Windows 11 beschikt al over verschillende beveiligingsvoorzieningen, zoals Secure Boot en Geheugenintegriteit. Die moeten voorkomen dat schadelijke software het besturingssysteem kan manipuleren. Maar niet op iedere computer zijn al deze functies ingeschakeld.

Microsoft wil daar met Windows Baseline Protection verandering in brengen. Deze nieuwe functie verzamelt acht bestaande beveiligingscontroles op één plek. Vervolgens kan Windows aangeven of de computer aan de beveiligingsstandaard voldoet.

De functie wordt momenteel getest door deelnemers aan het Windows Insider-programma. Volgens Windows Latest en TechPulse moet de algemene beschikbaarheid in 2027 volgen.

Apps kunnen zelf status opvragen

Het opvallendste onderdeel is dat ook andere programma's de beveiligingsstatus kunnen opvragen. Wanneer een computer niet aan de eisen voldoet, kan een app daar verschillend op reageren. De ontwikkelaar kan ervoor kiezen alleen een waarschuwing te tonen, bepaalde functies uit te schakelen of zelfs het programma helemaal niet te laten starten.

Dat laatste kan vervelend zijn voor gebruikers die bewust bepaalde beveiligingsvoorzieningen hebben uitgeschakeld. Denk bijvoorbeeld aan mensen die naast Windows ook Linux gebruiken en daarvoor hun Secure Boot-instellingen hebben aangepast. Microsoft verplicht ontwikkelaars niet om programma's te blokkeren. Het blijft aan de softwaremaker om te bepalen wat er gebeurt wanneer een computer niet aan de beveiligingsstandaard voldoet.

Adobe en 1Password bezig met ontwikkeling

Volgens Windows Latest zijn onder meer Adobe, Battle.net, 1Password en Schoolyear betrokken bij het testen van de nieuwe controle. Dat betekent niet dat deze programma's binnenkort automatisch worden geblokkeerd op computers die niet aan alle eisen voldoen. De bedrijven onderzoeken hoe ze de beveiligingsstatus kunnen gebruiken. Voor software waarin gevoelige gegevens worden verwerkt, zoals een wachtwoordmanager, kan het nuttig zijn om te weten of de computer voldoende beschermd is.

Nieuwe pagina in Instellingen

Microsoft voegt hiervoor een aparte beveiligingspagina toe aan Windows 11. In de testversie vind je de functie onder Instellingen, Beveiliging, Baseline Protection. Wanneer alle controles slagen, verschijnt een groen schild met de melding dat de computer beschermd is. Ontbreekt er een beveiligingsvoorziening, dan verandert het schild van kleur en laat Windows zien welke instelling aandacht nodig heeft.

Met de knop Turn on protections kan Windows verschillende beveiligingsfuncties automatisch inschakelen. Soms is daarvoor een herstart nodig. Voor Secure Boot kan het ingewikkelder zijn, omdat deze functie in de UEFI-instellingen van de computer moet worden geactiveerd. Windows toont dan een uitleg en helpt de gebruiker om de juiste instellingen te vinden.

Wat betekent dit voor oudere computers?

Vooral gebruikers die Windows 11 op oudere of officieel niet-ondersteunde hardware draaien, moeten de ontwikkeling in de gaten houden. Het is nog niet duidelijk welke programma's de beveiligingscontrole uiteindelijk gaan gebruiken en hoe streng de eisen worden toegepast.

Microsoft heeft ook niet aangekondigd dat alle bestaande Windows-programma's straks verplicht aan de nieuwe controle moeten voldoen. Voorlopig lijkt Windows Baseline Protection voor bedoeld als een manier om beveiligingsinstellingen overzichtelijker te maken. Maar wanneer ontwikkelaars de controle gaan gebruiken om toegang tot software te beperken, kan de functie dus ook gevolgen hebben voor de dagelijkse bruikbaarheid van een computer.