Wasmachines hebben allerlei verschillende wasprogramma’s. De een is nog geavanceerder dan de ander. Waarschijnlijk gebruik je uit gemak vaak hetzelfde programma, omdat je niet weet welk programma nou precies wat doet. Maar vanaf vandaag mag je hier verandering in brengen. In dit artikel leggen we uit wat alle wasprogramma’s betekenen en wanneer je welk programma het beste aanzet.

Welke wasprogramma’s zitten er standaard op je machine?

Er zijn een aantal wasprogramma’s die op vrijwel elke wasmachine zitten en vaak worden gebruikt. Soms zijn er wel verschillende benamingen voor.

Katoen

Dit is het meest gebruikte wasprogramma voor vrijwel alle temperaturen. Je kunt het gebruiken voor alle temperaturen: van een koude was tot een was van 95°C. De naam zegt het al: dit programma is geschikt voor katoen - maar het is ook bruikbaar voor linnen en gemengde stoffen. Het programma duurt gemiddeld ruim 3 uur. Je kunt de trommel vullen met het maximaal aantal kilo’s en de wasmachine instellen op het hoogste toerental.

Gemengde was/ mix

Dit wasprogramma gebruik je voor wasgoed dat op max. 60°C gewassen hoeft te worden. Het programma centrifugeert iets minder hard en je vult de trommel voor de helft van het maximaal aantal kilo’s. Dit programma is geschikt voor een mix van linnen, katoen, synthetische of gemengde stoffen.

Synthetisch/ Antikreuk/ Kreukherstellend/ EasyCare

Heb je synthetische stoffen die je voorzichtiger moet wassen, zoals polyacryl, polyester en viscose? Dan gebruik je dit programma. Het wast je wasgoed met een lager maximum toerental tot 60°C. De trommel vul je voor de helft van het maximaal aantal kilo’s. Sommige wasmachines gebruiken bij dit programma stoom om kreukels te verminderen. Wat ook kan, is dat de trommel blijft bewegen tot je de was eruit haalt (want ook dat gaat kreukels tegen). Het programma duurt zo’n 2 uur.

Eco 40-60

Voor normaal vies geworden katoenen wasgoed waarbij het waslabel het advies geeft om het item op 40°C of 60°C te wassen, gebruik je dit programma. De temperatuur van deze stand kan niet aangepast worden. Het betekent dat je was nét zo schoon wordt als dat je het op een 40°- of 60°-programma zou draaien. Alle nieuwe wasmachines hebben in ieder geval dit programma, omdat het nieuwe energielabel dat in 2021 is geïntroduceerd hierop is gebaseerd.

Eco katoen

Voor katoen, linnen en gemengde stoffen die je op max. 60°C mag wassen, zet je dit programma aan. Veel ‘oudere’ wasmachines hebben dit programma, omdat het oude energielabel (voor 2021) hierop is gebaseerd.

Ook interessant voor jou: Energielabels lezen.

Delicaat/ Fijne was/ Zijde

Soms heb je een wasje van fijne stoffen, zoals viscose, zijde of andere synthetische stoffen. Bij dit programma draait de trommel minder hard en ook het centrifugeren gaat op een laag toerental. Het programma werkt alleen op lage temperaturen en je kunt het beste maar kleine hoeveelheden wasgoed in de trommel doen. Deze was wordt op het waslabel aangeduid met twee streepjes onder de wastobbe.

Centrifugeren/ Spoelen/ Zwieren/ Afpompen

Gebruik het programma spoelen als je wilt dat je wasgoed alleen met water wordt schoongemaakt. Bijvoorbeeld omdat je kleding alleen opgefrist moet worden. Op dit programma volgt altijd het centrifugeren en afpompen van water. Als je de was na een normaal programma ook nog extra wilt spoelen, kies je voor de extra optie water of spoelen.

Kies voor centrifugeren als je een handwas hebt gedaan die alleen nog gecentrifugeerd moet worden. Hierdoor wordt het overtollige water uit de kleding gedraaid, zodat het sneller droogt aan de waslijn. Dit programma wordt altijd gecombineerd met afpompen, zodat het overtollige water uit de wasmachine gaat. En afpompen gebruik je als er nog wat water in de wastrommel is achtergebleven, omdat je het programma tussentijds hebt gestopt.

©Viktoria - stock.adobe.com

Specifieke wasprogramma’s

Veel wasmachines hebben ook specifieke wasprogramma’s die gemaakt zijn voor een bepaald soort materiaal of wasgoed. Meestal mag je de trommel tijdens zo’n programma niet te vol doen.

Gordijnen

Gordijnen was je niet zo vaak, daardoor zijn ze op den duur erg stoffig. Dit wasprogramma wast de gordijnen eerst goed voor en spoelt ze ook grondig na.

Jeans en donkere was

Dit programma zet je aan voor een kleine hoeveelheid donkere was of jeans. Keer je jeans en donkere kleding wel eerst binnenstebuiten en gebruik het liefst vloeibaar wasmiddel dat geschikt is voor de donkere was.

Overhemden

Een programma voor overhemden werkt meestal op een lager toerental. Hierdoor komen je overhemden minder gekreukt uit de trommel, wat je weer een lange strijksessie bespaart.

©StockPhotoPro - stock.adobe.com

De extra wasprogramma’s

Op je wasmachine zitten niet alleen standaard programma’s, maar ook extra wasprogramma’s. Dit zijn een aantal die je op veel wasmachines ziet.

Stoom

Voor stoom zijn er soms aparte wasprogramma’s en soms is het een extra optie voor bij een wasprogramma. Dit programma is beter voor het wasgoed dan wanneer je een wasprogramma kiest met water en wasmiddel. Stoom frist het wasgoed op, zodat geurtjes verdwijnen. Dat is handig voor als je kleding wat muf ruikt, maar nog wel schoon is. Dankzij stoom kreukt je wasgoed ook minder, zodat je niet zo lang hoeft te strijken. Haal het wasgoed wel meteen uit de trommel zodra de wasmachine klaar is. De stoom zorgt er ook voor dat bacteriën worden gedood, zelfs als je deze extra functie aanzet bij een wasprogramma op een lage temperatuur. Ook verwijdert stoom hardnekkige vlekken uit je wasgoed. Vul de trommel met maar een paar kledingstukken, tot maximaal 2 kilo, om het programma goed te laten werken.

Voorwas

Een voorwas is handig om veel stof of zand weg te spoelen voordat het echte programma aan gaat. Zoals bij kleding van je kinderen die in de zandbak hebben gespeeld. Dit programma is niet nodig voor kleding met veel vlekken; daarvoor kun je beter een behandeling met speciaal vlekkenmiddel gebruiken.

Kort programma/ Speed/ Quick/ Express

Heb je een paar kilo wasgoed dat niet zo vuil is? Dan gebruik je een kort wasprogramma. Hierbij wordt het wasgoed minder goed schoongewassen dan een compleet wasprogramma: het spoelt het wasmiddel minder uit en centrifugeert minder. Sommige korte programma’s duren maar 15 minuten, sommige wel een uur. Dit programma is echt bedoeld om wasgoed op te frissen.

Impregneren/ Outdoor

Voor jassen die je waterbestendig wilt maken, gebruik je het programma Impregneren of Outdoor. Zorg dat je nooit wasverzachter gebruikt tijdens dit programma. Dit tast namelijk de impregneerlaag van je jas aan.

Allergie/ Hygiëne

Dit extra programma wast voor een langere periode op een hogere temperatuur, om zo alle allergenen te verwijderen. Het wast met meer water om ervoor te zorgen dat er geen wasmiddel in het wasgoed achterblijft.

Machinereiniging/ Trommelreiniging

Om je wasmachine in goede staat te houden, draai je af en toe het programma Machinereiniging of Trommelreiniging. Doe dit vooral als je vaak wasjes doet op lage temperaturen. Tijdens dit programma doe je geen wasgoed in de trommel, maar wel een oude doek. In de handleiding van je wasmachine staat beschreven of er wasmiddel nodig is of een wasmachinereiniger voor dit programma.

Lees ook: Betekenis wassymbolen: wat zijn die wasvoorschriften?

©Krakenimages.com - stock.adobe.com

De opties om je wasprogramma aan te passen

Een wasprogramma heeft standaard al bepaalde instellingen voor het verloop van temperatuur, de trommelbeweging, de hoeveelheid water dat gebruikt wordt, het toerental en de duur van het programma. Dit kun je aanpassen met verschillende opties.

Extra behoedzaam

Voor kwetsbare kleding is deze extra optie ontwikkeld. Deze optie zorgt ervoor dat de trommel minder bewegingen maakt en het programma korter duurt dan normaal.

Extra stil

Ideaal voor ’s nachts of als je kleine kinderen hebt die overdag nog een dutje doen, is de optie Extra stil. Dankzij deze optie centrifugeert je wasmachine minder hard en is je wasmachine dus stiller. Het programma duurt vaak wel langer vanwege deze optie.

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.