Stellen dat de GB Operator van fabrikant Epilogue slechts een Game Boy-speler voor de pc is, daarmee doe je het apparaat tekort. De handige speler heeft namelijk veel meer in z’n mars en voert het werk bijna feilloos uit. Voorlopig mist er echter nog een hoop.

De Game Boy Advance is een handheld waar menig gamer met veel liefde op terugkijkt. Als je de community omtrent het apparaat mag geloven, dan is van terugkijken echter nog helemaal geen sprake. Op YouTube alleen al staan talloze tutorials om de GBA klaar te stomen voor 2022, met verscheidene nieuwe schermen (inclusief achtergrondverlichting), speakers, knoppen en behuizingen. En dat allemaal om ervoor te zorgen dat je de GBA-gamescollectie in de best mogelijke kwaliteit kunt spelen. Dat is waar de GB Operator van Epilogue ook aan kan bijdragen.

De originele games

In tijden van digitale gamedistributie hebben cartridges iets romantisch. Het zijn stevige, fysieke aandenkens aan vroeger, toen spelletjes nog in de hardware gepropt moesten worden. De GB Operator is misschien geen draagbare iteratie van de Game Boy (Advance), maar emuleert dat gevoel van vroeger perfect. Je kunt namelijk gewoon je eigen verzameling fysieke Game Boy-, Game Boy Color- en Game Boy Advance-spellen spelen op de minimachine. Je sluit de Operator aan op een computer via een usb-kabel en bent dan bijna klaar met installeren.

Het enige wat nodig is om de games vervolgens via de GB Operator te kunnen spelen, is een speciaal programma dat door Epilogue is ontwikkeld. Dat is een emulator, gebaseerd op de opensource mGBA-emulator, die genoeg opties in huis heeft om je een tijdje zoet te houden. Toegegeven, op moment van schrijven is de software nog redelijk beperkt, maar er zijn wel verschillende opties aanwezig die naar meer smaken. Wat je in de toekomst mag verwachten van Epilogue, dat vind je terug in de roadmap. Gelukkig is de GB Operator nu al je tijd waard.

©PXimport

Missende functies

Dat gezegd hebbende: het ligt er natuurlijk maar net aan waar je naar op zoek bent. Wil je bijvoorbeeld je originele games met de kracht van een opensource emulator spelen op pc, dan kom je voorlopig van een koude kermis thuis. De instellingen voor de emulator en het apparaat zelf zijn nog niet beschikbaar in het programma Epilogue Operator (wij testen versie 0.7.2-bèta op moment van schrijven), waardoor zaken als save states niet beschikbaar zijn. Daarnaast zijn er geen shaders en filters en terugspoel- en full screen-opties, en valt de controllerondersteuning eveneens tegen.

Andere zaken die missen zijn cheats inschakelen en opnames maken. Omdat je op de pc speelt, zijn er wellicht andere programma’s die je daarbij kunnen helpen. Toch is het fijn als een bedrijf voor het gemak een alles-in-één-oplossing aanbiedt. Het is dus nog even wachten totdat Epilogue met updates voor de Operator komt. Tot die tijd kun is het mogelijk gewoon alle Game Boy-games te spelen op het apparaat en krijg je toegang tot twee handige opties. Zo kun je een gamebestand volledig downloaden en is het mogelijk savebestanden te down- en uploaden.

©PXimport

Saves down- en uploaden

Met het downloaden van het complete rombestand maak je een back-up aan van een collectie die anders verstoft op de planken in de gamekamer. En dankzij het kunnen downloaden van persoonlijke savebestanden, weet je ook zeker dat bijvoorbeeld alle pokémon uit voorgaande games veilig staan opgeslagen op het moment dat de kleine accu leeg is in de cartridge. Als het bestand dan toch in de back-up staat, kun je experimenteren met het uploaden van andermans savebestanden. Zo heeft ondergetekende nu een complete living shiny Dex in Pokémon Emerald. In de naam van wetenschap, natuurlijk.

Het punt is: wat Epilogue belooft, werkt ook gewoon - games spelen via dit apparaat werkt goed. De hardware controleert eerst of de cartridge legitiem is. Dat moet voor verzamelaars fijn zijn, omdat het soms moeilijk is neppe games van echt te onderscheiden. Komt een game door de check heen, dan speel je je spellen in prachtige HD-kwaliteit. Er zijn daarbij bíjna geen problemen met scheuren in het scherm, framedrops of inputlag. Met de nadruk op ‘bijna’, omdat ze her en der voorkomen.

©PXimport

GB Operator: voor het behoud

Wanneer je gebruikmaakt van een ondersteunde controller, dan is het mogelijk de knoppen opnieuw in te delen. Met dergelijke opties biedt Epilogue de middelen waarmee je de game-ervaring een persoonlijke draai geeft. Tel daar de mogelijkheden bij op die reeds beschikbaar zijn en je houdt een apparaat over dat niet alleen zeer geschikt is voor het spelen van Game Boy-games op je computer – je kunt hem ook perfect gebruiken voor het behouden van je verzameling. Tot slot is het tof om te zien dat bijvoorbeeld accessoires als de Game Boy Camera ook perfect werken met de GB Operator.

Conclusie

De GB Operator van Epilogue is een minimachine die niet misstaat op het bureau van de Game Boy-liefhebber. Je speelt er niet alleen, in prachtige HD-kwaliteit, spellen mee af, ook is het mogelijk een back-up te maken van games en eigen savebestanden. Bovendien is het apparaatje zeer gebruiksvriendelijk. 

Verder is de software vooralsnog wat karig en missen we heel wat functies, maar daar werkt de fabrikant al aan. De prijs valt hoger uit door importkosten, maar laat je daardoor alsjeblieft niet tegenhouden.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.