Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste programma’s van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’.

Tip 01: Transmission - Transmissie

Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux e.a.

The Pirate Bay, ’s werelds grootste torrent-platform, mag dan voor veel Nederlandse internetters officieel niet meer toegankelijk zijn, dat wil niet zeggen dat het downloaden via torrents sterk verminderd is. Dat komt deels omdat er allerlei manieren zijn om de blokkade te omzeilen en deels omdat er heel veel alternatieve bronnen zijn. Aan programma’s om via torrents te kunnen downloaden is dan ook geen gebrek. Een betrekkelijk nieuwe naam tussen dat aanbod is Transmission. Dit programma biedt allerlei interessante functies. Waar je de meeste torrent-clients rechtstreeks bedient op de machine waarop ze staan, kun je Transmission ook aansturen via een web-interface. Dat is ook wel nodig, want naast versies voor de bekende besturingssystemen, kun je Transmission ook downloaden voor verscheidene NAS’en en mediaboxen. Installeer je zo’n versie, dan kun je daarop dus rechtstreeks een torrent binnenhalen. En dat scheelt weer de nodige bestandsoverdracht.

©PXimport

Tip 02: FrostWire - Torrents zoeken

Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux, Android

Het delen van bestanden door middel van torrents was zeker niet de eerste methode om dit te doen. Ooit was het Gnutella-netwerk heel populair, en een van de bekendste programma’s die daarvan gebruikmaakte, was Limewire. Met de opkomst van torrents pasten de makers van dat product hun software aan en ontwikkelden ze het verder onder de naam FrostWire. Alhoewel beschikbaar voor veel platforms, kun je FrostWire in tegenstelling tot het in tip 1 besproken Transmission niet rechtstreeks op je NAS draaien. Daar staan echter een aantal zaken tegenover die FrostWire toch zeer de moeite waard maken. De belangrijkste daarvan is de mogelijkheid om vanuit het programma in een groot aantal torrent-sites te zoeken. Vaak wordt dezelfde content namelijk via meerdere sites aangeboden, en dankzij de centrale zoekfunctie zie je in één oogopslag welke torrent waarschijnlijk de beste downloadsnelheid geeft. Download je beeld of geluid, dan komt dat automatisch in de bibliotheek van FrostWire terecht en daar kun je het via de ingebouwde mediaspeler direct benaderen. Tot slot kun je uiteraard ook bestanden binnenhalen op de klassieke manier, via torrents of magnet-links.

©PXimport

Tip 03: Universal Media Server - Mediaal

Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux

We zijn tegenwoordig gewend om van alles en nog wat te streamen. Handig, want het scheelt een hoop fysieke gegevensdragers. Wie naast het commerciële aanbod ook zijn eigen collectie audio- en videobestanden toegankelijk wil maken voor andere apparaten, kan ze bijvoorbeeld op een NAS zetten. Een andere mogelijkheid is om een computer in te zetten als mediaserver. Daarvoor heb je speciale software nodig. Universal Media Server (UMS) is een van de eenvoudigste tools. Wanneer je dit programma hebt geïnstalleerd, herkent het direct andere apparaten in je netwerk die via UPnP of DLNA inhoud kunnen afspelen (zoals een mediaspeler of Xbox). Staat je smart-tv, console of ander apparaat er onverhoopt niet bij, dan vormt dat nog steeds geen probleem als het apparaat ook over een browser beschikt. UMS biedt namelijk ook een webinterface. Wanneer de server eenmaal draait, kun je eenvoudig mappen met mediabestanden aan de bibliotheek toevoegen om te delen, en vanaf dat moment kun je ze op al je apparaten bekijken. Pakt een apparaat een bepaald bestandsformaat niet? Ook geen probleem. UMS kan zelf bestanden converteren en trouwens ook zorgen voor live ondertiteling.

©PXimport

Tip 04: Alternate Chord - Harmonisch

Geschikt voor: Windows 10

Muziek bestaat doorgaans uit drie componenten: ritme, melodie en harmonie, dat laatste meestal in de vorm van akkoorden. Wie zelf muziek wil gaan spelen of maken, moet die akkoorden dan ook leren kennen. Op de gitaar zijn dat allerlei vingerzettingen die je in het begin niet alleen pijn in je gewrichten bezorgen maar ook pijn in je hoofd, omdat het er zo veel zijn om te onthouden. Hier schiet Alternate’s Chord te hulp, en het goede nieuws is dat ook bespelers van toetsinstrumenten er hun voordeel mee kunnen doen. Chord kent tientallen verschillende akkoorden en toonladders voor elk van de twaalf mogelijke grondtonen. Het toont daarbij voor gitaristen de vingerzetting, vaak ook nog in verschillende varianten. Ook geeft Chord de individuele noten aan waaruit het akkoord bestaat, zodat toetsenisten hem kunnen spelen. Om te controleren of je een akkoord goed speelt, kun je Chord vragen het akkoord noot voor noot en als samenklank te spelen. Wie een instrument wil leren spelen, vindt in Chord bovendien een filter om te sorteren op moeilijkheidsgraad, zodat je met de makkelijkste akkoorden kunt beginnen. Ben je wat meer gevorderd, dan kun je de bestaande database uitbreiden met eigen akkoorden.

©PXimport

Tip 05: FBackup - Backup

Geschikt voor: Windows 10

Alhoewel Windows ingebouwde back-upmogelijkheden biedt, zijn er altijd mensen die iets anders willen, bijvoorbeeld omdat ze meer gebruiksgemak zoeken. In die laatste categorie past FBackup zeker. Om te back-uppen met FBackup hoef je slechts vier vragen te beantwoorden: Waar wil je de back-up opslaan? Wat wil je opslaan? Wil je dat gecomprimeerd of niet? Wanneer wil je dat doen? Met die vier antwoorden heb je een back-uptaak gecreëerd die bijvoorbeeld elke dag of elke week automatisch kan worden uitgevoerd. Aan de uitvoering kun je bovendien een actie koppelen, zoals het uitschakelen van de pc.

Natuurlijk willen de makers graag dat je hun commerciële product koopt en dus ontbreken bepaalde mogelijkheden. Voor een overzicht van de verschillen en om te bepalen of FBackup ook echt kan wat je wilt, zie www.fbackup.com/compare.html.

©PXimport

Tip 06: SpleeterGUI - Opsplitsen

Geschikt voor: Windows 10

Karaoke heeft al lange tijd geleden een groot deel van de wereld veroverd en dus wordt ook in ons land volop met instrumentale muziek meegezongen. Om met karaoke aan de gang te kunnen, heb je een songtekst nodig die laat zien wanneer welk woord gezongen moet worden en uiteraard de muziek van het nummer dat je wilt zingen. Deze combinaties zijn volop te koop, maar veelal prijzig. Heb je je favoriete nummer als mp3 op je computer staan, dan kun je ook zelf je eigen instrumentale versie maken door de zang eruit te slopen. Vroeger gebeurde dat door bepaalde toonhoogtes weg te filteren, waardoor het resultaat behoorlijk beroerd was. Het klonk alsof je de muziek door een ouderwetse telefoon hoorde en de zang bleef merkbaar aanwezig. Maar Spleeter pakt het probleem beter aan; met kunstmatige intelligentie. En om wat gemakkelijker mee te kunnen werken, is er SpleeterGUI. De procedure is kinderlijk eenvoudig: sleep het te bewerken audiobestand naar SpleeterGUI en kies vervolgens in hoeveel delen je het wilt opsplitsen (meestal twee: zang en de rest). De klus is daarna snel geklaard en het resultaat is doorgaans zeer indrukwekkend.

©PXimport

Tip 07: Karaoke Lyric Editor - Meezinger

Geschikt voor: Windows 10

In tip 6 kun je lezen hoe je zelf een instrumentaal muziekbestand voor je karaokefeestje. Maar er zijn maar weinig mensen die alle songteksten uit z’n hoofd kennen, en dus is een audiobestand niet compleet zonder bijbehorend tekstbestand dat door de karaokespeler wordt getoond en waarop de tekst die op dat moment moet worden gezongen van kleur verandert. Vaak wordt die tekst opgeslagen in een cdg-bestand. Zo’n bestand lijkt sterk op een ondertitelbestand. Het bevat namelijk op elke regel tijdcodes die aangeven wanneer de tekst in beeld moet komen. Waar je zulke ondertitelbestanden vaak gewoon met Kladblok kunt bewerken, is dat met cdg-bestanden helaas niet het geval. Gelukkig is daar het programma Karaoke Lyric Editor. Hiermee kun je zowel bestaande cdg-bestanden bewerken als geheel nieuwe maken. De songteksten van bestaande nummers kun je vaak wel op internet vinden, en die kun je dan eenvoudig naar de editor kopiëren. Vervolgens moet je (helaas handmatig) de juiste tijdcodes invoeren tijdens het beluisteren van het liedje. Tot slot kun je beeld en geluid samen testen voordat je het cdg-bestand aanmaakt.

©PXimport

Tip 08: FinalCrypt - Versleuteld

Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux

De oude Romeinen begrepen al dat je boodschappen moet versleutelen als je niet wilt dat ze in verkeerde handen vallen. Ze vonden daarvoor het systeem van de caesarrotatie uit; zet alle letters in een cirkel en schuif ze evenveel plaatsen op. Dit systeem is betrekkelijk eenvoudig te kraken, en dus werden er door de eeuwen heen ingewikkeldere trucs bedacht. De wedloop tussen beveiligers en krakers duurt tot op de dag van vandaag voort.

De sterkste encryptievormen die momenteel standaard worden gebruikt zijn in principe te kraken met behulp van kwantumcomputers (die nog in de kinderschoenen staan). Maar ook daar is echter bij voorbaat al iets op bedacht, in de vorm van de zogeheten One Time Pad-encryptie (OTP). Deze is gegarandeerd onkraakbaar, dus als je data hebt die écht geheim moet blijven, dan is dit dé methode. Het mooiste is dat je deze methode ook gewoon op je eigen bestanden toe kunt passen met het gratis programma FinalCrypt. Alhoewel niet moeilijk in gebruik, is het wel belangrijk hier heel voorzichtig mee om te gaan. Wie zijn encryptiesleutel verliest, krijgt zijn bestanden nooit meer terug. Wees dus gewaarschuwd!

©PXimport

Tip 09: VideoShaper - Conversie

Geschikt voor: Windows 10

Nog altijd lusten niet alle mediaspelers elk bestandsformaat. Zo speelt bijvoorbeeld de Apple TV maar een beperkt aantal bestandstypen af. Wil je je beeldmateriaal dan toch kunnen zien, dan zul je je bestanden moeten converteren. Voor conversie zijn overigens ook wel andere redenen te bedenken. Bijvoorbeeld wanneer je een bestand hebt gedownload in 4K, terwijl je niet over een beeldscherm beschikt dat die resolutie kan tonen. Je bespaart dan veel schijfruimte door het terug te brengen naar bijvoorbeeld 1080p.

Veel conversieprogramma’s zijn behoorlijk complex en vereisen flink wat kennis van de verschillende instellingen. VideoShaper niet. Met dit programma converteer je eenvoudig video’s naar bijvoorbeeld avi, mp4, mkv, vob of wmv. Daarbij kun je – afhankelijk van het formaat – kiezen voor verschillende coderingsmethoden. Standaard laat VideoShaper zaken als beeldverhouding en resolutie ongewijzigd, maar je kunt ook kiezen voor profielen om het bestand via een dvd-speler of iPad te kunnen afspelen, zodat je de specifieke instellingen niet hoeft te kennen. Tot slot kun je een los audiospoor uit video’s halen en bevat het ook een brander zodat je de geconverteerde video’s direct op een schijf (zowel dvd als blu-ray) kunt zetten.

©PXimport

Tip 10: W3Schools - Leerzaam

Geschikt voor: elk systeem

Voor de meeste mensen is de computer een handig gebruiksvoorwerp waarmee je allerlei leuke, nuttige en interessante dingen kunt doen. Maar die ‘dingen’ komen natuurlijk niet uit de lucht vallen, die worden door iemand gemaakt. Veel computerhobbyisten willen dan ook ooit zelf een poging wagen om iets te maken, zoals een programma of een eigen website. Daarvoor is uiteraard wel de nodige kennis nodig van een programmeer- of opmaaktaal.

Wie geen moeite heeft met Engels vindt een perfecte opstap in de online academie van W3Schools. Hier kun je cursussen volgen over een groot aantal computergerelateerde onderwerpen. Wil je serieus aan de slag met het maken van een website, dan kun je bijvoorbeeld alles leren over de codetalen html en css, en opmaakaspecten als kleurgebruik en graphics. Wie nog een stap verder wil gaan, kan lessen volgen over onder meer JavaScript, sql, php en JQuery. En hierna kom je al snel uit bij het ‘echte’ programmeren. Wie daarmee aan de slag wil, vindt op W3Schools lesmateriaal over bijvoorbeeld Python of C++, en zelfs over kunstmatige intelligentie en machine learning.

©PXimport

Tip 11: Run-Command - Commanderen

Geschikt voor: Windows 10

Het startmenu van Windows is een handig ding, maar er is toch wel een aantal programma’s dat je er niet in terug zult vinden. Dat geldt in de eerste plaats voor de meer geavanceerde systeemgereedschappen van Windows, maar bijvoorbeeld ook voor portable programma’s. Natuurlijk kun je programma’s dan altijd nog openen met het commando Uitvoeren, maar dat werkt alleen voor software waar het systeem een pad naartoe kent. Daarnaast weten veel gebruikers niet dat ze – willen ze een programma als administrator uitvoeren – gebruik moeten maken van Ctrl+Shift+Enter in plaats van alleen Enter. Al dat ongemak behoort tot het verleden met het handige Run-Command. In feite biedt dit programma alleen maar een verbeterde versie van de standaard Windows-functie.

Met Run-Command kun je alle programma’s starten die een voor de computer bekend pad hebben (ook als administrator). Het tooltje beschikt daarnaast ook over de mogelijkheid om favorieten te definiëren. Een aantal bekende ‘verstopte’ Windows-gereedschappen staan al in de lijst en daar kun je gemakkelijk andere veelgebruikte programma’s aan toevoegen.

©PXimport

Tip 12: Sandboxie Plus - Geïsoleerd

Geschikt voor: Windows 10

Het draaien van een commercieel programma kán een bepaald risico met zich meebrengen, maar dat geldt zeker voor gratis software. Zelfs als de maker ervan de beste bedoelingen heeft, kan het gebeuren dat de software onvoldoende getest is en daardoor een ongewenst effect op je systeem heeft. Vertrouw je een programma niet helemaal of vind je het risico om een andere reden te groot, dan kun je het in een virtuele omgeving – een zogeheten sandbox – draaien. Wie met Windows 10 Pro of Enterprise werkt, heeft die mogelijkheid standaard. Gebruik je een andere versie van het besturingssysteem, dan kon je het programma in Sandboxie zetten. Op enig moment is dit een opensourceprogramma geworden, en is het verder ontwikkeld tot Sandboxie Plus. Dit handige programma – dat je zelfs portable kunt draaien – stelt je in staat software uit te proberen binnen een beveiligde omgeving. De veranderingen die de te testen software aanbrengt, worden toegepast op een virtueel systeem en dus blijft er niets van achter wanneer je de test stopt.

©PXimport

Gevaarlijk?

©PXimport

Niet te snel klikken

©PXimport

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.