Je auto wegdoen is een grote stap. Je kunt immers niet meer zó instappen en op ieder moment van de dag naar je werk, je sportclub of vrienden en familie rijden. Maar met een deelauto kunnen al deze dingen toch en in veel gevallen bespaar je daar veel geld mee.

Het autobezit in Nederland groeit. Op 1 januari 2024 waren er ruim negen miljoen personenauto’s in Nederland, ruim zeven procent meer dan vijf jaar geleden. Grofweg de helft van alle huishoudens heeft één auto, een kwart heeft twee auto’s of meer en een kwart heeft geen auto. Soms is dat vanwege de kosten of vanwege een medisch probleem, maar voor sommige mensen is een autovrij bestaan een bewuste keuze, bijvoorbeeld uit milieuoverwegingen. Daarbij helpt het wel als je dicht bij een treinstation woont. Deze gegevens komen uit een onderzoeksrapport van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid.

Hoeveel kost een auto eigenlijk?

Mensen die wel een auto hebben, onderschatten meestal wat dit vervoermiddel hen kost, zo blijkt uit hetzelfde onderzoek. Hoeveel ze maandelijks tanken weten automobilisten meestal wel. Maar de totale maandelijkse kosten schatten ze gemiddeld ruim 220 euro te laag in, bijna de helft van de werkelijke gemiddelde kosten.

De voornaamste kostenpost die de meeste autobezitters vergeten of te laag inschatten, is de afschrijving. Afschrijving is het bedrag dat de auto minder waard wordt doordat je hem gebruikt en doordat de auto ouder wordt. De gemiddelde maandelijkse afschrijving is zo’n 140 euro, afhankelijk van het type auto en het bouwjaar. Ook parkeerkosten en de eventuele kosten van een autolening worden vaak niet meegeteld.

Wil je weten wat jouw auto maandelijks kost? Het Nibud heeft een handige tabel gemaakt, waarin je in één oogopslag de kostenposten kunt zien van verschillen autotypen. Wil je een berekening op maat maken, dan kun je gebruikmaken van de tools van de ANWB of Autoweek.

©Nibud

Alternatieven voor autorijden

Vind je je auto te duur of gebruik je hem eigenlijk heel weinig? Dan denk je misschien wel eens na over een leven zonder auto. Wat zijn dan de alternatieven? Met de fiets en het openbaar vervoer kun je op veel plekken in Nederland komen, maar ben je vaak wel langer onderweg. Als je het openbaar vervoer combineert met de fiets, vergroot je de mogelijkheden.

Als je voor je werk moet reizen naar een plek die met de fiets of het openbaar vervoer moeilijk te bereiken is, dan is een eigen auto toch wel erg handig. Moet je altijd naar dezelfde plek en woont er een collega in de buurt, dan is carpoolen misschien een alternatief. Dan bespaar je in ieder geval op brandstofkosten.

©Milkovasa

Is een deelauto de oplossing?

Gebruik je je auto maar af en toe, dan kun je misschien ook gebruikmaken van een deelauto. Deelauto’s vind je vooral in steden, vaak verspreid over verschillende wijken. Met een beetje geluk heb je een deelauto op loopafstand. Je kunt de deelauto reserveren voor een bepaalde periode en je maakt de auto open met een app of een OV-chipkaart. Hiervoor moet je je registreren bij de aanbieder van de deelauto en soms betaal je ook abonnementskosten.

Een deelauto kan een goed alternatief zijn als je je auto wilt wegdoen, maar niet volledig afhankelijk wilt zijn van je fiets en het openbaar vervoer. Met een deelauto kun je toch spontaan een ritje te maken naar een plek die met het openbaar vervoer slecht te bereiken is. Je kunt iemand naar een medische afspraak brengen, je kind van een feestje halen of zware spullen halen bij de bouwmarkt. En als het regent, heb je toch nog een comfortabel alternatief voor de fiets.

Er zijn kleine en grote deelauto’s, op benzine en elektrisch. Het voordeel van een deelauto is dat je de auto kunt kiezen die past bij wat je gaat doen. Voor je vakantie of een rit naar de meubelboulevard kies je bijvoorbeeld een grotere auto kiezen en voor een uitstapje alleen of met zijn tweeën een kleiner model.

Welke deelauto’s kun je kiezen?

Er zijn veel verschillende autodeelsystemen, maar er zijn er maar weinig met landelijke dekking. Zoek je een deelauto in de buurt, dan is de kans het grootst dat je die vindt bij MyWheels, Greenwheels of Snappcar. MyWheels en Greenwheels bieden auto’s aan die je met een app kunt openen en die je ook voor een korte periode kunt reserveren. Snappcar is een platform waarop particulieren hun auto te huur aanbieden voor een hele of een halve dag.

Heb je een auto nodig in een van de vier grote steden, dan zijn er vaak meerdere deelautosystemen waaruit je kunt kiezen. ShareNow is in Nederland alleen actief in Amsterdam, Sixt Share in de vier grote steden, Hely in Amsterdam en nog een paar steden, We drive solar in Utrecht.

©Achim Wagner

Wat kost een deelauto?

De kosten voor deelauto’s zijn heel uiteenlopend. Er zijn prijzen per minuut, per uur en per dag en vaak ook per kilometer. Brandstof en laadkosten zijn meestal inbegrepen. Soms kun je kiezen voor een abonnement, waarmee je korting krijgt op de kosten per uur en per kilometer. Om een betrouwbare inschatting te maken van de kosten, moet je dus eerst een overzicht maken van de ritten die je wekelijks of maandelijks maakt.

Stel dat jouw auto je nu 400 euro per maand kost en je zou hem weg willen doen als je 100 euro zou kunnen besparen met een deelauto. Dan is het handig om te weten hoe vaak en hoelang je een deelauto zou kunnen gebruiken voor 300 euro per maand.

Rekenvoorbeeld Greenwheels en MyWheels

Bij deze bedrijven kun je voor ongeveer 300 euro bijvoorbeeld deze combinatie van ritten maken in een compacte auto:

* 4x een auto huren voor 8 uur en per keer 50 kilometer rijden
* 4x een auto huren voor 2 uur en per keer 20 kilometer rijden
* 1x een weekend een auto huren en 200 kilometer rijden

Rekenvoorbeeld Sixt Share

Bij Sixt Share huur je altijd een elektrische auto, waarbij de kilometers inclusief zijn. Bovenstaande combinatie van ritten zou bij Sixt Share 500 euro kosten, maar voor dit bedrag kun je wel veel meer kilometers maken. Als je minder vaak een auto nodig hebt, maar wel meer kilometers rijdt, kan Sixt Share toch gunstig uitpakken. Bovendien kun je bij Sixt Share de auto ook achterlaten in een andere stad en afrekenen per minuut. Onderstaande combinatie van ritten kost ook rond de 300 euro:

* 2x een auto huren voor een dag en per keer maximaal 200 kilometer rijden
* 2x een auto huren voor 2 uur en per keer maximaal 100 kilometer rijden
* 1x een weekend een auto huren en maximaal 300 kilometer rijden

Bij Snappcar hangen de kosten af van de eigenaar van de auto. Die kunnen hoger of lager zijn.

Meer rekenwerk

Als je helemaal precies wilt uitrekenen of en hoeveel je kunt besparen met een deelauto, dan moet je ook meerekenen welke autokilometers je gaat vervangen door het openbaar vervoer, fietsen of lopen. Zijn er in jouw woonomgeving verschillende aanbieders actief, dan kan het handig zijn om je bij meerdere platformen aan te melden.

Toch liever een eigen auto op de oprit, maar dan duurzamer?

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.