Met elke generatie nas-schijven die we in ons testlab onder de loep nemen, komt er weer méér functionaliteit bij. Eén van de voorlopers op dit gebied is QNAP, die met de TS-109 een opvolger biedt voor de waanzinnig populaire TS-101.

De TS-109 Pro mag dan wel hetzelfde uiterlijk hebben als zijn voorganger, intern heeft QNAP wel degelijk het één en ander aangepakt. Een compleet nieuwe (en snellere) processor, meer intern geheugen en ondersteuning voor MySQL zijn zomaar een aantal zaken waarin de TS-109 Pro zich onderscheidt van zijn voorganger. Overigens is er ook nog een niet-Pro-uitvoering verkrijgbaar; deze mist een aantal kleinzakelijke functies zoals NFS en Active Directory.

QNAP specificeert de doorvoersnelheid over Samba op 23 MB/s. Dat is behoorlijk rap voor een (consumenten-)nas. Ter vergelijking: de TS-101 had nog een doorvoersnelheid van 12.5 MB/s. Wie de TS-109 Pro vooral via ftp zal aanspreken, zal nog hogere snelheden kunnen halen (tot 33 MB/s). We hebben uiteraard gekeken of QNAP deze snelheid over Samba ook waar kan maken. Met iozone voeren we een aantal benchmarks uit, waaruit blijkt dat de snelheid van zowel lezen als schrijven rond de 17 MB/s ligt. Hoewel dit iets minder is dan de beloofde 23 MB/s, behoort de QNAP TS-109 Pro hiermee tot de snellere nas-schijven.

De TS-109 Pro is vooral interessant voor mediafanaten. Standaard is de nas-schijf uitgerust met de TwonkyMedia-server om audio- en videobestanden naar UPnP-apparaten te streamen. Wie liever gebruik maakt van de SlimServer-software kan deze ook via een aangepaste distributie op de TS-109 Pro installeren. Een speciaal stukje software met de naam 'Multimedia Station' beheert uw foto's. De TS-109 Pro maakt er automatisch webalbums van, compleet met thumbnails en informatie. Als laatste fungeert de TS-109 Pro als iTunes-server, zodat iedere iTunes-gebruiker in het netwerk van muziek kan genieten.

Mediafunctionaliteit is niet het enige waar de TS-109 Pro in uitblinkt. De ingebouwde ftp-server en het rechtenbeheer is weinig verrassend, maar de nas-drive biedt ook nog eens speciale backup- en replicatiemogelijkheden. Een webserver installeren is een fluitje van een cent, printers kunnen gedeeld worden met alle gebruikers en als toetje levert QNAP een 'download'-center mee die uw ftp-, http- en zelfs bittorrent-downloads binnenhengelt -- ook als uw pc uitstaat.

De QNAP TS-109 Pro is verkrijgbaar met of zonder (sata-)schijf. Het nas-station heeft geen probleem met de huidige 1 TB-schijven, maar voor wie dit niet voldoende is zijn er ook een aantal usb-poorten en één esata-poort om extra opslagcapaciteit op aan te sluiten. De usb-poorten kunnen overigens ook eventueel gebruikt worden om printers of webcams op aan te sluiten.

In gebruik toont de QNAP TS-109 Pro zich vooral als een stille werker. De harde schijf wordt passief gekoeld, wat de wat forse omvang van de behuizing verklaart. We worden dus niet gestoord door een lawaaiige ventilator, zoals bij veel nas-schijven wel het geval is. Het ontbreken van een actieve ventilator heeft een positief effect op het stroomverbruik. Onder vollast meten we niet meer dan 14 watt en in idle-stand verbruikt de TS-109 Pro tussen de 6 en 7 watt. Gezien het omvangrijke functiepakket zijn we daar blij verrast mee.

PluspuntenMinpuntenConclusie

Hoewel de QNAP TS-109 Pro niet de snelste nas-schijf is, maakt het enorme scala aan mogelijkheden dit meer dan goed. Daarnaast is de nas-drive stil, verbruikt weinig stroom en is gemakkelijk te bedienen. Voor wie voldoende heeft aan de opslagcapaciteit van één schijf is de TS-109 Pro een serieuze aanrader. Een duurder model met twee drive-bays, de TS-209 Pro, moet rond deze tijd inmiddels ook verkrijgbaar zijn.Disk: Meegeleverde schijven0Disk: Meegeleverde capaciteit (GB)0Disk: Resterende drive bays1Disk: RAID-level-
LAN: Ethernet-poorten1x Gigabit Ethernet
LAN: Wifi-
LAN: Wifi-encryptie-
Connectors: USB0Connectors: USB-host3Connectors: eSATA1Behuizing: VentilatorneeBehuizing: Bedieningstoetsenpower
reset
usb-sync
Behuizing: Indicatieledspower
status
usb
lan
harddisk
Behuizing: Afmetingen21.1 x 18.3 x 6.2Functionaliteit: Webinterfaceja (Engels)Functionaliteit: ProtocollenSamba
NFS
AFS (AppleTalk)
Active Directory
Functionaliteit: Authenticatiegebruikers
groepen
shares
Functionaliteit: Serverswebserver
ftp-server
http-folders
DLNA-server
iTunes-server
SlimServer
printserver
Functionaliteit: Downloadshttp-downloads
ftp-downloads
torrent-downloads

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!