Decennia lang waren we aan het twisten over besturingsystemen. "Mac OS X is beter dan Windows!", "Waarom upgraden naar Windows 7 als XP nog goed werkt?", "Jullie hebben het fout, Linux heerst!". Zulke argumenten zijn binnenkort verleden tijd.

Dankzij vorderingen in virtualisatie, cloudtechnologie en het web, maakt het steeds minder uit voor gebruikers welk besturingssysteem op hun desktop - of tablet of smartphone - draait.

Begrijp me niet verkeerd: Besturingssystemen blijven relevant zolang we computers gebruiken. Maar ze zullen steeds vaker alleen belangrijk zijn voor de mensen achter de schermen.

Kijk maar naar de desktop. Steeds meer applicaties kunnen worden gebruikt via een webbrowser. Google's Chrome besturingssysteem is zelfs gebouwd rond het idee dat een browser het enige is dat een gemiddelde gebruiker echt nodig heeft en Google verruimt dat idee via een software ecosysteem dat Gmail voor e-mail en Google Docs als productiviteitssoftware bevat. Het centreren van applicaties rond de webbrowser wordt gevoed door de opkomst van HTML5, waarmee de browser nog krachtiger wordt. (En als je niet gelooft dat HTML5 echte vooruitgang betekent, heb je waarschijnlijk nog niet meegekregen dat zelfs Adobe zijn Flash inwisselt voor HTML5.)

SaaS is vrijwel standaard

Ondertussen wordt software-as-a-service (SaaS), wat aanvankelijk alleen bij businessapplicaties werd toegepast, steeds vaker gemeengoed. Dit is niet alleen het plan van Google. Denk maar eens aan programmatuur als Dropbox, waarmee gebruikers storage kunnen verkrijgen zonder gebruik van fileserver. Ook brengt Apple datastorage en allerlei diensten naar de cloud met iCloud. Microsoft doet hetzelfde met oplossingen als SkyDrive en Office 365.

In de zakenwereld wordt het oude client/servermodel uitgefaseerd nu cloudgebaseerde diensten steeds meer functies overnemen. Gebruikers - en soms ook CIO's of CTO's - hebben geen idee meer waar hun data en applicaties daadwerkelijk staan. De IT-afdeling weet dat de cloud ergens in een datacenter is ondergebracht, maar dat is het dan ook. Een soortgelijke ontwikkeling is gaande in de consumentenwereld, waar persoonlijke opslag en diensten naar de cloud verhuizen.

Abstracte servers

Op de achtergrond maken datacenters de cloud mogelijk en zetten zij steeds meer servers met virtuele besturingssystemen in om aan de vraag van gebruikers te voldoen. Er is geen noodzaak meer tot het inschakelen van extra fysieke servers wanneer bijvoorbeeld storagecapaciteit opraakt; in plaats daarvan wordt via een geautomatiseerd programma of een systeembeheerder extra storage aangemaakt.

Wat dit betekent is dat, zowel thuis als op werk, het besturingssysteem op jouw apparaat - of dat nu een pc, tablet of smartphone is - steeds minder belangrijk wordt. (Achter de schermen blijft het overigens wel van belang.) De dingen die we doen vertrouwen steeds vaker op voldoende bandbreedte en een goede webbrowser.

Kort gezegd: computing wordt een nutsfunctie. Zolang onze internetverbinding werkt, is ons besturingssysteem net zo belangrijk als hoe onze elektriciteit ons huis bereikt.

Steven J. Vaughan-Nichols schrijft al over technologie sinds CP/M-80 en de tijd at 300bps een razendsnelle internetverbinding was.

Op elektronicabeurs CES in Las Vegas heeft ASUS vier nieuwe mini-pc's laten zien. De compacte computers moeten meer rekenkracht bieden voor kunstmatige intelligentie en zware grafische taken, maar nemen nauwelijks ruimte in op een bureau.

De nieuwe modellen - ASUS NUC 16 Pro, ExpertCenter PN55, ROG GR70 en Ascent GX10 - draaien op de nieuwste Intel- en AMD-processors. Daarmee mikt ASUS met deze pc's op mensen die hun computer intensief gebruiken, maar ook op gamers die een krachtig systeem willen dat weinig ruimte inneemt.

De ASUS NUC 16 Pro draait op een Intel Core Ultra X9 Series 3-processor en haalt tot 180 TOPS (trillion operations per second), bijna het dubbele van zijn voorganger. Hij ondersteunt snel LPDDR5x-geheugen, heeft twee 2.5G-netwerkaansluitingen en is uitgerust met WiFi 7 en Bluetooth 6.0. De behuizing is stevig gebouwd en getest om hitte, kou en trillingen te weerstaan. Zijn afmetingen? 144 x 117 x 42mm - ongeveer zo groot als een half pak suiker.

De ASUS ExpertCenter PN55 richt zich op gebruikers die een kleine maar complete werk-pc willen. Binnenin zit een AMD Ryzen AI 400-processor met geïntegreerde Radeon 800M-graphics en een aparte chip voor AI-taken tot 55 TOPS. De PN55 ondersteunt Copilot+ in Windows en heeft veel aansluitingen, waaronder zes USB-poorten en twee netwerkaansluitingen. Ook zijn er WiFi 7, Bluetooth 5.4, een vingerafdruksensor en een ingebouwde microfoon voor spraakbediening.

Voor gamers is er de ROG GR70, de eerste mini-pc van ASUS onder het ROG-label. Hij combineert een AMD Ryzen 9-processor met een NVIDIA GeForce RTX 5070- of RTX 5060-grafische kaart. Volgens ASUS levert hij prestaties die vergelijkbaar zijn met een desktop, maar dan in een veel kleinere behuizing (282mm x 187mm x 56 mm). Een drievoudig koelsysteem houdt de onderdelen koel en het geluid beperkt.

De ASUS Ascent GX10 is de krachtigste van de vier. Deze kleine CoPilot+ desktop gebruikt de NVIDIA GB10 Grace Blackwell Superchip met 128 GB geheugen en kan volgens ASUS rekenprestaties op het niveau van datacenters leveren. De GX10 kan zelfstandig draaien of gekoppeld worden aan een tweede systeem voor lokale AI-training of modelontwikkeling.

Beschikbaarheid

Prijzen en releasedata zijn nog niet bekend. ASUS verwacht de nieuwe mini-pc's later in 2026 uit te brengen.

Wat betekent TOPS?

TOPS staat voor trillion operations per second en geeft aan hoeveel berekeningen een chip per seconde kan uitvoeren. Bij AI-toepassingen, zoals spraakherkenning of beeldanalyse, is een hoger aantal TOPS een maatstaf voor snellere verwerking en betere prestaties bij machine learning-taken.

©ID.nl

Firefox toont nu AI-chatbots in de zijbalk terwijl je surft. Handig, want daarbij kies je zelf welke AI je gebruikt. De ene vat een YouTube-filmpje voor je samen, de andere helpt je een paklijst te maken voor je fietsvakantie. Zo heb je altijd slimme assistentie binnen handbereik, zonder het tabblad te verlaten.

AI-chatbot selecteren

Vanaf Firefox 133 kun je kiezen uit een reeks AI-chatbots via een vernieuwde zijbalk. Het aanbod varieert per regio. Bij ons zijn er vijf beschikbaar: Google Gemini, Anthropic Claude, ChatGPT, HuggingChat en Le Chat Mistral. Deze AI-chatbots kunnen je helpen bij het samenvatten, brainstormen, afbeeldingen genereren en het schrijven van teksten. Om de zijbalk te activeren, druk je eerst op de Alt-toets van je laptop om het bovenste taakmenu zichtbaar te maken. Ga vervolgens naar Beeld / Zijbalk / AI-chatbot. In de zijbalk klik je op de Sparkle-knop, kies je een chatbotaanbieder en bekijk je de details. Je kunt via die weg ook een account aanmaken bij de gekozen dienst.

Schakelen tussen de chatbots

Je kunt op elk moment van chatbot wisselen, zo vaak je maar wilt. Zo geef je bijvoorbeeld de voorkeur aan ChatGPT voor schrijftaken, terwijl je voor het samenvatten van een online-video liever Google Gemini gebruikt. Om van chatbot te wisselen, klik je op het chatbotpictogram in de zijbalk. Er verschijnt dan een dropdown-menu met alle beschikbare chatbots. Wil je eerst meer informatie over een bepaalde chatbot? Klik dan op Chatbotgegevens bekijken.

Snelkoppelingen verwijderen

Is deze toevoeging toch net een stap te ver voor jou? Dan kun je de AI-chatbot-snelkoppeling eenvoudig uit de Firefox-zijbalk verwijderen. Open eerst de instellingen van Firefox door rechtsboven op de menuknop (de drie streepjes onder elkaar) te klikken en vervolgens op Instellingen te klikken. Ga naar het tabblad Algemeen en scrol naar het onderdeel Browserindeling. Hier kun je de optie Zijbalk tonen in- of uitschakelen. Wil je alleen de AI-hulpmiddelen uit de zijbalk verwijderen? Klik dan onderaan in de zijbalk op het tandwieltje. In het menu Zijbalk aanpassen schakel je het selectievakje AI-chatbot uit bij het onderdeel Firefox-hulpmiddelen.

Zeker weten dat je niet te veel betaalt? Check de Prijsdalers van Kieskeurig