De Raspberry Pi is een prachtig knutselapparaatje, maar vaak blijf je toch hangen bij Raspbian om het aan te sturen. Er zijn echter nog veel meer besturingssystemen voor de mini-pc. We zetten 5 alternatieve besturingssystemen voor de Raspberry Pi onder elkaar.

Snappy Ubuntu Core

Voor degene die wel met Ubuntu aan de slag wil, maar het simpel wil houden.

Als je wel graag Linux wilt gebruiken maar het wel makkelijk wil houden, dan kun je altijd terecht bij Ubuntu. Deze bekende Linux-variant is al jaren een populair alternatief voor Windows, met name door de gebruiksvriendelijke interface. Sinds kort kun je Ubuntu ook installeren op een Raspberry Pi - althans, soort van.

Snappy is een Ubuntu-release die is gebaseerd op Ubuntu Core, de IoT-variant van het besturingssysteem. Snappy is daar een visuele variant van, die Ubuntu ook op de Raspberry tot een volwaardig besturingssysteem maakt.

Grote kanttekening is dat Snappy Ubuntu niet officieel wordt ondersteund. Het OS is gemaakt door een stel hobbyisten die de software hebben overgezet, en kan daarom niet niet helemaal soepel draaien. Ook werkt het besturingssysteem alleen op de nieuwste Raspberry Pi 2 met ARMv7-core, dus oude mini-pc'tjes worden niet ondersteund.

Wil je Snappy Ubuntu Core toch proberen, dan vind je hier de instructies om het te downloaden en te installeren.

©PXimport

Windows 10

Voor de echte Microsoft-fan die graag het nieuwste probeert.

Toen Microsoft bekend maakte Windows 10 ook naar de Raspberry Pi te brengen, gingen de harten van veel knutselaars sneller kloppen. Het zou toch handig zijn als je het meest universele besturingssysteem ook naar de mini-computer kunt brengen.

Helaas werkt Windows 10 voor de Raspberry Pi net even iets anders. Het gaat namelijk niet om het besturingssysteem zoals dat er voor desktops uit ziet, maar om een speciale IoT-port. Windows 10 wordt op de domotica-apparatuur vooral gebruikt om slimme apparaten in je huis aan te drijven, zodat je bijvoorbeeld slimme lampen of thermostaten kunt samenbrengen en aansturen vanaf één systeem.

Windows 10 heeft op de Pi zelf dan ook (nog) geen bruikbare interface. Je moet het OS aansturen vanuit een command-prompt of vanuit Windows Powershell vanaf een bijbehorende pc. Je kunt daar op dit moment nog niet heel veel mee, omdat Windows 10 nog niet officieel is uitgebracht. Toch heeft Microsoft een experimentele build van Windows 10 voor de Raspberry Pi 2 al online gezet - je kunt die hier downloaden.

©PXimport

RISC OS

Voor wie een beetje nostalgie wil, of wie écht hardcore nieuwe besturingssystemen wil leren.

RISC is een aparte titel. Het is namelijk een volledig uniek besturingssysteem, dat niets met Linux te maken heeft. Het is zelfs niet gebaseerd op UNIX, maar heeft een heel eigen infrastructuur die speciaal geschreven is voor ARM-processoren. RISC bestaat dan ook al sinds de jaren 80, toen het speciaal werd gemaakt voor apparaten met bijzonder weinig werkgeheugen en processorkracht. Dat betekent dat RISC moeiteloos draait op de Raspberry Pi (zelfs de oudere), en daarbij zelfs ruimte overhoudt.

RISC heeft daardoor wel wat nadelen. Het is namelijk moeilijk te beveiligen, en applicaties zijn feitelijk mappen die je op een bepaalde manier moet oproepen.

Er zijn diverse programma's die gewoon op RISC draaien, en de RISC-repo's hebben zelf genoeg vervangers voor apps als afbeeldingen- of tekstverwerkers. Je kunt RISC het beste gebruiken om lekker mee te knutselen en om meer te leren over besturingssystemen en hoe je je Pi optimaal kunt gebruiken. Je kunt het ook gebruiken als lichtgewicht systeem als je je Pi wil gebruiken voor heel basale toepassingen - af en toe een stukje schrijven bijvoorbeeld.

Als je met RISC OS aan de slag wil (en durft!) kun je hier terecht.

Minibian

Voor als je een heel specifiek doel in gedachten hebt.

Als je een heel specifiek doel voor ogen hebt met je Raspberry Pi, maar je niet alle poespas wil die bij de meeste besturingssystemen komt, dan kun je Minibian gebruiken. Dat OS is gebaseerd op Raspbian, maar heeft de hele UI gestript zodat je een minimaal besturingssysteem overhoudt. Minibian heeft als voordeel dat het waanzinnig klein is: Je kunt het al draaien vanaf een 512 MB sd-kaart. Daardoor boot het in slechts een paar seconden en verbruikt het amper werkgeheugen. Als je handig bent met Linux en je je prima kunt redden met een terminal, dan is Minibian het perfecte besturingssysteem om een specifieke taak toe te wijzen aan je Pi - bijvoorbeeld om er een thuisserver of een NAS van te maken.

De laatste versie van Minibian is hier te downloaden.

©PXimport

OpenELEC

Als je van je RaspPi een mediacentrum wil maken.

Als je je Raspberry Pi alleen als mediacenter wil gebruiken, hoef je niet persé Kodi (het vroegere XBMC) te installeren. Je kunt namelijk ook OpenELEC (Open Embedded Linux Entertainment System) gebruiken als besturingssysteem. OpenELEC is bedoeld als besturingssysteem dat volledig draait om je eigen mediacenter. Je kunt er video's mee afspelen of apps als Popcorn Time op installeren, allemaal vanuit een simpele interface. OpenELEC wordt actief ondersteund door ontwikkelaars, die daarom bijvoorbeeld Dolby Surround-geluid in de meest recente versie hebben toegevoegd.

OpenELEC is hier te downloaden.

©PXimport

Wat maakt een mesh wifi systeem de allerbeste van het jaar? Natuurlijk, je kunt afgaan op specificaties, maar die zeggen niet alles. Je hebt veel meer aan eerlijke reviews. Het TP-Link Deco BE25 Smart Mesh WiFi 7-systeem is door consumenten op Kieskeurig.nl verkozen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 in de categorie routers. Wat deze router zo bijzonder maakt, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met TP-Link

Best Reviewed 2025: de strengste jury van Nederland

Op Kieskeurig.nl delen elke dag duizenden mensen eerlijke ervaringen met producten die ze écht gebruiken. Die collectieve feedback vormt de basis voor de Best Reviewed‑awards: producten die zich het hele jaar lang in de praktijk hebben bewezen en keer op keer hoge tevredenheid laten zien bij echte gebruikers. Het gaat dus niet om mooie beloftes en marketingtaal, maar om wat mensen dagelijks merken in de praktijk: is het apparaat betrouwbaar? Doet het wat het moet doen? Is het makkelijk in gebruik? De strengste jury van Nederland heeft gesproken: in de categorie Routers werd de TP‑Link Deco BE25 Smart Mesh WiFi 7 uitgeroepen tot dé favoriet van 2025.

Wat maakt de TP-Link Deco BE25 zo bijzonder?

Wat dit mesh-systeem technisch zo aantrekkelijk maakt, is de combinatie van moderne wifi-technologie en slimme netwerkfuncties. De TP-Link Deco BE25 ondersteunt Dual-Band WiFi 7 met een gecombineerde snelheid tot 3,6 Gbps, waardoor bandbreedte-intensieve toepassingen zoals 4K-streaming en online gaming soepel verlopen. Elke unit is bovendien voorzien van twee 2,5 Gbps-bekabelde poorten, wat zorgt voor maximale doorvoercapaciteit en flexibele aansluitmogelijkheden voor bijvoorbeeld een NAS, pc of gameconsole.

Een ander sterk punt is de mogelijkheid tot gecombineerde bekabelde en draadloze backhaul: dit zorgt ervoor dat de verbinding tussen de verschillende wifi-punten niet alleen snel, maar ook uiterst stabiel is, met minder latentie. Dankzij Multi-Link Operation (MLO) wordt data via meerdere frequentiebanden en kanalen tegelijk verzonden, wat zowel de betrouwbaarheid als de snelheid van het netwerk ten goede komt.

Daarnaast zorgt AI-gestuurde roaming ervoor dat je apparaten automatisch verbinden met het sterkste wifi-punt, zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. Met TP-Link HomeShield beschik je over uitgebreide netwerkbeveiliging, waaronder realtime IoT-beveiliging en ouderlijk toezicht. Tot slot is het systeem universeel compatibel met alle internetproviders, modems én eerdere Deco-modellen, zodat je eenvoudig kunt uitbreiden of upgraden.

Dankzij deze optelsom van slimme functies is de TP-Link Deco BE25 een toekomstbestendige keuze voor iedereen die thuis wil genieten van stabiele, snelle en veilige wifi overal in huis.

©TP-Link

TP-Link Deco BE25: waarom gebruikers zo tevreden zijn

De titel Best Reviewed van het Jaar 2025 is gebaseerd op wat gebruikers in het dagelijks gebruik écht belangrijk vinden: betrouwbaarheid, gebruiksgemak en prestaties. Juist op die vlakken scoort dit mesh-systeem keer op keer hoog.

Dat begint al met het installatieproces. Gebruikers geven aan dat het instellen van de set bijzonder eenvoudig is. "De installatie was erg eenvoudig dankzij de intuïtieve Deco-app, waarbij het systeem binnen een paar minuten operationeel was." Ook de snelheid en prestaties vallen in de smaak. De reacties liegen er niet om: "Ik was gelijk onder de indruk van de snelheid, op sommige plekken in huis haal ik met gemak 400 Mbps." En: "De snelheid is werkelijk top: zelfs in de verste hoeken van het huis blijft de verbinding stabiel en razendsnel."

Dat is mede te danken aan de sterke mesh-dekking en de soepele roaming tussen de units. Een gebruiker vat het krachtig samen: "De mesh WiFi zorgt voor een sterke en stabiele verbinding in het hele huis. Zelfs op zolder blijft de snelheid hoog en zonder haperingen." Anderen merken op dat apparaten automatisch overschakelen naar het dichtstbijzijnde wifi-punt: "Alle apparaten melden zich netjes aan bij het punt dat het dichtste in de buurt is. Telefoons schakelen vloeiend over."

De algehele gebruikservaring wordt bovendien als zeer positief ervaren. Niet alleen vanwege de prestaties, maar ook dankzij de handige app-functies. "Overal in huis een stabiele verbinding. De app biedt handige functies zoals apparaatbeheer en statusweergave," aldus een reviewer. En over de nieuwe WiFi 7-technologie zegt iemand: "Dankzij WiFi 7 profiteer je van extreem hoge doorvoersnelheden en minimale latency, ideaal voor gamen, streamen en zware downloads."

Hoewel er hier en daar kleine opmerkingen zijn - zoals dat de snelheidswinst van WiFi 7 niet altijd zichtbaar is op oudere apparaten - overheerst de positieve toon duidelijk. Wat consumenten vooral waarderen, is hoe de TP-Link Deco BE25 hun wifi-ervaring in huis structureel verbetert: minder uitval, meer snelheid en stabiel internet in elke ruimte. Dat maakt het tot een set waar je echt op kunt bouwen.

©TP-Link

Een eerlijk oordeel

De TP‑Link Deco BE25 combineert technische kracht met eenvoud en gebruiksgemak - precies wat veel consumenten zoeken in hun thuisnetwerk. Door de combinatie van snelle prestaties, brede dekking en een intuïtieve app‑gestuurde installatie verdient dit systeem de titel Best Reviewed van het Jaar 2025. Of je nu een groot huis hebt, meerdere apparaten tegelijk gebruikt of gewoon een stabielere en snellere wifi‑ervaring wilt: de TP-Link Deco BE25 is volgens gebruikers een uitstekende keuze.

Ontdek de TP‑Link Deco BE25 op Kieskeurig.nl

Achtpotige mottenballen, levende huidplooien en gemuteerde pelikanen: in het ‘schattige’ Reanimal kom je het allemaal tegen. Gelukkig sta je er niet alleen voor, want je kunt er voor kiezen om samen met een medespeler via coöp dit levende schilderij in te duiken - al is het resultaat vooral dat je sámen geen snars van het verhaal snapt.

Het Zweedse Tarsier Studios heeft al even geoefend met het concept van Reanimal. De game heeft namelijk een hoop weg van hun vorige games, Little Nightmares 1 en 2: ook hier wandel je door een stel surrealistische, levende horrorschilderijen.

Hoewel het niet letterlijk om een schilderij gaat, kan ik het gevoel niet anders beschrijven. Je beweegt je door een reeks prachtige omgevingen gevuld met bizarre monsters, die vooral de logica volgen van nachtmerries en kinderangsten. Reanimal lijkt in de verte wel een verhaal te willen vertellen, maar Tarsier beseft dondersgoed dat minimalisme het alleen maar griezeliger maakt.

Simpel doch effectief

De mist hangt over het waterlichaam. Er zit een kind in een bootje. Als je aan de knoppen zit te morren, heb je door dat jij het kind bestuurt - tijd om naar dat rode licht in de verte te varen. Als je dichterbij komt, blijkt het een boei te zijn, met daarnaast spartelend in het water een vriendje. Ze klimt bij je in de boot. Als je een tweede controller aansluit of online speelt, is dit je coöp-partner. Zo niet, dan blijft het een computergestuurde vriend die vooral gezelschap biedt.

Terwijl je samen van boei naar boei vaart, doemt er in de verte een rotspartij op. Oh, die ziet er groot uit. Wacht, die is écht groot! Als je eenmaal bij het strand komt, ram je je bootje het zand in. Zo, die ligt lekker stevig.

Als je een dichte deur tegenkomt, snap je als gamer wel wat je missie is: zoek maar naar een sleutel. Vervolgens blijf je zonder echte reden maar een pad volgen, al kom je er gaandeweg achter dat je andere kinderen probeert te redden van monsters.

©THQ Nordiq/Tarsier Studios

Een versleten screenshotknop

Het verhaal staat dus niet echt voorop - en eerlijk gezegd staat diepgaande gameplay óók niet echt voorop. Maar wat maakt deze game dan in godsnaam zo indrukwekkend? Dat komt allemaal neer op fenomenaal ontworpen omgevingen en geniaal ontworpen monsters.

Het helpt daarbij dat Reanimal een ontzettend goed gevoel van schaal weet over te brengen: je voelt je piepklein, en grote dingen in de spelwereld voelen gigantisch. Daar komt ook een sterk staaltje camerawerk bij kijken. Op precies de juiste momenten wordt de camera naar achteren getrokken om te onthullen dat er in de achtergrond al de hele tijd een of ander gemuteerd boerderijdier op je ligt te wachten.

Op de PlayStation 5, waar we de game op hebben gespeeld, ziet Reanimal er prachtig uit. Op een zeldzame lelijke texture na is het spel gevuld met visuele meesterwerkjes. Je kunt op ieder willekeurig moment een screenshot maken, en het bij wijze van spreken inlijsten en ophangen. In vijf uur speeltijd heb ik 108 screenshots gemaakt, mede vanwege de mooie lichtinval.

Previous slideNext slide

Niet meer dan een middag

Daar is dan ook meteen het grootste struikelblok: in vijf uurtjes was ik wel door de game heen, terwijl ik het best rustig aan deed. Het spel gaat voor vier tientjes over de toonbank - toch best een hoge prijs voor zo’n korte game. In coöp doe je er misschien nog iets langer over, maar ik zou er niet op rekenen.

In de omgeving zijn er nog enige collectibles te vinden: posters met concept art en dierenmaskers, waar je je personages mee kan aankleden. Dat is best leuk, want die art is belachelijk mooi en die maskers worden steeds absurder. Gelukkig spat de kwaliteit er wel van af, want iedere omgeving is een kunstwerk op zich.

©Tarsier Studios/Tijn Kranen

Lekker rondkijken

Om nog even op die coöp-gameplay terug te komen: we hebben hier niet te maken met een game als Portal 2, waarbij de puzzels zijn gebouwd om als duo op te lossen. Hoewel de functie een van de selling points is, heb je absoluut geen tweede speler nódig.

De coöp-modus is zowel online als lokaal beschikbaar, al is er geen matchmaking. Je moet de lobbycode invoeren van de persoon met wie je wil spelen, dus met een vreemdeling spelen is er niet bij. We hebben de functie daardoor niet uitvoerig kunnen testen, maar het lijkt prima te werken.

Voor de puzzels heb je ook geen twee sets hersenen nodig: het zijn vrij simpele puzzels die er vooral voor zorgen dat je aandacht naar de mooie locaties getrokken wordt. Ingewikkelder hoeft het ook niet te zijn, want als je echt je hersens had moeten gaan kraken, dan had het die melancholische droomsfeer misschien wel kapotgemaakt.

©Tarsier Studios/Tijn Kranen

Hypnotiserend

Tarsier Studios weet precies wat Reanimal moet zijn: hypnotiserend, surrealistisch, schattig en tegelijkertijd doodeng. Het minimalistische verhaal is lastig te volgen, maar de gevoelens raken wél - al is het einde wat abrupt. Het grijpt je niet bij de keel, maar glijdt langzaam om je strot heen en knijpt zonder dat je het doorhebt.

Het voelt als de vreemdste plekken uit Silent Hill, of de Dark Place uit Alan Wake 2, maar het heeft ook weer wat weg van Coraline en Guillermo Del Toro’s Pinocchio. Het deed me misschien nog het meest denken aan deze concept trailer van Silent Hills, een game die helaas nooit het daglicht heeft mogen zien.

Stel je voor dat je door een bioscoop heen loopt, waar een dood (of gehypnotiseerd) publiek zit te kijken naar iets dat je alleen kan vergelijken met de videoband uit The Ring. Als je naar buiten komt, staat er een grote spinachtige man met een ijscowagen op je te wachten om je op te grissen. Als je eenmaal aan hem bent ontsnapt, wordt je geconfronteerd met de volgende griezelige omgeving en een nieuw, prachtig, tragisch en doodeng gemuteerd monster. In Reanimal snap je misschien niet precies wat er gebeurt, maar je gaat het zeker niet vergeten.

Reanimal is vanaf 13 februari verkrijgbaar voor PlayStation 5, Xbox Series-consoles, Nintendo Switch 2 en pc. Voor deze review is de game op PlayStation 5 gespeeld.