Het wordt steeds belangrijker om je accounts op internet goed te beschermen met een tweestapsverificatie. Maar er zijn wel wat valkuilen waar je rekening mee moet houden. Aegis Authenticator is een heel praktische app om toegangscodes mee te genereren. We laten zien hoe je de app gebruikt én hoe je er veilig mee om kunt gaan.

Meldingen over gelekte wachtwoorden door bijvoorbeeld datelekken zijn aan de orde van de dag. De ouderwetse combinatie van een gebruikersnaam en wachtwoord is duidelijk niet meer toereikend. Gelukkig kun je veel accounts beveiligen met tweestapsverificatie. Bekende voorbeelden zijn Google, GitHub, Dropbox, Facebook en Instagram, maar dat lijstje is ondertussen veel langer. Kenmerkend bij tweestapsverificatie is dat iets wat je weet (je wachtwoord) wordt gecombineerd met iets wat je hebt als tweede factor (bijvoorbeeld je smartphone). Er is dus fysiek toegang tot je telefoon nodig om te kunnen inloggen. Praktisch betekent het dat je een toegangscode invult die je via sms of een app ontvangt. Vaak wordt Google Authenticator gebruikt, maar die heeft de nodige beperkingen. Daarom kiezen we bij deze workshop voor Aegis Authenticator. We laten zien hoe je deze tool ten volle benut!

1 Installatie

Als je tweestapsverificatie gaat gebruiken op basis van een app die toegangscodes genereert, wordt meestal Google Authenticator aanbevolen. Die app heeft alleen een paar nadelen, waarvan enkele in deze workshop aan bod komen. Omdat voor tweestapsverificatie meestal het TOTP-algoritme (Time-based One-Time Password) wordt gebruikt, kun je naast Google Authenticator ook een hele reeks andere apps gebruiken. Bekende voorbeelden zijn Authy en Microsoft Authenticator. Hier kiezen we voor Aegis Authenticator. Deze app is gratis, opensource en geeft je meer opties dan Google Authenticator. Bovendien is de app erg gebruiksvriendelijk. Je kunt Aegis Authenticator gratis installeren via de Google Play Store. Er is (nog) geen versie voor iPhone of iPad.

2 Toegang beveiligen

Als je Aegis Authenticator de eerste keer opstart, wordt gevraagd of je de toegang tot de gegevens wilt beveiligen en op welke manier. 

Het komt erop neer dat je de sleutels (optioneel) extra veilig kunt bewaren op je toestel door ze te versleutelen. Als je daarvoor kiest, wordt bij het starten van de app om een wachtwoord of vingerafdruk gevraagd. Daarmee kun je de gegevens weer leesbaar maken en de toegangscodes genereren. Dit is het grootste nadeel: er is steeds deze extra stap nodig. 

Je hoeft deze extra beveiliging niet te gebruiken. Dan werkt de app hetzelfde als Google Authenticator: na het starten krijg je direct je toegangscodes te zien. In die situatie raden we je wel aan om een goede algemene schermbeveiliging in te stellen en de telefoon nooit onbeheerd achter te laten.

©CIDimport

3 Toegangscodes toevoegen

Een enkele keer is het gebruik van tweestapsverificatie verplicht, maar meestal is het een keuze. De tweestapsverificatie kun je via de accountinstellingen van de bewuste website of dienst activeren. Vooral als het om gevoelige of waardevolle gegevens gaat raden we je aan dat te doen. Als je de verificatie aanzet wordt als eerste een unieke geheime sleutel aangemaakt die je in Aegis Authenticator overneemt. Dat doe je door het overtikken van de sleutel of het scannen van de QR-code met de camera. Op basis van die sleutel en de actuele tijd laat de app vervolgens steeds de toegangscode van zes cijfers zien, ook wel een token genoemd. Die code moet je na het inloggen met je gebruikersnaam en wachtwoord invoeren als extra stap. Daar heb je niet veel tijd voor: elke dertig seconden wordt een nieuwe toegangscode gemaakt. Accounts die je toevoegt, kun je eventueel in een groep indelen. Daar kun je dan later in het overzicht met toegangscodes op filteren. Dat is handig als je erg veel toegangscodes hebt. Wil je een item naderhand bewerken, houd het dan lang ingedrukt en tik op het penceeltje. Ook kun je zo de QR-code nog eens zichtbaar maken om de sleutel met een ander toestel te delen, zodat je ook daarmee als een soort back-up geldige toegangscodes kunt genereren.

4 Extra instellingen

©CIDimport

Aegis Authenticator geeft je via het menu extra instellingen om de app nog veiliger te maken. Zo kun je met de optie Schermbeveiliging voorkomen dat een screenshot van het scherm wordt gemaakt. 

We raden je aan dit te activeren. In het verleden is dit wel eens als achterdeurtje gebruikt om toegangscodes van Google Authenticator te ontfutselen. Verder kun je er met Aantikken om te laten zien voor kiezen dat toegangscodes pas worden getoond als je erop tikt. Handig als je op een plek zit waar anderen mee kunnen kijken. 

Via de instellingen kun je verder ook bijvoorbeeld het uiterlijk aanpassen, zoals een bepaald thema of compactere weergave. Ook vind je opties voor importeren en exporteren die we in het volgende punt behandelen.

5 Back-up maken

Bij Google Authenticator zijn alle sleutels veilig opgeborgen op je smartphone. Je kunt ze inmiddels wel handmatig overzetten naar een tweede toestel via een QR-code. Alleen is dat (heel) lastig als je de smartphone bent verloren. Met Aegis Authenticator kun je in één handeling alle sleutels exporteren naar een bestand, dat je later op een ander toestel kunt importeren. Voor het maken van de back-up open je de instellingen en kies je onder Hulpmiddelen de optie Exporteren. Accepteer het standaardformaat. Je kunt het op het toestel zelf opslaan of via de optie Delen op een andere manier uitwisselen. Als je de optie Versleutel de kluis hebt aangevinkt, wordt vervolgens om een wachtwoord gevraagd. Dat heb je later weer nodig bij het importeren. Bewaar het wachtwoord het liefst apart van het back-upbestand. Wil je de gegevens terugzetten naar een vers geïnstalleerde app? Kies dan via de instellingen voor Importeren vanuit een bestand. Selecteer Aegis Authenticator als formaat en blader naar het bestand. Geef hierna het wachtwoord op. Vink aan welke items je wil importeren en bevestig. Nu heb je al je sleutels weer terug en kun je toegangscodes voor de bewuste websites en diensten gaan genereren.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!