Sinds het begin van de coronacrisis is voor veel bedrijven het devies thuis te werken. Dat kan ook voor heel veel beroepsgroepen, omdat de ICT-infrastructuur in Nederland zeer goed is. Juridisch komen er echter wel interessante vragen bij kijken. Hoe zit het met cybersecurity bij thuiswerken?

Hoofdregel in het arbeidsrecht is dat de werkgever bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd. Hij kan daarbij werkinstructies geven waar de werknemer zich aan moet houden. Voor ICT wordt dat vaak in een reglement of policy uitgewerkt. Het is daarbij een misverstand dat je dit moet accorderen of dat zulke regels in je arbeidsovereenkomst moeten staan. Het reglement bevat instructies over hoe het werk uit te voeren, en dat is gewoon de bevoegdheid van de werkgever.

Omdat de werkgever zo veel zeggenschap heeft, is hij in principe ook altijd de verantwoordelijke partij voor problemen. Dit geldt ook voor het bedrijfsnetwerk, en daarmee is de werkgever dus verantwoordelijk als de werknemer virussen of andere malware introduceerde. Het maakt niet uit of de werkgever had gewaarschuwd tegen virussen of had verboden dat men usb-sticks van huis meenam.

Dezelfde regels

En dan komen we bij de kern van het probleem bij thuiswerken: de regels zijn hetzelfde. Ook daar is de werkgever dus verantwoordelijk (en daarmee aansprakelijk) voor schade veroorzaakt door malware, storingen en dergelijke die de werknemer introduceerde. Juridisch gezien ligt dat alleen anders bij ‘opzet of bewuste roekeloosheid’, maar dat vereist bewijs dat de werknemer wist dat dit zou gebeuren én dat hij bewust dat risico voor lief nam. Neem van mij aan, dat bewijs krijg je niet rond.

De werkgever kan dus maar beter aan de bak: alle thuiscomputers in een apart netwerksegment laten werken, netwerkverkeer extra filteren en monitoring waar het maar kan. En, zal de ICT-securityman dan zeggen, software op die computers waarmee we precies kunnen zien wat die werknemers uitspoken. Waar gaan die data heen, wat slaan ze allemaal op en waarmee verzamelen we bewijs dat de werknemer bewust risico’s nam?

©PXimport

Niet zomaar monitoren

Nu wordt het ingewikkeld: dat mag dus niet zomaar, al dat monitoren en filteren, en al helemaal bij mensen op de computer thuis. Ook niet als het de werkcomputer is en men onder werktijd bezig is. Dan krijg je te maken met privacywetgeving (de AVG) en regels uit het arbeidsrecht over goed werkgeverschap: je mag je personeel niet bespieden of volgen. In ieder geval niet in detail, niet álles dat ze uitspoken.

Een goed werkgever – dat is de wettelijke term – moet zijn securitybelangen afwegen tegen de privacy van de werknemers. In de praktijk betekent dat beginnen met algemene afweertechnieken, zoals een firewall. Daaraan koppel je algemene filtertechnieken, waarmee je niet op de persoon monitort, maar alleen op verkeer. En pas bij gebleken onregelmatigheden ga je gericht de mensen in de gaten houden. Ook – juist – als ze thuis werken.

Tekst: Arnoud Engelfriet

Je hebt vorige week al een aantal keer de leukste filmpjes vanaf de CES voorbij zien komen, gemaakt door Martin Verschoor van Power Unlimited Tech. De CES is inmiddels voorbij (tot volgend jaar, Las Vegas!), maar als toetje hebben we nog vijf bijzondere TikToks voor je verzameld.

Ook leuk: CES 2026: 4 opvallende dingen gespot door Martin van Power Unlimited Tech

Vechtende robots

Vliegend naar je werk met de jetbike

Vloeistof-speakers (en ja, dat ziet er gaaf uit)

Tip voor de Vierdaagse: extra steun voor je benen

Gewone fiets? Zo maak je er een e-bike van

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.