken.

Tip 04 Laat de wifi- instellingen vergeten en stel de verbinding opnieuw in.

Tip 05: Details delen

De instellingen achter de netwerkprofielen uit de voorgaande tips zijn ook terug te vinden in je Configuratiescherm. De opties die je kunt aanpassen zijn in Windows 7 anders dan in Windows 8,1, de weg er naartoe is hetzelfde. Ga naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Netwerkcentrum / Geavanceerde instellingen voor delen. Windows 7-gebruikers kunnen bij Openbaar controleren wat er wordt gedeeld. Windows 8.1-gebruikers vinden de deel-instellingen bij Gast of openbaar.

©PXimport

Tip 05 Controleer of Windows, ondanks je netwerkprofielkeuze, niet alsnog per ongeluk mappen deelt.

Tip 06: Streaming

Windows kan foto's, films en muziek verzenden (streamen) naar andere apparaten in hetzelfde netwerk. Afhankelijk van je instellingen kun je via je tv bij de foto's, films en muziek op je computer. Op een gratis wifi-netwerk wil je natuurlijk niet dat deze gegevens bereikbaar zijn. Ga naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Netwerkcentrum / Opties voor mediastreaming. Als je iets anders ziet staan dan de knop Mediastreaming inschakelen, deel je mogelijk persoonlijke media met je mede-netwerkgebruikers. Klik op Alle blokkeren en bevestig met OK. Ga opnieuw naar Opties voor mediastreaming. Als het goed is, zie je nu wel de knop Mediastreaming inschakelen en weet je dat je geen media deelt via dit Windows-onderdeel.

©PXimport

Tip 06 Voorkom dat je computer muziek, foto's en videobestanden streaming aanbiedt aan andere netwerkgebruikers.

Luistervinken

Op het moment dat je verbinding maakt met een wifi-netwerk van bijvoorbeeld een hotel, maak je in het gunstigste geval ook daadwerkelijk verbinding met het gastnetwerk van het hotel. Je weet verder niets over de inrichting van het wifi-netwerk. In de meest ideale situatie kun je alleen verbinding maken met internet en is jouw 'internetlijntje' volledig gescheiden van andere gasten. Soms zit je met andere gebruikers in een soort 'babbelbox' en kunnen de apparaten elkaar zien. Hierdoor is onderling gegevensuitwisseling mogelijk (al dan niet gewenst) en kan iemand met kwade bedoelingen het netwerkverkeer aftappen en afluisteren.

Tip 07: HTTPS

Als je www.wikipedia.nl intypt, zal je webbrowser dit vertalen naar http://www.wikipedia.nl. Bij steeds meer websites kun je ook een https-verbinding gebruiken. Dit is veiliger. In het voorbeeld van Wikipedia moet je zelf https:// intypen, maar bij veel websites word je tegenwoordig automatisch doorgestuurd als er een https-verbinding beschikbaar is. Voorbeelden hiervan zijn je bank, de website van DigiD, webwinkels en de zoekmachine Google. Een https-verbinding biedt geen garantie dat je verbinding niet wordt afgeluisterd (zie de kaders 'Honingpot' en 'Luistervinken'). Maar zonder https-verbinding kan vaak zelfs de minst getalenteerde hacker je websiteverkeer afluisteren op een openbaar wifi-netwerk.

©PXimport

Tip 07 Steeds meer websites maken standaard gebruikt van een https-verbinding.

Tip 08: Mailprogramma

Bij een https-verbinding worden gegevens onleesbaar gemaakt tussen je browser en bijvoorbeeld de server van Facebook. Voor e-mail bestaan er soortgelijke protocollen, maar deze zijn niet altijd beschikbaar en moeten ook nog eens correct zijn ingesteld. Het voert te ver om de technische mailserverinstellingen te bespreken van alle aanbieders, dus daarom geven we je een algemeen advies. Als je er niet 100% zeker van bent dat jouw e-mailprogramma een beveiligde verbinding maakt met de mailservers (bijvoorbeeld van je internetaanbieder), dan is het met klem af te raden om je mailprogramma te gebruiken op een openbaar wifi-netwerk. Om toch je mail op te halen kun je webmail gebruiken. Alle webmaildiensten (Outlook.com, Yahoo, Gmail) zijn via https bereikbaar. Ook de meeste internetaanbieders bieden webmail aan zodat je via een https-verbinding je berichten kunt lezen in je browser.

Tip 09: Niet automatisch

De optie Automatisch verbinding maken wordt veel gebruikt, maar kan potentieel gevaarlijk zijn. Het volgende doemscenario is vergezocht, maar technisch mogelijk. Je maakt verbinding met een wifi-netwerk van een groot bedrijf, bijvoorbeeld van een koffieketen, groot warenhuis of luchtvaartmaatschappij. Een hightech honeypot kan zo'n netwerk imiteren. Als de optie Automatisch verbinding maken is ingeschakeld, kan je laptop binnen het bereik van de honeypot komen, en er verbinding mee maken. Jouw computer 'denkt' dan dat je te maken hebt met een bekend netwerk waarmee je al eerder verbonden was, en zal automatisch verbinding maken met alle mogelijk risico's van dien.

Valse veiligheid

Er is een hardnekkig fabeltje die graag uit de wereld helpen: "Een wifi-netwerk waarvoor een wachtwoord nodig is, is een veilig wifi-netwerk". Een wachtwoord zegt niets over de veiligheid, maar alleen dat mensen zonder het wachtwoord geen toegang hebben. Op het moment dat het netwerk verder niet goed is ingericht, werk je nog steeds op een onveilig netwerk met alle risico's van dien. Omdat je nooit weet hoe de veiligheid is geregeld, kun je elk netwerk dat niet van jou is het beste als potentieel onveilig bestempelen.

©PXimport

Het wel of niet aanwezig zijn van een wachtwoord zegt niets over de veiligheid van het netwerk.

Tip 10: Netwerk vergeten

Je laptop maakt eenvoudiger verbinding met een bekend netwerk dan een nieuw netwerk. Door de lijst met bekende netwerken op te schonen, voorkom je dat je in een onoplettend moment per ongeluk automatisch verbinding maakt. In Windows 8.1 ga je naar Charms-balk / Instellingen / Pc-instellingen wijzingen / Netwerk / Verbindingen / Bekende netwerken beheren. Er verschijnt een lijst met netwerken waarmee je ooit verbonden bent geweest. Klik op een netwerk waarvan je de instellingen wilt verwijderen en kies Niet onthouden. In Windows 7 ga je naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Draadloze netwerken beheren. Er verschijnt een lijst met bekende netwerken. Selecteer een netwerk en kies Verwijderen om het netwerk te vergeten.

Tip 11: Wifi tijdelijk uit

Om te voorkomen dat iedereen in de buurt van jouw computer in de gelegenheid wordt gesteld om binnen te dringen of een poging doet om je af te luisteren via wifi, kun je eenvoudige leefregel in acht nemen: schakel je wifi-adapter uit als je de verbinding niet nodig hebt. De meeste laptops hebben hiervoor een handige Fn-toetscombinatie of zelfs een aparte schakelaar. Zo kun je de draadloze adapter van je laptop snel uitschakelen en weer activeren. Windows 8.1-gebruikers kunnen eveneens via Charms-balk / Instellingen / Draadloos netwerk de optie Vliegtuigstand activeren. Hiermee wordt de draadloze apparatuur uitgeschakeld, een veilig gevoel!

©PXimport

Tip 11 Geen internet nodig? Maak er een goede gewoonte van om je wifi-adapter uit te schakelen.

Tip 12: VPN

Bijna aan het einde van dit artikel vind je misschien wel de belangrijkste tip, maar hij is ook een stapje lastiger. Het is de enige oplossing is die echt helpt tegen kwaadwillende mensen op hetzelfde wifi-netwerk. Het toverwoord is VPN, ook wel bekend onder de namen Virtueel Particulier Netwerk of Virtual Private Network. Bij een VPN wordt een soort digitale tunnel aangelegd naar een VPN-server. Al het verkeer naar internet gaat via deze tunnel. De tunnel is beveiligd, anderen zien in het meest gunstige geval alleen dat er een tunnel actief is. Je hebt dankzij VPN een soort privésnelweg naar internet. De meeste bedrijven die werknemers toegang geven tot internet of het bedrijfsnetwerk, maken gebruik van VPN. Je kunt het toepassen op je laptop, smartphone en tablet. Nadelen zijn er ook: hoewel er gratis VPN-diensten zijn, hebben deze vrijwel allemaal restricties in snelheid, de hoeveelheid dataverkeer of andere beperkingen.

Bij betaalde varianten heb je deze beperkingen niet, maar zijn er wel verschillen. Als je een betaalde VPN-dienst overweegt, oriënteer je dan eerst voor een VPN-dienst die goed aansluit bij jouw behoeftes. Wil je niets uitgeven? Dan kun je aan de slag met de gratis versies van onder andere Spotflux of Hotspot Shield.

Tip 13: Eigen hotspot

Voor een paar tientjes koop je een draagbaar kastje waarmee je altijd een eigen wifi-hotspot bij je hebt. De oplossing bestaat uit een draagbare wifi-router waarmee je verbinding kunt maken met je laptop, tablet en smartphone. De internetverbinding wordt geregeld via een mobiele aanbieder. Je hebt dus een simkaart nodig van een 3G/4G-aanbieder. Net als voor je smartphone en tablet heb je hiervoor een data-abonnement of prepaidkaartje nodig. De mobiele 3G/4G-routers zijn, in vergelijking met publieke wifi-netwerken, zeer veilig omdat je de verbinding niet deelt met derden. Minpunten zijn de kosten, snelheid en databeperkingen. Dit laatste is afhankelijk van je 3G/4G-aanbieder en het gekozen abonnement.

©PXimport

Tip 13 Met een mobiele 3G/4G-router heb je altijd een 'privé' wifi-hotspot binnen handbereik.

Tip 14: Hotspot via telefoon

Als je een smartphone met 3G/4G-internetverbinding hebt (een tablet kan ook), kun je deze verbinding meestal delen met je andere apparaten. Dit is mogelijk met Android, Windows Phone en iOS. De functie moet wel ondersteund worden door telecomaanbieder en het abonnement dat je hebt. De plek waar je de instelling op Android-toestellen vindt, is afhankelijk van de fabrikant. Voor Windows Phone-gebruikers heet de instelling Mijn verbinding delen. In iOS heet de optie Persoonlijke hotspot. De truc maakt van je smartphone een router waarbij de verbinding wordt gedeeld via wifi. De internetverbinding wordt verzorgd via het 3G/4G-netwerk van je telecomaanbieder. Let op: veel abonnementen hebben een datalimiet waarbij je bij de overschrijding van je bundel moet bijbetalen.

©PXimport

Voorkom dat je databundel voor mobiel internet te snel is opgebruikt.

Beperkt verkeer

Een persoonlijke wifi-hotspot (zie tip 13 en 14) is veiliger dan een publiek wifi-netwerk, maar heeft een ander nadeel. Je computer herkent de wifi-verbinding van je persoonlijke wifi-hotspot namelijk niet als een 3G/4G-internetverbinding waarbij je soms per megabyte afrekent. Allerlei programma's (zoals clouddiensten en update-functies) zullen de verbinding gebruiken om zichzelf bij te werken. Als je alleen even van plan was om je mail op te halen of reisinformatie op te zoeken, verbruik je snel vele (tientallen) MB's. Maak dus alleen verbinding met je persoonlijke wifi-hotspot als je verbinding expliciet gaat gebruiken (zie tip 11). Windows 8.1-gebruikers kunnen nog een aanpassing maken. Ga naar Charms-balk / Instellingen en klik op je draadloze netwerk. Klik met de rechtermuisknop op de verbinding en kies Instellen als verbinding met datalimiet. Hiermee wordt het dataverkeer zo veel mogelijk beperkt.

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.