Filmen doen we tegenwoordig vooral met de smartphone en soms met een tablet. Het ligt daarom voor de hand om ook het monteren rechtstreeks op deze mobiele apparaten te doen. Met de juiste apps kan dat. Zelfs filmpjes tussen smartphone en tablet uitwisselen, zodat je ze kunt bewerken, is een eitje.

Tip 01: iPhone en iPad

Om gave filmmontages op je iPad of iPhone te maken, is iMovie van Apple de aangewezen app. Sinds het najaar van 2013 krijg je de app zelfs gratis als je een nieuwe telefoon of tablet koopt. Heb je jouw apparaat al wat langer, dan kost de app 4,49 euro. Dat lijkt veel, maar voor dat bedrag mag je hem zowel op je iPhone als de iPad gebruiken. Eenmaal opgestart, tik je op het tabblad Projecten op het plusteken om een nieuwe filmmontage te maken. Lees ook: Films vanuit Dropbox bekijken op je iPad.

Je krijgt dan twee keuzes. Kies je voor Film, dan heb je tijdens het monteren alle vrijheid om te maken wat jij wilt. Ga je voor Trailer, dan krijg je een sjabloon voorgeschoteld, waarmee je een korte preview in Hollywoord-stijl maakt. Je zit dan wel in een strak keurslijf, maar toch is zo'n trailer het proberen waard. Alleen al omdat je gedwongen wordt ultrakorte fragmenten uit te kiezen, waarmee je een compleet verhaal opbouwt. Al doende leer je zo hoe je een boeiende film maakt die ook voor anderen de moeite waard is.

©PXimport

Tip 01 iMovie is hét montageprogramma voor iPhone en iPad.

Tip 02: Monteren met iMovie

Om snel wegwijs te worden in de app, kiezen we voor Film. Aan het einde van dit artikel komen we nog even terug op het maken van een trailer. Vervolgens kies je een thema uit. Een thema bepaalt het uiterlijk van je film. Je kunt ze stuk voor stuk bekijken om alvast een indruk te krijgen. Kies een thema dat je aanspreekt en tik vervolgens rechts bovenin op Maak film om ermee aan de slag te gaan. De volgende stap is om filmmateriaal aan de montage toe te voegen.

Behalve filmpjes kun je trouwens ook foto's en muziek toevoegen. Op een iPad in liggende stand kun je direct een keuze maken via de drie tabs Video, Foto's en Audio. Staat je iPad rechtop of werk je op de iPhone, dan tik je eerst op het pictogram van een filmstripje met een muzieknoot ernaast. Daarna verschijnen de drie tabbladen in beeld.

©PXimport

Tip 02 Een montage kan uit een combinatie van video, foto's en een lekker deuntje bestaan.

Tip 03: Materiaal toevoegen

Om een filmpje aan de montage toe te voegen, ga je dus eerst naar het tabblad Video en tik je vervolgens op het materiaal dat je wilt gebruiken. Daarna tik je op het omlaag wijzende pijltje om het filmpje aan de tijdlijn toe te voegen. Dit herhaal je voor elke film die je in de montage wilt gebruiken. Verder mag je ook foto's toevoegen en hang je er natuurlijk een leuk muziekje onder.

Via het camera-pictogram kun je eventueel nieuw beeldmateriaal opnemen, gewoon rechtstreeks vanuit iMovie. Gebruik het microfoon-pictogram om commentaar bij de beelden in te spreken of om andere geluiden op te nemen. Er verschijnt dan een kadertje waarmee je de geluidsopname start en weer stopt. Zorg wel eerst dat de verticale balk in de tijdlijn zich op de juiste positie in het filmpje bevindt waar je het geluid wilt toevoegen.

©PXimport

Tip 03 Je kunt ook een commentaarstem of geluiden toevoegen.

Tip 04: Tijdlijn ordenen

De volgorde in de tijdlijn bepaal je helemaal zelf. Druk je vinger eventjes op een film, foto, muziekje, of geluidsfragment en sleep het vervolgens naar de gewenste plek toe. Inkorten van een filmpje of muziek werkt ook eenvoudig: tik bijvoorbeeld op een filmpje, zodat er een geel kader omheen verschijnt. Versleep vervolgens de dikke balk aan het begin of het einde om het fragment in te korten.

Zolang dit gele kader te zien is, kun je via opties onderin het scherm het filmpje ook nog splitsen, dupliceren, de afspeelsnelheid ervan aanpassen of een titel toevoegen. Verder is het volume regelbaar van het geluidspoor dat in de film zit. Van een geluidsfragment of muziekstuk is het volume ook nog afzonderlijk instelbaar en kun je het laten in- en uitfaden. Een foto kun je dupliceren of een titel geven. Iets verwijderen uit de tijdlijn kan met het prullenbak-pictogram. De manier waarop twee filmpjes in elkaar overgaan, regel je via het kleine pictogram (twee driehoekjes die naar elkaar wijzen) dat steeds tussen twee filmfragmenten getoond wordt.

©PXimport

Tip 04 Beeldmateriaal, muziek en geluiden zie je in de tijdlijn.

Tip 05: Video uitwisselen

Montages maken met iMovie kan op zowel de iPad als de iPhone. Je kunt het daarom doen waar en wanneer je ook maar wilt. Dan moet je natuurlijk wel al het benodigde beeldmateriaal op het betreffende apparaat hebben staan. Staan (enkele) films op de iPhone en wil je liever monteren op een iPad vanwege het ruimere scherm? Of heb je straks een paar momenten over en wil je liever met de iPhone in de hand aan de slag? Je wisselt onder andere films en foto's snel en eenvoudig uit tussen je mobiele Apple-apparaten via AirDrop.

Haal op beide apparaten met een veeg vanaf de onderzijde van het scherm het bedieningspaneel tevoorschijn. Tik vervolgens op AirDrop en geef aan dat je iPhone of iPad zichtbaar mag zijn voor naar keuze alleen je contacten of voor iedereen. Start daarna de app Foto's, zoek een filmpje op dat je naar het andere apparaat wilt versturen en tik op het delen-pictogram (vierkant met omhoog wijzende pijl). Tik op AirDrop of wacht enkele seconden, waarna je als het goed is de naam van de andere iPhone of iPad te zien krijgt. Tik erop en accepteer op het ontvangende apparaat het verzoek voor het binnenkomende bestand. Ook filmpjes van vrienden haal je zo binnen.

©PXimport

Tip 05 Met AirDrop haal je het benodigde materiaal eenvoudig binnen.

Tip 06: Ander filmmateriaal

Misschien film je wel eens met een filmcamera of fototoestel en wil je dat materiaal ook in de montage gebruiken. Hoe krijg je dat op je iPhone of iPad? Allereerst is het zaak om deze films naar het juiste formaat om te zetten, want Apple-apparaten zijn erg kieskeurig. Converteren is een makkie met het gratis programma Handbrake. Wijs via de knop Source een film aan. Geef bij de optie Destination de map op waar het resultaat terecht moet komen. Kies uiterst rechts voor welk apparaat je het filmmateriaal wilt omzetten. En klik tot slot op de knop Start om de film te converteren. Meerdere films tegelijk omzetten kan eventueel ook door met een wachtrij te werken (via de knop Add to Queue). Na het converteren hoef je de film(s) alleen nog maar op je iPhone of iPad te zetten.

©PXimport

Tip 06 Films van andere apparaten moet je eerst omzetten.

Tip 07: Synchroniseren

Via iTunes zet je de geconverteerde films over naar je mobiele Apple-apparaat. Sluit de iPhone of iPad met een kabeltje op de computer aan. In iTunes ga je via de knop rechtsboven naar het apparaat en dan naar het tabblad Foto's. Zet een vinkje bij Synchroniseer foto's uit en wijs erachter de map aan waarin de filmpjes op de computer staan. Let op dat ook de optie Inclusief video's moet aanstaan en eventueel Alle mappen als er submappen zijn. Rechtsonder klik je op Synchroniseer, waarna de films naar de iPhone of iPad worden gekopieerd. Ze zijn dan net zoals filmpjes die je met het apparaat zelf maakt, gewoon in apps zoals Foto's en iMovie te zien.

©PXimport

Tip 07 Geconverteerde films via iTunes overzetten.

Tip 08: Direct naar iMovie

Misschien wil je die extra films wel in iMovie gebruiken, maar ze verder niet op je iPhone of iPad zien. Ook dat kan. In iTunes ga je dan naar het tabblad Apps van het betreffende apparaat, bladert helemaal omlaag en klikt onder Bestandsdeling op iMovie. Klik daarna rechts onderin op Voeg toe en wijs de film(s) aan. Het materiaal wordt nu rechtstreeks in de opslagruimte van iMovie op je iPad of iPhone gezet en niet in een gewoon album. Om zo'n film te kiezen, ga je in iMovie helemaal terug naar het tabblad Projecten op het beginscherm. Tik op het vierkant met de omlaag wijzende pijl en importeer hiermee de film(s). Je kunt er meteen een nieuwe filmmontage van maken of ze in een bestaande montage opnemen.

©PXimport

Tip 08 Films rechtstreeks in iMovie zetten kan ook.

Tip 09: Exporteren en delen

Alle montages die je met iMovie maakt, vind je terug op het al eerder genoemde tabblad Projecten op het beginscherm van iMovie. Tik op de miniatuur van een montage om hem opnieuw te bewerken, de titel aan te passen, het project weg te gooien of het einderesultaat (de uiteindelijke film) te genereren.

Dat laatste doe je via het delen-pictogram (vierkant met pijl omhoog). Hiermee kun je de video lokaal op het apparaat bewaren, maar ook delen op bijvoorbeeld Facebook of YouTube. Helemaal gaaf is dat je ook hier weer AirDrop kunt kiezen, maar dan om het complete project naar een ander apparaat over te zetten. Zo kun je bijvoorbeeld beginnen met monteren op je iPhone, om er op een later moment mee verder te gaan op je iPad.

©PXimport

Tip 09 Genereer de gemonteerde film of deel hem met vrienden.

Tip 10: Hollywood-trailer

Zoals we in tip 1 al aangaven, kun je met iMovie op je iPhone of iPad een Hollywood-trailer maken. Eerst kies je een sjabloon uit, waarmee je het soort verhaal aangeeft dat je wilt vertellen. Daarna zie je twee grote tabs. Bij Overzicht vul je allerlei gegevens in voor onder meer de aftiteling en op het Storyboard doe je de uiteindelijke montage. De volgorde op de tijdlijn ligt al helemaal vast.

Je hoeft alleen de vakjes die elk een vaste tijdsduur hebben nog maar met een filmfragment te vullen. Tik op een vakje van het storyboard en daarna op een filmpje. Het gele kader geeft meteen de juiste lente aan. Je mag het verschuiven om het juiste fragment uit een film te pakken. De titels in de blauwe balken pas je uiteraard ook aan voor jouw verhaal.

©PXimport

Tip 10 Om een trailer te maken volgt je een vast stramien.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.