Het Internet of Things is niet alleen een zegen voor ons comfort, maar ook voor cybercriminelen die dankbaar misbruik maken van al die goedkope apparaatjes in je thuisnetwerk. Het SIDN biedt met SPIN software voor je thuisrouter aan waarmee je de verkeersstromen van al je IoT-apparaten in beeld brengt en kunt ingrijpen als een van je apparaten gecompromitteerd is. We leggen hier uit hoe slimme apparaten beveiligen ermee werkt.

Stichting Internet Domeinregistratie Nederland beheert zoals de naam al zegt alle domeinnamen die eindigen op .nl. Maar daarnaast doet SIDN nog veel meer. Zo neemt de stichting deel aan initiatieven voor een beter internet, deelt (technische) kennis en ontwikkelt ook zelf software die bijdraagt aan een veiliger internet.

SIDN maakt zich al een tijdje zorgen over de opkomst van het Internet of Things (IoT): weldra zijn tientallen miljarden apparaten met internet verbonden, een groot deel daarvan voor thuisgebruik. Vele van die apparaten ontvangen nooit of maar voor een beperkte tijd updates. Het gevolg? Cybercriminelen zullen in de apparaten kunnen inbreken en die gebruiken als springplank om toegang te krijgen tot de rest van je netwerk. Of ze zetten de apparaten in voor een denial-of-service-aanval (DoS), waardoor je deel gaat uitmaken van een botnet dat aan criminelen wordt verhuurd.

Er kleven dus talloze risico’s aan onveilige IoT-apparaten. Niet alleen voor de gebruiker, maar ook voor de provider: die kan door andere providers worden geblokkeerd als de IoT-apparaten van te veel klanten zich misdragen.

SPIN installeren

Om meer inzicht te krijgen in onveilige IoT-apparaten op je netwerk én om de rest van het internet tegen je onveilige apparaten te beschermen, ontwikkelde SIDN de opensource-software SPIN (Security and Privacy for In-home Networks). Het is momenteel al een volledig functioneel prototype en al in enkele andere producten ingebouwd. Het bekendste product is misschien wel de thuisrouter TrustBox Router van Scalys. Dat apparaat won op de Consumer Electronics Show (CES) van 2019 in Las Vegas de Best of Innovation Award in de categorie Cybersecurity & Personal Privacy.

De thuisrouter is de beste plaats om dit soort bescherming aan te bieden. SIDN zet SPIN dan ook in de markt als oplossing voor internetproviders en fabrikanten van thuisrouters. Ze kunnen SPIN integreren in hun bestaande routers en zo een extra dienstverlening aanbieden aan hun klanten. Omdat de analyse van het netwerkverkeer op de router zelf gebeurt, blijven privacygevoelige gegevens in het netwerk. De gebruiker behoudt bovendien zelf de controle over het beveiligingssysteem.

©PXimport

SPIN is opensource Linux-software voor thuisrouters en draait bijvoorbeeld op OpenWrt, een gespecialiseerde Linux-distributie voor routers en draadloze toegangspunten. SPIN is in de programmeertaal C geschreven en zou daardoor ook naar andere besturingssystemen omgezet kunnen worden. De broncode vind je op de GitHub-pagina van SIDN.

De gemakkelijkste manier om SPIN op je eigen apparaat te installeren is als onderdeel van Valibox, een ander project van SIDN. Valibox is een aangepaste versie van OpenWrt die via dnssec dns-aanvragen valideert en het pakket SPIN bevat. Op de downloadpagina vind je images voor de reisrouters GL-Inet AR-150 en GL-Inet MT300A, en voor de Raspberry Pi 3B (dit image werkt niet op de Raspberry Pi 4, omdat die een andere processorarchitectuur heeft).

Valibox op de Raspberry Pi

Voor dit artikel testten we SPIN door de Valibox-firmware op een Raspberry Pi 3B te installeren. De betere prestaties van de Raspberry Pi 4 heb je voor een router voor IoT-apparaten doorgaans toch niet nodig. Download op de downloadpagina van Valibox het image Valibox voor de Raspberry Pi 3B. Tijdens de redactiesluiting was dat versie 1.8.

Schrijf het image met balenaEtcher naar een micro-sd-kaartje. Dat mag vrij klein zijn: het gecomprimeerde image is zelf nog geen 15 MB groot en ongecomprimeerd ook maar 300 MB. We gebruikten daarom een micro-sd-kaart van 8 GB.

Nadat het micro-sd-kaartje is beschreven, steek je het in het kaartslot van je Raspberry Pi. De ethernetkabel van de Pi sluit je op je hoofdrouter aan. Valibox beschouwt de ethernetpoort als de wan-poort: dit is de verbinding met internet. Het besturingssysteem zet ook een wifi-netwerk op dat dan als lan dient: je IoT-apparaten sluit je via dit wifi-netwerk op internet aan.

Wanneer je de voedingskabel van de Raspberry Pi aansluit en die in het stopcontact steekt, kan het opstarten van de Pi enkele minuten duren, omdat Valibox alles instelt. Daarna zie je een draadloos netwerk verschijnen met de naam SIDN-Valibox-GETAL met een willekeurig getal. Verbind met dit netwerk. Het standaardwachtwoord is goodlife.

©PXimport

Zodra je op het netwerk aangemeld bent, krijg je een hotspotaanmeldingspagina te zien. Indien niet, surf dan zelf naar http://192.168.8.1. Op de aanmeldingspagina stel je het ssid van het wifi-netwerk in en verander je de standaardwachtwoorden van het wifi-netwerk en van de beheerpagina. Klik links onderin op Save en wacht even. Meld je daarna opnieuw aan bij het netwerk en vul je zopas ingestelde wachtwoord in.

Valibox is gewoon een aangepaste versie van OpenWrt. Je krijgt dan ook toegang tot alle mogelijkheden van OpenWrt, inclusief de standaard gebruikersinterface Luc. Klik op de hoofdpagina van Valibox op Configure the ValiBox om toegang tot de OpenWrt-interface te krijgen.

Een uitleg van de werking van OpenWrt ligt niet binnen het bestek van dit artikel, maar blader gerust eens door de menu’s om te kijken of er wijzigingen nodig zijn. Onder het tabblad Valibox rechts bovenin vind je nog enkele specifieke instellingen, waarvan de taal van de hoofdpagina (onafhankelijk van de OpenWrt-interface) de belangrijkste is. Je kunt die veranderen naar nl_NL.

Klik daarna op Save & Apply om de configuratie toe te passen en klik dan in het menu System op Reboot. Na een herstart van de Pi is de hoofdpagina in het Nederlands.

Lees verder hoe je SPIN kunt gebruiken om je IoT-netwerk te monitoren!

Amazon Prime Video en Sony hebben bekendgemaakt wie de rol van hoofdpersonage Kratos in de aankomende God of War-televisieserie gaat spelen. Het gaat om Ryan Hurst.

Hurst is onder andere bekend voor zijn rol als Opie Winston in de serie Sons of Anarchy. Gamers zullen hem wellicht vooral kennen voor een rol die hij al in het spel God of War Ragnarök heeft gespeeld. Daarin vertolkte hij namelijk de rol van Thor, waar hij zelfs een BAFTA-nominatie voor ontving. In de tv-serie zal hij dus niet Thor, maar Kratos zelf spelen.

Er kwam ook een officiële beschrijving van de tv-serie naar buiten. "God of War volgt vader Kratos en zoon Atreus op hun reis om het as van hun vrouw en moeder Faye te verspreiden. Gedurende hun avonturen probeert Kratos zijn zoon te leren om een betere god te zijn, terwijl Atreus probeert van zijn vader een beter mens te maken."

God of War meets God of War Ragnarök

De beschrijving maakt duidelijk dat de tv-serie de laatste twee hoofddelen in de God of War-reeks gaat verfilmen, God of War (2018) en God of War Ragnarök. Die games wisselden de Griekse setting uit de vroegere delen in voor een Noordse mythologische setting, inclusief de aanwezigheid van Noordse goden.

Sony en Amazon kondigden in 2022 aan dat er een tv-serie rondom God of War zou komen. Afgelopen jaar werd ook bekendgemaakt dat er minstens twee seizoenen gemaakt zullen worden. Voordat het zover is, moet natuurlijk het eerste seizoen uitkomen op Amazon Prime Video, maar dat kan nog wel even duren: de opnames gaan waarschijnlijk in februari van start. Frederick E.O. Toye, bekend van onder andere The Boys en Fallout, zal de eerste twee afleveringen regisseren.

Tot slot doen er ook al geruchten de ronde over wie Thor in de tv-serie gaat spelen, aangezien Hurst natuurlijk al de rol van Kratos vertolkt. Dat zal mogelijk Olafur Darri Olafsson worden, een Amerikaans-IJslandse acteur.

Wat maakt een smartphone de allerbeste van het jaar? Niet de mooiste beloftes in een folder, maar de dagelijkse ervaringen van echte gebruikers. De Google Pixel 10 Pro is door de consumenten van Kieskeurig.nl bekroond met de prestigieuze Best Reviewed van het Jaar-award. Van het baanbrekende camerasysteem tot de razendsnelle AI: ontdek waarom dit toestel als de absolute favoriet uit de bus kwam en waarom critici én gebruikers unaniem enthousiast zijn.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Google

De smartphone-markt is drukker dan ooit, maar één toestel wist het afgelopen jaar de harten van de Nederlandse consument echt te veroveren. Met een indrukwekkende combinatie van slimme AI, een fenomenale camera en jarenlange updatezekerheid is de Google Pixel 10 Pro door de gebruikers van Kieskeurig.nl uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025. In dit artikel ontdek je wat dit toestel zo bijzonder maakt en waarom gebruikers er zo enthousiast over zijn.

De stem van de consument: Best Reviewed 2025

De beste keuze volgens consumenten: Best Reviewed van het Jaar 2025. Niets is zo eerlijk als de ervaring van een ander. Jaarlijks delen duizenden consumenten hun ongezouten mening op Kieskeurig.nl. Die collectieve wijsheid vormt de basis voor de Best Reviewed 2025-awards. Hier vind je geen marketingpraatjes, maar producten die zich het hele jaar door in de praktijk hebben bewezen. Dit zijn de absolute favorieten die uitblinken in kwaliteit, gebruiksgemak en klanttevredenheid.

Het winnen van deze award in de categorie Smartphone is geen kleine prestatie. Het betekent dat de Google Pixel 10 Pro niet alleen op papier indruk maakt, maar dag in dag uit de verwachtingen waarmaakt bij de mensen die hem daadwerkelijk in hun broekzak hebben zitten.

De techniek achter het succes

Google heeft met de Pixel 10 Pro een duidelijke koers gevaren: technologie moet niet alleen sneller, maar vooral behulpzamer. Het hart van het toestel is de nieuwe Tensor G5-chip. Deze processor is door Google zelf ontworpen met één doel: AI-taken moeiteloos en razendsnel uitvoeren. Dat merk je in alles: van de vloeiende interface van Android 16 tot de manier waarop de batterij intelligent wordt beheerd.

Het 6,3-inch oledscherm is een van de meest geprezen onderdelen. Met een piekhelderheid van maar liefst 3300 nits zet Google de nieuwe standaard. Zelfs op een terras in de volle middagzon blijft je scherm perfect afleesbaar en de kleuren levendig. De variabele verversingssnelheid tot 120 Hz zorgt bovendien voor een zijdezachte ervaring tijdens het scrollen of gamen.

Met de diepe integratie van Gemini voelt de Pixel 10 Pro meer aan als een persoonlijke assistent dan als een gewone telefoon. Of je nu een samenvatting nodig hebt van een lange e-mail, live-vertalingen wilt tijdens een vakantie of hulp zoekt bij het bewerken van een foto: de AI denkt met je mee. Een unieke toevoeging is Pixelsnap, de magnetische Qi2-ondersteuning die ervoor zorgt dat je telefoon altijd perfect uitgelijnd op een draadloze lader klikt.

©Google

Waarom de Pixel 10 Pro de jaaraward won

Cijfers en specificaties vertellen slechts de helft van het verhaal. De échte reden voor de Best Reviewed-award ligt in de gebruikservaring. Op basis van tientallen uitgebreide reviews op Kieskeurig.nl vallen drie zaken direct op:

1. De beste camera in je broekzak

Gebruikers zijn unaniem: de camera is fenomenaal. De combinatie van de 50MP-hoofdcamera en de krachtige zoommogelijkheden zorgt voor resultaten die voorheen alleen met een professionele camera mogelijk waren. De nieuwe Camera Coach wordt door veel testers genoemd als een uitkomst. Het toestel helpt je actief om betere composities te maken en adviseert je bijvoorbeeld om naar de portretmodus te schakelen voor een mooier effect. "De foto's zijn werkelijk fotoshoot-waardig", aldus een van de enthousiaste reviewers.

2. Formaat en bouwkwaliteit

Interessant genoeg wordt de compactheid van de Pixel 10 Pro vaak genoemd als een groot pluspunt. Terwijl smartphones steeds groter lijken te worden, vinden veel gebruikers (zoals moeders die de telefoon vaak met één hand moeten bedienen) de 6,3-inch variant ideaal. Het toestel voelt 'luxueus, stevig en degelijk' aan, zeggen de gebruikers. Hoewel het gewicht door sommigen als fors wordt ervaren, wordt dit door anderen juist gezien als een bewijs van de hoogwaardige bouwkwaliteit.

3. Zekerheid voor de toekomst

Een terugkerend thema in de reviews is de updatebelofte van zeven jaar. Consumenten waarderen het enorm dat ze een investering doen die tot 2032 up-to-date blijft. Dit in combinatie met de 'schone' versie van Android zonder onnodige extra apps (bloatware) zorgt voor een toestel dat jarenlang snel en veilig blijft.

Reviewers prijzen verder de overstapervaring. Of je nu van een iPhone of een oude Samsung komt, Google heeft het proces zo ingericht dat al je gegevens - van WhatsApp-gesprekken tot foto's - binnen een halfuur veilig op je nieuwe Pixel staan.

Een eerlijk oordeel

Natuurlijk is geen enkel product perfect. Gebruikers op Kieskeurig.nl zijn ook kritisch: de laadsnelheid zou hoger kunnen en het toestel kan warm worden bij intensief gebruik. Maar juist die eerlijkheid maakt de Best Reviewed-award zo waardevol. De minpunten wegen voor de consument niet op tegen de enorme voordelen: de sublieme camera, het fantastische scherm en de slimme software.