ID.nl logo
Je creativiteit kent geen grenzen met Playground AI
© Summit Art Creations - stock.adobe.com
Huis

Je creativiteit kent geen grenzen met Playground AI

Er zijn meerdere diensten die je gratis plaatjes laten maken met behulp van kunstmatige intelligentie (AI), maar Playground AI biedt daarnaast heel veel extra’s.

In dit artikel bespreken we hoe je afbeeldingen kunt genereren met Playground AI:

  • We bespreken alle mogelijke instellingen
  • We genereren een afbeelding naar aanleiding van een Engelse prompt
  • We experimenteren wat met de details
  • We gaan aan de slag met in- en outpainting
  • We laten zien hoe je je prompts verbetert of negatieve prompts gebruikt om een betere afbeelding te genereren

Lees ook: Zo maak je afbeeldingen met Microsoft Copilot

In het artikel Dall-E of SDXL: wie maakt betere plaatjes? hebben we het uitgebreid gehad over de sterke en zwakke punten zijn van de twee bekendste gratis AI-plaatjesmakers Dall-E 3 en Stable Diffusion XL (SDXL). We zagen dat de eerste voor beginners wat meer gelikte resultaten kan bieden maar regelmatig ‘nee’ zegt tegen opdrachten (prompts genaamd). Ook kun je met Dall-E niet voortborduren op eerder gemaakte afbeeldingen. SDXL biedt je aanzienlijk meer vrijheid en Playground AI, een site waar je gratis met dit model kunt werken, biedt bovendien allerlei aanvullende AI-tools, bijvoorbeeld om plaatjes uit te breiden. Tijd om dit moois eens nader te bekijken.

Inloggen

Je vindt Playground AI op www.playgroundai.com. Klik je daar bovenin op het menu Pricing dan zie je dat je in de gratis versie dagelijks tot 500 afbeeldingen kunt maken. Ook zie je welke functies beperkt bruikbaar zijn (zoals vergroten, oftewel upscale) en welke betaalde mogelijkheden er zijn.

Klik je op Create first image in de kolom onder Free dan kom je op een pagina waar je in kunt loggen met behulp van je Google-account. Aangezien dat de enig beschikbare methode is, heb je dus zo’n account nodig. Eenmaal ingelogd kom je op de Canvas-pagina, een plek waar je plaatjes in één groot werkblad worden verzameld.

Ga je een volgende keer naar de website, dan zie je rechts bovenin in plaats van Get Started for Free een knop Create die je naar je Canvas brengt.

Soms zie je ook een pop-upvenster waar je een introductie of video over nieuwe functies kunt bekijken. Die klikken we voor nu weg.

Op het Canvas zie je straks al je creaties bij elkaar.

Instellingen

Playground AI kent een heleboel instellingsmogelijkheden die je in het paneel aan de rechterkant vindt. Te beginnen met Model. Standaard kiest Playground AI een van de modellen uit, maar als je het uitklapmenu opent, kun je kiezen uit Stable Diffusion XL, Playground v2 en Playground v2.5.

Daaronder zie je Image Dimensions. Met de schuifjes kun je de breedte (W) en hoogte (H) aanpassen, maar de standaardresolutie van 1024x1024 werkt vaak het best. Bovendien kun je plaatjes ook achteraf bijsnijden met het Crop-gereedschap.

De schuifjes voor Prompt Guidance, Quality & Details en Refinement hebben allemaal invloed op de kwaliteit van de gemaakte afbeeldingen. We komen hier later op terug.

Seed is een willekeurig startgetal dat ervoor zorgt dat je met dezelfde prompt steeds verschillende plaatjes kunt maken. Gebruik je de Seed en prompt van een eerder gemaakt plaatje dan krijg je dat opnieuw. Zo kun je varianten van dezelfde afbeelding maken door met de overige instellingen of de prompt te spelen.

Scrol je in het rechterpaneel naar beneden, dan zie je nog Number of Images waar je maximaal vier plaatjes tegelijk kunt maken en Sampler. Dat is de benaming voor een technische functie die bepaalt hoe plaatjes worden gemaakt. Ook daar komen we op terug.

De functies in het linkerpaneel behandelen we verderop.

Je eerste plaatje

Bovenin zie je een achttal pictogrammen. Om ons eerste plaatje te maken, klikken we op het vierde daarvan (Generate Image). Er verschijnt nu een vierkant kader (Generation frame) met de ingestelde resolutie. Klik je daarop, dan verschijnt daaronder een tekstvak waar je je prompt kunt typen. Playground kan automatisch Nederlandstalige prompts vertalen, maar daarbij gaan altijd nuances verloren. Dit kan tot ongewenste resultaten leiden, omdat de AI met de Engelse taal getraind is. Wij gebruiken in deze workshop daarom Engelse prompts. We typen a cute kitten en klikken op Generate. De AI gaat nu aan de slag en na doorgaans een halve minuut is daar je eerste plaatje.

Daarnaast verschijnt meteen een nieuw leeg vak met daaronder je laatst gegeven prompt.

Ons eerste plaatje is een feit.

Preview-modus

Waar je bij de meeste AI-diensten maar moet afwachten wat je krijgt, kun je bij Playground een voorvertoning (Preview) vragen. We zetten dat knopje aan onder het lege vak. Je ziet nu een nieuw katje en met een klik op het dobbelsteenpictogram kun je een andere variant opvragen.

De grote kracht van Preview is dat deze wordt bijgewerkt wanneer je je prompt aanpast. Op die manier kun je ontdekken wat de invloed van bepaalde woorden is, wat voor gevolgen woordvolgorde heeft, enzovoort. Het maken van goede prompts is namelijk een kunst op zich die oefening vergt.

Om Preview in actie te zien, typ je achter de tekst een spatie en de tekst wearing a red hat. Je ziet meteen hoe de Preview wordt bijgewerkt. Ben je tevreden over de voorvertoning dan kun je op Generate klikken, maar je kunt ook verder aan de prompt sleutelen of een hele nieuwe opgeven. Het plaatje is namelijk nog niet gemaakt.

Klik op Generate om het plaatje alsnog te maken.

Dankzij de Preview kunnen we de invloed van promptwijzigingen testen.

Navigeren en opslaan

Omdat na elk gemaakt plaatje een nieuw Generation frame verschijnt, schuiven eerder gemaakte plaatjes naar links en verdwijnen zo uit beeld. Ze zijn echter niet weg. Het Canvas is één grote vergaarbak met eerder gemaakte plaatjes waarin je eenvoudig kunt navigeren.

Met Control-toets+muiswiel kun je in- en uitzoomen op het Canvas en sleep je met ingedrukte linkermuisknop+spatiebalk, dan kun je het Canvas verschuiven.

Klik nu op het middelste plaatje van de kitten met de rode hoed. Er verschijnen zes pictogrammen boven. De linker daarvan is Download. Klik daarop en sla het plaatje op in een map naar keuze met de standaard-bestandsnaam. Deze bevat het Seed-nummer wat handig is om verder aan een plaatje te werken.

Experimenteren

Omdat naast elk gegenereerd plaatje een nieuwe Preview met dezelfde prompt verschijnt, kun je gemakkelijk kijken wat de instellingen doen. Speel zo met de schuifjes voor Prompt Guidance en Quality & Detail.

De standaardwaarde van 7 voor de eerste is vaak goed. Als je hem erg hoog maakt, kan de beeldkwaliteit daar onder lijden. Een en ander hangt ook samen met de promptlengte. Langere prompts kunnen doorgaans een hogere waarde hebben.

Het Quality-schuifje staat standaard op 80, maar daar kun je ook wel 50 van maken. Plaatjes zijn daarmee vaak nog uitstekend, maar ze zijn sneller klaar.

Als Preview aan staat, is het schuifje Refinement voor fijnere details niet actief. Om daarmee te experimenteren moet je Preview dus even uitzetten.

In je experimenten kun je ook kiezen voor verschillende instellingen onder Sampler. Deze bepaalt hoe de AI uit het universum van alle mogelijke plaatjes een geschikte destilleert. Met dezelfde Seed en prompt levert dit vaak een iets of zelfs totaal ander resultaat. Onze favorieten zijn Euler a en DPM2 a. De betaalde versie van Playground bevat enkele samplers die nog betere resultaten kunnen geven.

Het (soms mislukte) resultaat van experimenteren met verschillende instellingen.

Met deze camera van Canon ...

... weet je zeker dat de beeldkwaliteit dik in orde is

Inpainting

In Playground kun je gemaakte afbeeldingen op verschillende manieren te lijf.

Zet indien nodig Preview weer aan en geef de meer uitgebreide prompt a contemporary living room on a foggy winter dawn, wide-angle, intricate, realistic, highly detailed, 35mm, Kodachrome, vibrant, HDR. Klik op de dobbelsteen totdat het resultaat je bevalt en maak dan het plaatje.

Deze uitgebreidere scène gaan we aanpassen.

Selecteer het plaatje, klik bovenin op ^ achter het voorlaatste pictogram en kies Inpaint. Klik ergens op de vloer van het interieur om daar een cirkel te plaatsen. Geef vervolgens in het vak onder de afbeelding als prompt a cute kitten en klik op Inpaint. Even later verschijnt de kat in het interieur. Valt het resultaat tegen, dan kun je er eenvoudig overheen schilderen met het Inpaint-penseel en een nieuwe poging doen.

Klik op ^ achter het zesde pictogram en kies Object Eraser. Ga met het penseel over de kat en klik op Erase als deze is afgedekt. De kat wordt nu verwijderd.

Door middel van inpainting voeg je objecten toe aan een plaatje.

Outpainting

Selecteer opnieuw het gemaakte interieur (dus niet de Preview) en klik weer op het pictogram Generate image (vierde pictogram bovenin). Zorg dat in het tekstvak weer de prompt voor het interieur staat. Ga je nu met de cursor over de afbeelding dan zie je Drag to move frame. Sleep met ingedrukte linkermuisknop ongeveer 1/3 van de afbeelding naar rechts zodat daar een lege strook verschijnt en klik op Outpaint. Je plaatje wordt nu naar rechts uitgebreid met nieuwe inhoud die aansluit bij het aanwezige beeld.

Sleep het kader vervolgens naar links en voeg daar een soortgelijke strook beeld toe zodat uiteindelijk een breedbeeld-afbeelding van het interieur ontstaat.

Outpainting werkt niet alleen naar links en rechts maar ook naar boven en beneden.

Mochten er tijdens het proces ongewenste beeldelementen verschijnen (zogeheten artefacten, zoals letters) dan kun je die met de Object Eraser te lijf.

Met outpainting kun je afbeeldingen in alle richtingen uitbreiden.

Negatieve prompts

Als we het hebben over ongewenste beeldelementen, dan komen we automatisch bij zogeheten negatieve prompts. Waar je in je gewone prompt beschrijft wat je in een plaatje wilt zien, beschrijf je met een negatieve prompt wat je juist níét wilt zien.

Je vindt deze in het scherm links onder Exclude from image. Hier staan standaard de nodige zaken (zoals missing fingers) waar SDXL meer last van heeft dan bijvoorbeeld Dall-E. Je kunt de lijst ook vervangen door of aanvullen met je eigen termen. Begrippen aan het eind van lange prompts verliezen echter aan betekenis, dus houd het beknopt.

Prompthulp

Nu we toch in het linker schermdeel zijn aanbeland kunnen we mooi even kijken naar enkele andere functies.

Maak een Preview voor een nieuwe afbeelding met als prompt A spooky forest. Zet links Expand Prompt aan en maak het plaatje. Wanneer het klaar is en je erop klikt, dan zie je rechts de technische details. Als eerste zie je de originele prompt en daaronder de Expanded Prompt, een met behulp van AI opgepepte versie van je oorspronkelijke prompt die mooier beeld moet leveren. In de gratis versie van Playground kun je maximaal 30 prompts per maand laten uitbreiden.

Een Expanded Prompt breidt jouw opdracht uit tot iets dat meer beeldend is.

Een andere manier om je prompts op te peppen, is met Filters. Dat zijn geen filters zoals je die kent van een fotobewerker, maar speciaal afgestelde varianten van een AI die zijn geoptimaliseerd voor een bepaald type afbeelding. Klik links onder Filter en kies uit de aanwezige modellen Mysterious V4. Genereer vervolgens nogmaals een eng bos.

Zoals je ziet levert een ander model voor dezelfde prompt een afbeelding met een heel andere sfeer. Je kunt ze desgewenst allemaal testen om te zien wat wel en niet past bij jouw smaak en wensen.

Filters zijn AI-modellen die zijn geoptimaliseerd voor een bepaald type afbeeldingen.

Voorbeeld

Behalve door prompts automatisch uit te laten breiden, zijn er nog twee andere manieren om de AI een handje te helpen. De eerste heet Image to Image. We hebben een erbarmelijk schetsje op papier gemaakt en gefotografeerd. Dat laden we door op de + onder Image to Image in het venster links te klikken.

Met een erbarmelijk schetsje op papier ...

We zetten het schuifje Image Strength op 50 en maken een plaatje met de prompt A house in a green field. Blue sky with white fluffy clouds and sun. Flowers in front of the house. Het witte papier is vooral omgezet in wolken. We doen een tweede poging met het schuifje op 25. Da’s beter. Alles staat op de plek van de schets, zelfs het zonnetje rechtsboven.

… kunnen we SDXL al op weg helpen.

Controle

Zet de cursor op het geladen schetsje en klik op het prullenbak-pictogram om deze te wissen. Dat is nodig omdat we gaan kijken naar een recentere en nog krachtiger methode om de AI te helpen, namelijk ControlNet.

Scrol in het linkervenster zo nodig omlaag tot je de knop + Add Control onder Control Traits ziet. Klik op Upload en laad daar het schetsje. Laat de instelling op Edge staan. Genereer een nieuw plaatje met dezelfde prompt. Deze lijkt aanzienlijk meer op het schetsje, inclusief krakkemikkige lijntjes. Kies je in plaats van Edge voor Depth en maak je een nieuw plaatje, dan zie je meer realisme waarbij ons schetsje keurig wordt ‘strakgetrokken’ maar exact wordt gevolgd.

De modus Pose is vooral bedoeld voor plaatjes van mens en dier, maar ook die maakt van het schetsje een compleet huis.

Met SDXL gemaakte plaatjes kun je vanuit het Canvas direct naar Image to Image en Control Trait sturen via de pictogrammen boven een geselecteerd plaatje.

Het menu boven een geselecteerd plaatje biedt nog wat andere functies, zoals vier keer vergroten (maximaal 30 per maand), bijsnijden en achtergrond verwijderen die je zelf mag ontdekken.

Een deel van de functies kun je ook toepassen op bestaande foto’s die je importeert via het eerste pictogram bovenin Canvas.

De modus Board die je linksboven ziet, is een vereenvoudigde werkomgeving met minder functies zodat we die buiten beschouwing hebben gelaten. Met je kennis van Canvas mag het werken daarin geen probleem zijn.

Met alles wat je nu weet, kun je in een handomdraai de meest fantastische plaatjes maken. Veel creatief plezier daarbij!

ControlNet geeft je meer controle over de output van SDXL.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.