Decennia lang waren we aan het twisten over besturingsystemen. "Mac OS X is beter dan Windows!", "Waarom upgraden naar Windows 7 als XP nog goed werkt?", "Jullie hebben het fout, Linux heerst!". Zulke argumenten zijn binnenkort verleden tijd.

Dankzij vorderingen in virtualisatie, cloudtechnologie en het web, maakt het steeds minder uit voor gebruikers welk besturingssysteem op hun desktop - of tablet of smartphone - draait.

Begrijp me niet verkeerd: Besturingssystemen blijven relevant zolang we computers gebruiken. Maar ze zullen steeds vaker alleen belangrijk zijn voor de mensen achter de schermen.

Kijk maar naar de desktop. Steeds meer applicaties kunnen worden gebruikt via een webbrowser. Google's Chrome besturingssysteem is zelfs gebouwd rond het idee dat een browser het enige is dat een gemiddelde gebruiker echt nodig heeft en Google verruimt dat idee via een software ecosysteem dat Gmail voor e-mail en Google Docs als productiviteitssoftware bevat. Het centreren van applicaties rond de webbrowser wordt gevoed door de opkomst van HTML5, waarmee de browser nog krachtiger wordt. (En als je niet gelooft dat HTML5 echte vooruitgang betekent, heb je waarschijnlijk nog niet meegekregen dat zelfs Adobe zijn Flash inwisselt voor HTML5.)

SaaS is vrijwel standaard

Ondertussen wordt software-as-a-service (SaaS), wat aanvankelijk alleen bij businessapplicaties werd toegepast, steeds vaker gemeengoed. Dit is niet alleen het plan van Google. Denk maar eens aan programmatuur als Dropbox, waarmee gebruikers storage kunnen verkrijgen zonder gebruik van fileserver. Ook brengt Apple datastorage en allerlei diensten naar de cloud met iCloud. Microsoft doet hetzelfde met oplossingen als SkyDrive en Office 365.

In de zakenwereld wordt het oude client/servermodel uitgefaseerd nu cloudgebaseerde diensten steeds meer functies overnemen. Gebruikers - en soms ook CIO's of CTO's - hebben geen idee meer waar hun data en applicaties daadwerkelijk staan. De IT-afdeling weet dat de cloud ergens in een datacenter is ondergebracht, maar dat is het dan ook. Een soortgelijke ontwikkeling is gaande in de consumentenwereld, waar persoonlijke opslag en diensten naar de cloud verhuizen.

Abstracte servers

Op de achtergrond maken datacenters de cloud mogelijk en zetten zij steeds meer servers met virtuele besturingssystemen in om aan de vraag van gebruikers te voldoen. Er is geen noodzaak meer tot het inschakelen van extra fysieke servers wanneer bijvoorbeeld storagecapaciteit opraakt; in plaats daarvan wordt via een geautomatiseerd programma of een systeembeheerder extra storage aangemaakt.

Wat dit betekent is dat, zowel thuis als op werk, het besturingssysteem op jouw apparaat - of dat nu een pc, tablet of smartphone is - steeds minder belangrijk wordt. (Achter de schermen blijft het overigens wel van belang.) De dingen die we doen vertrouwen steeds vaker op voldoende bandbreedte en een goede webbrowser.

Kort gezegd: computing wordt een nutsfunctie. Zolang onze internetverbinding werkt, is ons besturingssysteem net zo belangrijk als hoe onze elektriciteit ons huis bereikt.

Steven J. Vaughan-Nichols schrijft al over technologie sinds CP/M-80 en de tijd at 300bps een razendsnelle internetverbinding was.

De langverwachte HBO Max-serie gebaseerd op de Harry Potter-boeken zal ergens in het begin van 2027 uitkomen.

De langverwachte HBO Max-serie gebaseerd op de Harry Potter-boeken zal ergens in het begin Dat heeft HBO-baas Casey Bloys laten weten aan Deadline. Het was al bekend dat de serie ergens in 2027 uit zou komen op de streamingdienst, maar nu is dus duidelijk dat dit ergens begin volgend jaar wordt. Een specifiekere datum is er vooralsnog niet.

Over de Harry Potter-serie

Net zoals dat de filmreeks de Harry Potter-boeken verfilmde, zal de nieuwe HBO-serie dat ook doen. Elk seizoen moet daarbij de gebeurtenissen uit een boek behandelen. Er zouden bij succes dus zeven seizoenen kunnen verschijnen.

De opnames zijn al een aantal maanden bezig in het Verenigd Koninkrijk. Vorig jaar werden al diverse acteurs die de rollen op zich nemen onthuld. Zo zullen Dominic McLaughlin en Nick Frost (Hot Fuzz) te zien zijn als respectievelijk Harry Potter en Hagrid. Daarnaast zullen Arabella Stanton de rol van Hermione Granger (Hermelien Griffel) en Alastair Stout de rol van Ron Weasley (Ron Wemel) vertolken.

De showrunner van de serie is Francesca Gardiner, die eerder al aan The Man in the High Castle en His Dark Materials werkte. Eerder liet Gardiner weten dat het de bedoeling is dat ze haar eigen draai aan het verhaal geeft. Ook de geprezen regisseur Mark Mylod – bekend van Succession en The Last of Us – werkt aan de serie.

Mozilla brengt eind februari een update uit voor Firefox waarmee gebruikers meer grip krijgen op kunstmatige intelligentie in de browser. In de nieuwe versie van de desktopbrowser komt een speciaal menu waarin alle AI-functies centraal kunnen worden beheerd of volledig kunnen worden geblokkeerd.

Vanaf versie 148, die op 24 februari verschijnt, is het gedeelte 'AI-instellingen' terug te vinden in de browseropties. De belangrijkste toevoeging is een hoofdschakelaar waarmee alle huidige en toekomstige AI-toepassingen in één keer worden stopgezet. Wanneer deze functie is geactiveerd, krijgt de gebruiker geen meldingen of suggesties meer om AI-hulpjes te gebruiken. Mozilla geeft aan dat deze voorkeuren ook na updates bewaard blijven, zodat instellingen niet ongevraagd worden teruggezet naar de standaardwaarden.

Voor wie AI niet volledig wil bannen, biedt het menu ook de mogelijkheid om specifieke functies los van elkaar aan of uit te zetten. Het gaat hierbij onder meer om de automatische vertaalfunctie en een hulpmiddel dat beschrijvingen toevoegt aan afbeeldingen in pdf-bestanden voor een betere toegankelijkheid. Ook functies die tabbladen automatisch groeperen op basis van onderwerp of een samenvatting tonen voordat een link wordt aangeklikt, vallen onder deze nieuwe knoppen.

©Mozilla

Daarnaast biedt Firefox ruimte voor externe chatbots in de zijbalk van de desktopbrowser. Gebruikers kunnen daar zelf kiezen welke assistent zij willen gebruiken, waarbij diensten als ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot en Anthropic Claude worden ondersteund. Met deze centrale instellingen bepaal je zelf wanneer je een chatbot ziet, zodat deze niet ongevraagd je scherm vult.

De nieuwe AI-controles worden op 24 februari uitgerold naar alle Firefox-gebruikers op de desktop. Wie niet zo lang wil wachten, kan de functies al uitproberen in Firefox Nightly.