Veel internetbedrijven zetten traceertechnieken in om je online bewegingen te volgen. Dat was eerst vooral gericht op de websites die je op je pc bezocht, maar telkens meer ook op smartphone-niveau. In dit artikelen vechten we hier tegen terug. Trackers blokkeren op Android kan op de volgende manieren.

Tracking gebeurt vaak via persistente cookies. Elke keer wanneer je een webpagina bezoekt waarop maar een klein onderdeel van een advertentienetwerk aanwezig is, leggen de servers je bezoek vast. Op die manier krijgt het bedrijf een goed beeld van wat je bezoekt en kunnen ze je gericht advertenties aanbieden.

Misschien vind je dat niet zo erg, maar weet dat deze informatie steeds meer voor datamining wordt ingezet. Met behulp van slimme algoritmes, op basis van artificiële intelligentie, worden haarfijn persoonlijke profielen samengesteld. Vaak worden zo ook politieke of seksuele voorkeuren bepaald, terwijl iemand daar nooit iets (bewust) over heeft losgelaten.

In dit artikel focussen we ons op traceringstechnieken binnen het Android-platform en bekijken we hoe je je daartegen kunt wapenen. De meeste tips en tools zijn ook toepasbaar op iOS.

Trackers in apps identificeren

Een bezoek aan de website van Exodus is alvast ontluisterend. Hieruit blijkt dat de vijf actiefste trackers afkomstig zijn van Google. De volgende vijf zijn van Facebook. De toptracker (Google AdMob) blijkt aanwezig in meer dan 50.000 Android-apps.

Wil je zelf nagaan welke trackers in een app zitten en welke machtigingen die app zich standaard toe-eigent, vul dan hier de app-naam in. De Facebook-app bijvoorbeeld bevat bijvoorbeeld acht trackers en vraagt om 56 machtigingen.

Je kunt de Exodus Privacy-app ook installeren, deze is te vinden in de Play Store. De app gaat na welke trackers en machtigingen je geïnstalleerde apps gebruiken.

©PXimport

Je kun de ingestelde machtigingen van apps nog altijd aanpassen. Ga hiervoor naar Instellingen, Apps, tik op de betreffende app en op Machtigingen. Per machtiging kun je nu Toestaan of Weigeren.

Op deze plek vind je ook Alle apps met dit recht bekijken. Je ziet dan in direct welke geïnstalleerde apps zich dezelfde machtiging hebben toegeëigend.

Locatietracering en gepersonaliseerde advertenties

Je smartphone kan op basis van gps-satellieten, zendmasten en zelfs publieke wifi-netwerken je locatie bepalen. Dat kan handig zijn voor weersvoorspellingen of om je vrienden te tonen waar je bent, maar Android (Google dus) en heel wat apps willen die informatie ook. Al is het maar om je advertenties van een lokale winkel te kunnen tonen.

Je schakelt deze locatiebepaling als volgt uit. Ga naar Instellingen en zet Locatie uit. Om de locatiecache te wissen tik je onderaan op Locatiegeschiedenis van Google en zet je de schuifknop bij Locatiegeschiedenis eveneens op Uit. Herhaal dit voor elk Google-account op je smartphone.

Uit onderzoek is gebleken dat bepaalde Google-applicaties nog altijd locatiedata kunnen opslaan als de locatiebepaling is uitgeschakeld. Voor meer zekerheid meld je je daarom aan bij je Google-account en klik je bij Privacy en personalisatie op Je gegevens en personalisatie beheren. Schakel hier naast Locatiegeschiedenis ook Web- en app-activiteit en eventueel YouTube-geschiedenis uit.

©PXimport

Om je activiteit automatisch te laten verwijderen, klik je op Je activiteitsopties beheren en op Automatisch verwijderen. Kies het gewenste tijdsframe, bijvoorbeeld Activiteit ouder dan 3 maanden automatisch verwijderen. Klik ook op Activiteit beheren, op Verwijderen en op Aangepast bereik en geef aan van welke periode je de bewaarde activiteiten wilt weghalen.

Vind je het uitschakelen van de locatiebepaling iets te ingrijpend, dan kun je deze advertentietracering ook op een andere manier inperken. Je kunt namelijk je advertentie-id resetten waardoor je de koppeling verbreekt tussen je apparaat en reeds bestaande profielen voor gerichte advertenties (targeted ads).

Het aantal advertenties neemt hierdoor niet noodzakelijk af, maar ze zijn dan niet of minder gepersonaliseerd. Open opnieuw Instellingen en kies Google, Advertenties. Zet de schakelaar aan bij Afmelden voor personalisatie van advertenties.

Uitschrijven voor advertenties

Verder kun je je ook nog uitschrijven voor heel wat advertenties die op je interesses zijn gebaseerd. Surf vanaf je telefoon naar de site van WebChoices. Mogelijk moet je in je browser hiervoor tijdelijk de blokkering van cookies van derde partijen uitschakelen.

In Chrome kan dat bijvoorbeeld als volgt. Tik op het knopje met de drie puntjes, klik op Instellingen, Site-instellingen, Cookies en kies Cookies toestaan.

De webpagina van de Digital Advertising Alliance, een vereniging van adverteerders op basis van zelfregulatie, scant nu je systeem. Nadat je onderaan op Continue hebt gedrukt, krijg je een overzicht van advertentiebedrijven, waaronder Facebook, Google Inc en Microsoft.

©PXimport

Je kunt nu bij de gewraakte bedrijven een vinkje plaatsen in de kolom Opt Out. Of je tikt op Opt out of all om je bij alle bedrijven tegelijk uit te schrijven.

Na afloop zie je bij hoeveel bedrijven dat is gelukt. In onze test waren dat er 106 van de 132. Op onze desktop-pc waren dat er 92 van de 133. Weet wel dat je dit in principe voor elke browser en toestel moet herhalen.

Alternatieve browsers en zoekmachines

Nu is het nog zaak om het niet opnieuw zover te laten komen. Daarom gaan we nog even een stapje verder. Een logische eerste stap is een andere browser inzetten dan de datahongerige Google Chrome. Probeer eens Firefox Focus. Met een druk op het prullenbak-icoon wist die je surfgeschiedenis en standaard worden zowel advertentie-, analyse- en sociale trackers geblokkeerd.

Een degelijk alternatief is de DuckDuckGo Privacy Browser. Die blokkeert eveneens allerlei trackers en probeert waar mogelijk een beveiligde https-connectie op te zetten. Klik op B+ links van de adresbalk om te zien welke trackers de browser heeft geblokkeerd. Zet hier Privacybescherming van de site uit als je de trackers op die site alsnog wilt toelaten.

©PXimport

Het zal je weinig verbazen dat de DuckDuckGo Privacy Browser standaard de eigen zoekmachine gebruikt. Die verzamelt of deelt tenslotte geen persoonlijke gegevens. Dat geldt ook voor de Europese zoekmachine Qwant. Handig is verder StartPage. Dit is een metazoekmachine die uw zoekopdrachten anoniem naar zoekmachines als Google doorstuurt.

Of je maakt tenslotte gebruik van Search Encrypt, die je zoekopdrachten lokaal versleutelt met encryptiesleutels die snel vervallen, voor ze via https naar de zoekmachine worden doorgestuurd. Meer privacybewuste zoekmachines vind je hier.

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time. 

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.