2020 wordt het jaar van 5G. De nieuwe generatie internet voor mobiele apparaten en opvolger van 4G zorgt er voor dat je in een keer aanzienlijk meer data kunt versturen en wordt vooral omschreven als een snellere internetverbinding, maar het is veel meer dan alleen sneller kunnen downloaden. We kijken naar enkele zaken die door de komst 5G worden verbeterd.

Meer op afstand

Door een internetverbinding te gebruiken die informatie nagenoeg direct kan versturen, is het ook steeds beter mogelijk om dingen op afstand te doen. Die chirurg die in India zit en gespecialiseerd is in een bepaalde kankeroperatie, kan hierdoor bijvoorbeeld een robot aansturen die zich in Amsterdam bevindt. Iemand die bommen onschadelijk moet maken kan hierdoor mogelijk ook veiliger werken. De reactiesnelheid is net even groter, waardoor mensenlevens kunnen worden gered.

Meer slimme apparaten in huis

Het Internet der Dingen komt al steeds vaker steeds dichterbij. Mensen wennen steeds meer aan stemassistenten zoals Google Assistant en Siri, terwijl we ook steeds vaker slimme speakers aanschaffen en hubs om bijvoorbeeld de lampen aan en uit te laten gaan of te dimmen via een commando. Door 5G zal het aantal slimme apparaten in huis alleen maar toenemen, omdat de verbinding zoveel sneller en beter is. En dat geldt niet alleen voor thuis. De overheid zou meer kunnen doen met slimme straatverlichting, die aangaat omdat deze via een seintje vanuit een auto te weten komt dat die eraan komt.

Betere zelfrijdende auto’s

In het verlengde daarvan is 5G ook iets dat de ontwikkeling en acceptatie van zelfrijdende auto’s een enorme boost kan geven. Er zit nu vaak veel vertraging op de lijn, waardoor sensoren aan boord van de auto minder snel kunnen doorgeven dat er bijvoorbeeld een auto remt. Door 5G kan dit veel sneller, en kan de auto betere connectie vinden met bijvoorbeeld stoplichten of de eerder genoemde lantaarnpalen. En, niet geheel onbelangrijk, met andere bolides op de weg.

In het OV

Sinds een tijdje kun je zien in de NS-app hoe druk een trein is. Dat is allemaal informatie die door onderzoek beschikbaar kan worden gemaakt. Door 5G te gebruiken in combinatie met sensoren, is het mogelijk om in één keer van een hele trein te weten te komen hoeveel plekken er nog vrij zijn. Iets dat ook zou kunnen met 4G, maar wat zodra het om grote hoeveelheden data gaat (één trein zou honderden sensoren moeten hebben) zou 4G niet stabiel kunnen blijven. 5G wel. Dit is gewend om in een mum van tijd bergen aan data te verwerken. Dus ook van elke trein in Nederland welke positie er vrij is.

Het ligt natuurlijk wel aan de NS, want die moet dan beslissen om sensoren te gaan implementeren, maar zo zijn er meer mogelijkheden te bedenken. Dankzij sensoren kunnen bijvoorbeeld de entrees tot evenementen en locaties makkelijker worden toegezegd aan een persoon, waardoor er geen ticketscanners meer nodig zijn.

Meer functies voor drones

Omdat 5G het mogelijk maakt in een keer veel meer data te versturen, wordt het gebruik van drones iets veiilger en zekerder. Ook de drone kan sneller reageren op zijn omgeving. Zo kunnen uiteindelijk pakketjes worden verstuurd met deze mini-helikopters en kunnen boeren hiermee slimmer te werk gaan. Smart farming zal ervoor zorgen dat er minder pesticiden hoeven worden gebruikt en minder water. Dat komt omdat drones veel preciezer te werk kunnen gaan dan de huidige systemen, waardoor er minder pesticiden en water verloren gaan omdat ze ernaast gaan.

Hoewel telefoonfabrikanten wereldwijd er helemaal vertrouwen in hebben dat 2020 hét jaar wordt van 5G, wordt er in Nederland pas een stevige 5G-verbinding voor iedereen verwacht over twee jaar. Mede door onze inlichtingendienst die de frequentie al gebruiken en hier eerst een oplossing voor moet organiseren. Lees hier meer over 5G in Nederland.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.