Waarom je witte was grijs wordt (en wat je daartegen kunt doen)
Je koopt een nieuw wit T-shirt en na een paar wasbeurten oogt het al minder fris. Niet ineens, maar heel geleidelijk. Pas als je een ouder shirt naast een nieuw exemplaar legt, zie je hoe groot het verschil eigenlijk is. Witte was die grijs of vaal wordt, is een veelvoorkomend probleem. Gelukkig kun je er wel iets tegen doen.
Geen tijd om het hele artikel te lezen? Dit is de ultrakorte samenvatting:
Wordt je witte was grijs? Dit zijn de vier vragen die je jezelf moet stellen: 1) Was je op te lage temperatuur? 2) Gebruik je te weinig wasmiddel? 3) Gooi je wit en lichtgekleurd samen in de machine? 4) Is het al een tijd geleden dat je je wasmachine schoongemaakt hebt? Wie een of meer van deze vragen met ja beantwoordt, heeft de oorzaak in negen van de tien gevallen gevonden. Een herstelwas op de hoogste temperatuur die mag volgens het wasetiket laat de grijsheid meestal al verdwijnen. Daarna is het alleen nog maar een kwestie van witte was apart van andere kleuren wassen, goed doseren en je machine af en toe schoonmaken.
Lees ook: Witte sneakers schoonmaken: zo worden ze weer stralend wit
Hierdoor wordt je witte was grijs
Er is meestal niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen die ervoor zorgt dat je witte spullen grauw en vaal worden: het zit hem vaak in een combinatie van dingen. De bekendste boosdoener is een verkeerde dosering wasmiddel in combinatie met een te lage temperatuur. Wasmiddel helpt niet alleen om vuil los te maken, maar ook om het vuil vast te houden in het water. Gebruik je te weinig, dan komt een deel van dat vuil wel los van je kleding, maar wordt het niet goed afgevoerd. Het kan zich dan tijdens het wassen of spoelen opnieuw aan de stof hechten. Gebruik je te veel, dan kunnen er wasmiddelresten in de vezels achterblijven. Ook dat maakt witte was na verloop van tijd valer en grauwer.
Ook wassen op een te lage temperatuur kan een oorzaak zijn. Laat je je wasmachine draaien op 30 graden, dan lossen vet, zweet en huidresten minder goed op. Ook wassen met andere kleuren kun je beter niet doen. Natuurlijk: je gaat heus niet je witte shirt wassen met je rode broek. Maar wist je dat ook tinten als lichtgrijs, beige of pastel kleine beetjes kleur kunnen afgeven? Dat zie je misschien niet na één wasbeurt, maar op termijn wordt wit er wel grauwer van.
In gebieden met hard water speelt kalk ook een rol. Kalk kan zich vastzetten in de vezels van je was en zorgt ervoor dat stof doffer oogt. Bovendien hecht vuil zich makkelijker aan zo'n kalkfilm. En dan is er nog de wasmachine zelf. In de trommel, de wasmiddellade en het rubber kunnen zeepresten, vetluis en schimmel ontstaan. Dat kan dus ook op je wasgoed terechtkomen. En daar wordt het echt niet witter van, integendeel!
Zo word je grijze kleding weer wit(ter)
Kijk eerst wat je bereikt door het draaien van een 'herstelwas'. Doe alleen witte was in de machine en kijk per kledingstuk wat de maximale temperatuur is die het wasetiket aangeeft. Voor stevig katoen kan dat vaak 60 graden zijn, of soms zelfs 90 graden. Bij andere stoffen kan dat niet: synthetische materialen, wol en fijnere stoffen kunnen krimpen, vervormen of sneller slijten als je ze te heet wast. Dus nogmaals: het wasetiket is heir leidend.
Gebruik een wasmiddel dat bedoeld is voor witte was en doseer ruim genoeg (maar overdrijf niet) Die combinatie van temperatuur en wasmiddel helpt om vet, vuil en aanslag beter los te maken uit de vezels. Bij stevige katoenen was kun je eventueel wat baking soda (natriumbicarbonaa) toevoegen. Dat kan helpen om vastzittend vuil los te weken, maar alleen bij stoffen die daartegen kunnen. Gebruik het dus niet voor wol, zijde of andere kwetsbare materialen.
Zie zo'n herstelwas vooral als een soort reset. In veel gevallen knapt witte was er flink van op, maar verwacht niet dat elk kledingstuk er weer uitziet als nieuw. Soms zit het probleem niet alleen in vuil of aanslag, maar ook in slijtage van de stof zelf. Dan kun je de was nog wel opfrissen, maar niet meer volledig herstellen.
Zonlicht heeft een licht blekend effect op witte stoffen. Hang je witte was nat buiten op een zonnige dag, dan kunnen lichte verkleuringen soms vanzelf wat minder worden. Dat werkt uiteraard alleen bij wit textiel. Gekleurde kleding kan juist sneller vaal worden in de zon.
Zo voorkom je dat witte was grijs wordt
Heb je gered wat er te redden valt, dan is het vooral een kwestie van anders gaan wassen. De eerste stap is simpel: was witte kleding echt apart. Dus niet samen met andere kleuren, zelfs niet met lichte kleuren.
Let ook goed op de temperatuur. Voor veel witte was is 40 graden de beste keuze (tenzij het wasetiket natuurlijk wat anders zegt). Vooral bij ondergoed, handdoeken en beddengoed (wasgoed dat veel zweet en andere viezigheid opneemt) is dat echt het minimum. Mag het op een hogere temperatuur, doe dat dan; 30 graden is eigenlijk echt te laag.
En – we hebben het hierboven al genoemd – kijk goed naar de hoeveelheid wasmiddel die je gebruikt. Kijk bij twijfel op de verpakking en volg het doseeradvies dat daar gegeven wordt. Voor witte was is poeder bovendien vaak een betere keuze dan vloeibaar wasmiddel. In poeder zitten meestal bestanddelen die wit textiel langer helder houden, zoals zuurstofbleekmiddel en optische witmakers. Die laatste maken kleding niet letterlijk schoner, maar zorgen er wel voor dat wit helderder oogt doordat het licht anders wordt teruggekaatst. Gebruik bij witte was liever geen wasverzachter. Dat kan een laagje achterlaten waar vuil zich opnieuw aan hecht. Woon je in een gebied met hard water, dan kan een waterontharder of anti-kalkmiddel wel zinvol zijn.
Let daarnaast ook op de belading van je machine. Een trommel die te vol is, maakt goed wassen en spoelen lastiger. Je kleding heeft ruimte nodig om te bewegen, net zoals vaat in een vaatwasser alleen goed schoon wordt als het water overal bij kan.
Vergeet tot slot de machine zelf niet. Een schone machine wast nu eenmaal beter. Draai daarom af en toe een heet reinigingsprogramma of een lege was op hoge temperatuur. Maak ook het rubber en de wasmiddellade geregeld schoon.
Niet elke verkleuring is hetzelfde. Witte was kan grijzig worden, maar ook gelig. Dat lijkt misschien op elkaar, toch is de oorzaak anders - en dus ook de manier waarop je ermee moet omgaan.
Grijsheid ontstaat meestal door opgehoopt vuil, kalk en wasmiddelresten die zich in de vezels vastzetten. De stof oogt dan dof, alsof er een grauwe waas overheen ligt. In dat geval helpt, zoals je hierboven hebt kunnen lezen, een herstelwas op een hogere temperatuur vaak goed.
Een gele tint heeft meestal een andere oorzaak. Vaak zijn zweet en deodorantresten de boosdoeners, vooral onder de oksels. Deodorant met aluminium kan in combinatie met zweet hardnekkige verkleuring veroorzaken. Een hete was is dan niet automatisch slim en kan de verkleuring soms zelfs versterken. Wat meestal beter werkt, is voorbehandelen. Breng een vlekkenverwijderaar direct aan op de aangetaste plek en laat die even inwerken voordat je het kledingstuk wast. Een papje van baking soda en water kan ook helpen, zolang de stof daartegen kan. Daarna was je het kledingstuk op een temperatuur die past bij het materiaal.
Wil je gele verkleuring in de toekomst beperken, dan kan het helpen om kleding eerst even te laten luchten voordat je het in de wasmand gooit. Ook een aluminiumvrije deodorant kan verschil maken.
Conclusie
Witte was wordt meestal niet door één iets grijs, maar door een optelsom van te koud wassen, verkeerd doseren, kalk, gemengde wassen en een wasmachine die zelf niet echt schoon meer is. En dat zijn stuk voor stuk dingen die je snel en makkelijk kunt aanpakken. Doen, want zo blijft witte was langer fris en helder.
