De Raspberry Pi is een prachtig knutselapparaatje, maar vaak blijf je toch hangen bij Raspbian om het aan te sturen. Er zijn echter nog veel meer besturingssystemen voor de mini-pc. We zetten 5 alternatieve besturingssystemen voor de Raspberry Pi onder elkaar.

Snappy Ubuntu Core

Voor degene die wel met Ubuntu aan de slag wil, maar het simpel wil houden.

Als je wel graag Linux wilt gebruiken maar het wel makkelijk wil houden, dan kun je altijd terecht bij Ubuntu. Deze bekende Linux-variant is al jaren een populair alternatief voor Windows, met name door de gebruiksvriendelijke interface. Sinds kort kun je Ubuntu ook installeren op een Raspberry Pi - althans, soort van.

Snappy is een Ubuntu-release die is gebaseerd op Ubuntu Core, de IoT-variant van het besturingssysteem. Snappy is daar een visuele variant van, die Ubuntu ook op de Raspberry tot een volwaardig besturingssysteem maakt.

Grote kanttekening is dat Snappy Ubuntu niet officieel wordt ondersteund. Het OS is gemaakt door een stel hobbyisten die de software hebben overgezet, en kan daarom niet niet helemaal soepel draaien. Ook werkt het besturingssysteem alleen op de nieuwste Raspberry Pi 2 met ARMv7-core, dus oude mini-pc'tjes worden niet ondersteund.

Wil je Snappy Ubuntu Core toch proberen, dan vind je hier de instructies om het te downloaden en te installeren.

©PXimport

Windows 10

Voor de echte Microsoft-fan die graag het nieuwste probeert.

Toen Microsoft bekend maakte Windows 10 ook naar de Raspberry Pi te brengen, gingen de harten van veel knutselaars sneller kloppen. Het zou toch handig zijn als je het meest universele besturingssysteem ook naar de mini-computer kunt brengen.

Helaas werkt Windows 10 voor de Raspberry Pi net even iets anders. Het gaat namelijk niet om het besturingssysteem zoals dat er voor desktops uit ziet, maar om een speciale IoT-port. Windows 10 wordt op de domotica-apparatuur vooral gebruikt om slimme apparaten in je huis aan te drijven, zodat je bijvoorbeeld slimme lampen of thermostaten kunt samenbrengen en aansturen vanaf één systeem.

Windows 10 heeft op de Pi zelf dan ook (nog) geen bruikbare interface. Je moet het OS aansturen vanuit een command-prompt of vanuit Windows Powershell vanaf een bijbehorende pc. Je kunt daar op dit moment nog niet heel veel mee, omdat Windows 10 nog niet officieel is uitgebracht. Toch heeft Microsoft een experimentele build van Windows 10 voor de Raspberry Pi 2 al online gezet - je kunt die hier downloaden.

©PXimport

RISC OS

Voor wie een beetje nostalgie wil, of wie écht hardcore nieuwe besturingssystemen wil leren.

RISC is een aparte titel. Het is namelijk een volledig uniek besturingssysteem, dat niets met Linux te maken heeft. Het is zelfs niet gebaseerd op UNIX, maar heeft een heel eigen infrastructuur die speciaal geschreven is voor ARM-processoren. RISC bestaat dan ook al sinds de jaren 80, toen het speciaal werd gemaakt voor apparaten met bijzonder weinig werkgeheugen en processorkracht. Dat betekent dat RISC moeiteloos draait op de Raspberry Pi (zelfs de oudere), en daarbij zelfs ruimte overhoudt.

RISC heeft daardoor wel wat nadelen. Het is namelijk moeilijk te beveiligen, en applicaties zijn feitelijk mappen die je op een bepaalde manier moet oproepen.

Er zijn diverse programma's die gewoon op RISC draaien, en de RISC-repo's hebben zelf genoeg vervangers voor apps als afbeeldingen- of tekstverwerkers. Je kunt RISC het beste gebruiken om lekker mee te knutselen en om meer te leren over besturingssystemen en hoe je je Pi optimaal kunt gebruiken. Je kunt het ook gebruiken als lichtgewicht systeem als je je Pi wil gebruiken voor heel basale toepassingen - af en toe een stukje schrijven bijvoorbeeld.

Als je met RISC OS aan de slag wil (en durft!) kun je hier terecht.

Minibian

Voor als je een heel specifiek doel in gedachten hebt.

Als je een heel specifiek doel voor ogen hebt met je Raspberry Pi, maar je niet alle poespas wil die bij de meeste besturingssystemen komt, dan kun je Minibian gebruiken. Dat OS is gebaseerd op Raspbian, maar heeft de hele UI gestript zodat je een minimaal besturingssysteem overhoudt. Minibian heeft als voordeel dat het waanzinnig klein is: Je kunt het al draaien vanaf een 512 MB sd-kaart. Daardoor boot het in slechts een paar seconden en verbruikt het amper werkgeheugen. Als je handig bent met Linux en je je prima kunt redden met een terminal, dan is Minibian het perfecte besturingssysteem om een specifieke taak toe te wijzen aan je Pi - bijvoorbeeld om er een thuisserver of een NAS van te maken.

De laatste versie van Minibian is hier te downloaden.

©PXimport

OpenELEC

Als je van je RaspPi een mediacentrum wil maken.

Als je je Raspberry Pi alleen als mediacenter wil gebruiken, hoef je niet persé Kodi (het vroegere XBMC) te installeren. Je kunt namelijk ook OpenELEC (Open Embedded Linux Entertainment System) gebruiken als besturingssysteem. OpenELEC is bedoeld als besturingssysteem dat volledig draait om je eigen mediacenter. Je kunt er video's mee afspelen of apps als Popcorn Time op installeren, allemaal vanuit een simpele interface. OpenELEC wordt actief ondersteund door ontwikkelaars, die daarom bijvoorbeeld Dolby Surround-geluid in de meest recente versie hebben toegevoegd.

OpenELEC is hier te downloaden.

©PXimport

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?