Elke textielsoort heeft een eigen wasvoorschrift. Je kunt een wollen trui niet op dezelfde manier wassen als een spijkerbroek, want dan houd je een naveltruitje over. Daarom is alle textiel voorzien van waslabels met symbolen die aangeven op welke temperatuur en met welk wasprogramma je het moet wassen (of dat je het juist naar de stomerij moet brengen). Deze symbolen hebben allemaal een andere betekenis.

Sommige wassymbolen zijn zo gemaakt dat ze voor iedereen te begrijpen zijn. Een pictogram van een wastobbe met daarin een temperatuur geeft de maximale temperatuur aan waarop gewassen mag worden en een strijkijzer geeft aan dat het gestreken mag worden. Maar soms is de betekenis van het symbool minder logisch, vandaar deze uitleg.

Het wasvoorschrift kan je vertellen op welk wasprogramma en welke temperatuur je het kledingstuk kunt wassen, of het gebleekt mag worden, of het in de wasdroger gedroogd mag worden, op welke temperatuur je het kunt strijken en of het alleen chemisch gereinigd mag worden. De pictogrammen zijn dan ook ingedeeld in de categorieën wassen, bleken, trommeldrogen (in België: symbool droogkast), strijken en chemisch reinigen.

Niet alles wat je moet weten over de was is in een symbool terug te vinden. Zo bestaat er niet zoiets als een 'niet-centrifugeren'-symbool of een 'geen-wasverzachter'-symbool. Meestal wordt dat in tekst aangegeven op het waslabel. Tip: knip dus niet meteen na aankoop het labeltje uit je kleding, maar kijk goed wat er precies op staat!

Ook interessant: Help, mijn wasmachine stinkt!

Waslabels

Hieronder zullen we per categorie de belangrijkste symbolen, de betekenis ervan en de bijbehorende wasvoorschriften uit de doeken doen. We laten daarbij ongetwijfeld symbolen buiten beschouwing, maar voor de meest gangbare kledingstukken ben je gecoverd met de symbolen die wij hieronder bespreken.

©Иван Закалевич - stock.adobe.com

Wastobbe: De wastobbe betekent dat je textiel op een gewoon programma kunt wassen. Onder gewone programma’s vallen ook Eco-programma’s, spaarwasjes en halve wasjes-programma’s. De temperatuur in de wastobbe geeft de maximale temperatuur aan waarop je het textiel kun wassen. Kouder wassen mag altijd. Bij een wastobbe met een kruis mag het textiel niet gewassen worden (ook niet op de hand). Zulke kleding moet je naar de stomerij brengen.

Wastobbe met één streepje: Een wastobbe met één streepje eronder betekent wassen met een anti kreuk-programma. Anti-kreuk-programma's zijn bedoeld voor kleding met synthetische vezels of kreukherstellend vezels en is ook goed te gebruiken voor fijne was. Tijdens een antikreuk-programma wordt wasgoed voorzichtiger gewassen en/of gecentrifugeerd. Soms wordt stoom gebruikt om kreuk te verminderen. In dit geval mag je de machine maximaal tot de helft beladen. Ook hier geeft de temperatuur in de wastobbe de maximale temperatuur aan waarop je het textiel kun wassen. Kouder wassen kan natuurlijk wel.

Wastobbe met onderbroken streepje: Een wastobbe met een onderbroken streepje is het symbool voor het wolwasprogramma, dat mag op maximaal 30 of 40 graden. Dit symbool staat in wollen kleding en kleding die deels uit wol bestaat. Gebruik voor wol altijd een speciaal wolwasmiddel en belaad de trommel maximaal tot een kwart van het maximale gewicht.

Wastobbe met handje: Dit symbool staat voor de snelle handwas, dat wil zeggen dat je het textiel niet mag laten weken en dat je het met de hand moet wassen. Sommige wasautomaten hebben een speciaal handwasprogramma. Je vindt dit symbool in fijne was als lingerie, zijde en ook vaak in wollen kleding. Handwassen doe je zo: los wat fijn- of wolwasmiddel op in lauw water, dompel het kledingstuk onder en masseer het sop er zachtjes doorheen. Daarna spoel je het kledingstuk uit in schoon water. In geval van wol is het belangrijk om na te spoelen met water van dezelfde temperatuur als het waswater. Wol 'schrikt' namelijk van koud water en kan dan krimpen. Wikkel het kledingstuk in een badhanddoek en druk zo voorzichtig het vocht eruit. Laat wol liggend drogen om vervorming te voorkomen.

Symbolen voor bleken: Een driehoeksymbool zonder vulling geeft aan dat kleding bleken mogelijk is met elk bleekmiddel, bijvoorbeeld chloorbleekmiddel. Een driehoek met diagonale strepen geeft aan dat je dit kledingstuk kunt wassen met een zuurstofbleekmiddel. Vaak is zuurstofbleekmiddel toegevoegd aan witwasmiddelen, maar je kunt het ook extra doseren in de vorm van oxi poeder of gel. Staat er een kruis door de driehoek, dan mag het textiel niet gebleekt worden. Je moet het kledingstuk wassen met een wasmiddel voor witte of gekleurde was zonder (zuurstof)bleekmiddel.

Symbolen voor trommeldrogen: De wasdroger wordt weergegeven door een vierkant met een rondje erin. De stippen in het rondje geven aan op welke temperatuur de was gedroogd mag worden: één stip voor lage en twee stippen voor hoge temperatuur. Hittegevoelig textiel kan krimpen in de wasdroger en heeft daarom een symbool met één stip. Staat er een kruis door het symbool, dan mag het niet in de wasdroger.

Symbolen voor strijken: De puntjes in het strijkijzer verwijzen naar de punten op de regelknop van jouw strijkijzer. Drie puntjes voor heet strijken, twee puntjes voor warm strijken, één puntje voor lauw strijken en een kruis voor niet strijken.

Symbolen voor chemisch reinigen: Een rondje met een letter erin zie je altijd in combinatie met het symbool voor niet wassen. Dit betekent dat je het kledingstuk bij de stomerij moet laten reinigen. De letters zijn bestemd voor de stomerij, zij geven aan welk oplosmiddel gebruikt kan worden. Het enige belangrijke symbool voor jou is een rondje met een kruis er door. Dit betekent: niet chemisch reinigen (dus niet naar de stomerij brengen) en voorzichtig met vlekkenmiddelen.

©Piman Khrutmuang

Geen etiket, wat nu?

Zit er geen etiketje meer in je kleding, of is het dusdanig verwassen dat je het niet meer kunt lezen? Onthoud dan het volgende:

- Als je zeker weet dat het kledingstuk wel in de wasmachine mag, maar je weet niet op welke temperatuur, houd dan altijd de laagste temperatuur en het minst intensieve wasprogramma aan.

- Weet je niet zeker of een kledingstuk gewassen mag worden, vraag het dan aan een stomerij.

- Is je kledingstuk gemaakt van een mix van stoffen, bijvoorbeeld wol en polyester, kies dan voor een wolwasprogramma.

- Katoen, linnen en viscose stoffen kunnen krimpen.

- Spijkerbroeken en andere zwaardere stoffen hebben een schurend effect op gevoelige stoffen zoals viscose-acetaat en zijde. Stop die dus nooit samen in de was(machine).

Ook interessant: Je wasmachine onderhouden - zo doe je dat!

Bij ID.nl zijn we gek op producten voor een mooie prijs of die iets bijzonders te bieden heeft. Een paar keer per week gaan we daarom op zoek naar zulke producten. Niets is zo veranderlijk als het weer; het ene moment schijn de zon en een week later vriest het en ligt er sneeuw. Hoe fijn is het dan als jouw huia automatisch wordt verwarmd op het moment dat het nodig is? Een slimme thermostaat is dan wel handig. Wij zonden vijf slimme startersets met radiatorkraan.

Om je huis wat energiezuiniger te maken is het gebruik van de CV-ketel en de verwarming een goed begin om deze wat beter reguleren. En in plaats van dat je dat zelf helemaal handmatig moet bijhouden, kun je kiezen voor een slimme thermostaat die dat voor je doet. Wij vonden vijf handige startersets met slimme thermostaat en extra apparatuur zoals radiatorkranen waarmee je direct aan de slag kunt.

Netatmo Slimme Thermostaat

Met deze uitgebreide Netatmo-bundel haal je in één keer een complete zoneregeling in huis. De set combineert de iconische Netatmo Slimme Thermostaat met maar liefst drie extra slimme radiatorkranen. Dit is de perfecte oplossing als je niet alleen je woonkamer, maar ook drie andere vertrekken (zoals een werkkamer, badkamer of slaapkamer) individueel wilt verwarmen.

Het design, ontworpen door Philippe Starck, is minimalistisch en tijdloos. De thermostaat zelf is eenvoudig te bedienen en werkt met vrijwel alle CV-ketels (aan/uit). De kracht zit echter in de combinatie met de radiatorkranen: deze meten de temperatuur per kamer en kunnen de radiator dichtdraaien als de gewenste temperatuur bereikt is, zelfs als de thermostaat in de woonkamer nog om warmte vraagt.

Dankzij de slimme Auto-Adapt functie leert het systeem de isolatie van je huis en de buitentemperatuur kennen, zodat het precies weet wanneer de verwarming aan moet om op tijd warm te zijn. Alles is aan te sturen via de gebruiksvriendelijke app of via spraak (Apple HomeKit, Google Assistant en Alexa). Met functies als open-raamdetectie en maandelijkse besparingsoverzichten helpt deze set je actief om energie te besparen zonder in te leveren op comfort.

TP‑Link KE100 KIT

Met deze set van TP‑Link maak je je radiatoren afzonderlijk aanstuurbaar. De doos bevat twee thermostatische radiatorkranen en een hub. Die hub vormt het hart van het systeem: je verbindt hem met je wifi en plaatst de radiatorkranen op de bestaande ventielen. Vervolgens kun je via de Kasa Smart‑app voor iedere ruimte een eigen temperatuur instellen. Dankzij het ingebouwde schema stel je vaste tijdstippen in waarop de radiatoren opwarmen of juist lager worden gezet. De apparaten communiceren draadloos met de hub, waardoor je ook meerdere kamers kunt bedienen.

Je kunt tot wel 32 radiatoren op één hub aansluiten. De set werkt samen met stemassistenten zoals Google Assistant, Amazon Alexa en Siri, zodat je de temperatuur per kamer kunt aanpassen zonder je telefoon erbij te pakken. Er is een vorstbeschermingsmodus die de radiator inschakelt als de temperatuur te laag wordt, handig bij koude winters. Via meegeleverde adapters passen de radiatorkranen op de meeste ventielen. En omdat ze op batterijen werken hoef je geen stroompunt in de buurt te hebben.

Imou TRV1 Kit

Dit starterspakket van Imou is bedoeld voor wie één of meerdere radiatoren los wil regelen en via internet wil bedienen. In de doos zit een thermostatische radiatorkraan en een gateway; de gateway verbindt de kraan met je thuisnetwerk via Zigbee. De kraan meet de temperatuur en stuurt het ventiel nauwkeurig aan tussen 5 °C en 35 °C, met stappen van een halve graad. Je programmeert via de Imou Life‑app een tijdschema of stelt handmatig de gewenste temperatuur in. De gateway heeft een bereik van honderd meter, zodat je de set eventueel met extra kranen kunt uitbreiden tot een maximaal aantal van 32 radiatoren.

Handige functies zijn open‑raamdetectie, antivriesstand en een kinderslot. Wanneer er een raam openstaat schakelt de kraan automatisch lager om energie te besparen. Batterijen leveren de stroom; Imou levert AA‑batterijen en diverse adapters mee. De set werkt samen met Amazon Alexa en Google Assistant zodat je via spraakcommando’s de verwarming aanstuurt. Dankzij de heldere led‑ring op de knop zie je in één oogopslag welke modus actief is. Hierdoor is het systeem geschikt voor wie op een eenvoudige manier per kamer wil verwarmen zonder ingrijpende installatie.

Hombli Smart Radiator Thermostat Starterkit

Hombli biedt een set met twee radiatorthermostaten en een bridge om de knoppen via de Hombli‑app te bedienen. Je plaatst de knoppen op de bestaande ventielen, waarna je met de bridge de verbinding maakt tussen de knoppen en je wifi‑netwerk. Met de app stel je per kamer een weekprogramma in, zodat je bijvoorbeeld ’s avonds in de woonkamer verwarmt en overdag juist in de werkkamer. De thermostaten hebben een energieverbruiksmonitor waarmee je ziet hoeveel warmte elke radiator gebruikt. Er is ook een geofencing‑optie: als je het huis verlaat, gaat de verwarming automatisch lager.

Open‑raamdetectie voorkomt onnodig stoken als er geventileerd wordt. De knoppen communiceren via bluetooth low energy; daardoor gaan de AA‑batterijen volgens Hombli tot anderhalf jaar mee. Je bedient het systeem met de app of via spraakassistenten zoals Google Assistant, Amazon Alexa en Siri. Omdat de bridge meerdere knoppen kan koppelen, kun je later uitbreiden naar extra radiatoren. Via de app kun je ook alle gekoppelde knoppen gelijktijdig aanpassen, waardoor het systeem geschikt is voor blok‑ of stadsverwarming.

Tado Slimme Radiatorknop Starterskit V3+

Deze starterskit van tado° is bedoeld voor woningen waar elke radiator apart geregeld moet worden zonder centrale thermostaat. De verpakking bevat één slimme radiatorkraan en een internetbridge. Je vervangt de bestaande knop door de slimme kraan en koppelt de bridge aan je router. Via de tado°‑app regel je de temperatuur per kamer en stel je uitgebreide programma’s in, zoals een week- of weekendprogramma. De app gebruikt geolocatie, open‑raamdetectie en weersinformatie om de verwarming automatisch aan te passen.

De set werkt met spraakbesturing via Amazon Alexa, Apple HomeKit en Google Assistant. Dankzij de internetbridge kun je extra radiatorkranen toevoegen om meer kamers aan te sturen. tado° adviseert om per radiator een slimme knop te plaatsen voor optimale werking. Volgens de fabrikant kun je tot 31 % energie besparen doordat de app de verwarming afstemt op je aanwezigheid. Batterijen zorgen voor de stroomvoorziening. Voor geavanceerde functies zoals automatische geofencing heb je een optioneel abonnement nodig, maar de basisbediening via de app blijft beschikbaar zonder extra kosten.

Amazon werkt aan een realityshow rondom de Fallout-franchise waarin deelnemers moeten zien te overleven in een schuilkelder.

Er gingen onlangs al geruchten over de realityshow die naar Amazon Prime Video moet komen, maar nu is de show officieel goedgekeurd en wordt er zelfs naar deelnemers gezocht. In het spelprogramma moeten spelers in een schuilkelder leven en meedoen aan een reeks competitieve spellen die de zeven kerneigenschappen uit de Fallout-reeks uitlichten: kracht, perceptie, charisma, intelligentie, uithoudingsvermogen, geluk en wendbaarheid.

Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.

Gebaseerd op de games

Amazon heeft de smaak goed te pakken wat betreft Fallout: in 2024 begon de fictieve, gelijknamige serie al op de streamingdienst, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Het tweede seizoen is eind vorig jaar begonnen – wekelijks wordt er een nieuwe aflevering op Amazon Prime Video getoond. Het ziet er naar uit dat Amazon nu wil inspelen op dit succes door ook aan een realityshow binnen deze franchise te werken.