Intel NUC reviews van onze panelleden

De panelleden die de NUC thuis hebben getest:

Haddo Vervest -Robke Geenen -Ettie Moed-de Lange

Wat was je eerste indruk?

H. Vervest: “Keurig, klein doosje, alle onderdelen netjes verpakt. Bevat VESA bracket, NUC board in NUC chassis en een voeding, geschikt voor verschillende landen.”

R. Geenen: “De NUC is verpakt in een kaal kartonnen doosje van ongeveer 10x10x10 cm. Met aan één zijde een grote stikker met productinformatie. Als we het doosje openmaken vinden we apparaat zelf met daaronder een compacte gebruiksaanwijzing in 12 talen, waaronder Nederlands en Engels. Hierin wordt netjes uitgelegd wat de features van het apparaatje zijn, en hoe alle onderdelen gemonteerd dienen te worden. Ook is er in het doosje een stroomadapter met vier verschillende opzetstukjes te vinden (Europees, Engels, Amerikaans en Australisch.) De kabel aan de adapter is zo'n twee en een halve meter lang en heeft een stukje klittenband om de overgebleven kabel netjes weg te werken. Ook is er een VESA Mount plaatje met schroeven bijgevoegd. Dit plaatje ondersteunt VESA Mounts met 100x100 mm en 75x75 mm. Het apparaatje zelf heeft een mooie glimmend zwarte bovenkant die helaas wel vingerafdruk- en krasgevoelig is. De zijkanten zijn van blank aluminium gemaakt dat een ruwe oppervlakteafwerking heeft ondergaan, dat ziet er netjes uit. De onderkant is van stevig staal met een mat zwarte afwerking. Het apparaatje is in zijn geheel erg stevig maar niet overdadig zwaar. Ook de accessoires zijn netjes uitgedacht.”

E. Moed de-lange: " Het is een mooi klein apparaat, mooie combinatie van aluminiumkleurig metaal en zwart kunststof. Ziet er degelijk uit.  

Hoe verliep de aansluiting?

H. Vervest: “Het aansluiten verloopt soepel, handleiding (had ik) niet nodig.”

R. Geenen: “Als je een kleine kruiskop schroevendraaier hebt, kun je het systeempje al in elkaar zetten. Ook al heb je twee linkerhanden, met de gebruiksaanwijzing erbij komt iedereen er wel uit. Het enige waar je erg goed op moet letten is wat voor aansluitingen elke versie van de NUC heeft, het verschilt bijvoorbeeld tussen verschillende versies of ze een HDMI uitgang hebben, of dat ze alleen een Mini DisplayPort uitgang hebben. Ook ontbreken op sommige uitvoeringen USB 2.0 poorten. Na de hardware komt uiteraard de software, iets waar je op moet letten bij deze apparaatjes is dat ze geen optisch schijfstation hebben, dus het besturingssysteem dient via een USB stick of een USB schijfstation geïnstalleerd te worden. Gelukkig zijn er op internet genoeg programmaatjes hiervoor te vinden, maar Intel had hier wel een kleine hint kunnen geven, bijvoorbeeld wat links naar dit soort programma's.”

E. Moed de-lange: " Het installeren van de SSD-harde schijf, het geheugen en de sata-harde schijf ging heel soepel. De Windows-installatie duurde slechts 6 minuten. De bijgeleverde instructies waren duidelijk. De wifi-kaart kwam later, maar het aan de praat krijgen daarvan (intel dualband wireless-AC7265) is tot nu toe niet gelukt..... In de instructies stond dat er twee antennes op moesten, bij online opzoeken stond dat de behuizing de antenne was....?"

Hoe beoordeel je de prestaties van het apparaat?

H. Vervest: “ Inmiddels heb ik het kastje voorzien van een M.2 120 GB SSD, een 250 G B HDD en 8GB 1,6 GHz Kingston geheugen (Low voltage) en een nieuwe windows 10 home edition installatie. De NUC draait als een zonnetje de alledaagse kantoor applicaties. Voldoet dus zonder meer aan mijn verwachtingen”

R. Geenen: “De versie van de NUC waar we het hier over hebben is er een met een Core i5 processor, eentje uit het wat hogere segment. Dat betekent dat het een bloedsnel apparaat is, zeker als het gebruikt wordt met een M.2 SSD die erin te plaatsen valt. Een schone Windows 8.1 installatie is binnen luttele seconden opgestart. Uiteraard hebben we het over een apparaatje van zo'n 500 euro (inclusief SSD en geheugen dat een beetje bij de specificaties past) dus dan mag snelheid ook wel een groot punt zijn.”

E. Moed de-lange: "  Het apparaat is heel snel, maakt erg weinig geluid; soms bij het lezen van een usb-stick bromt hij een beetje; mogelijk is dat dan de sata-schijf...."

Voordelen:

H. Vervest: - klein – stil – snel

R. Geenen: De voordelen van een kleine maar krachtige PC zijn natuurlijk niet moeilijk te vinden: - Het kleine formaat zorgt ervoor dat het apparaatje overal weg te werken valt, met de bijgeleverde VESA Mount zelfs achter een TV of monitor. Hoewel wegwerken vanuit het oogpunt van zijn looks niet eens nodig is, het is een netjes uitziend en niet al te opvallen apparaatje. - Het ding is extreem snel, voor niet al te intensieve toepassingen (denk aan extreme CAD of videobewerking) kan het apparaat een gewoon werkstation compleet vervangen. - Het apparaat maakt amper geluid, er zit wel een ventilatortje in, maar zelfs al wordt hij zwaar belast is het geluid op een meter nihil te noemen. - Een stroomverbruik van 15 watt of minder voor een complete PC is eigenlijk te gek voor woorden, maar deze NUC maakt het waar. - Intel AMT

E. Moed- de lange:

1. De aansluiting van de koptelefoon/microfoon/boxen aan de voorkant is handig
2. Zeer geluidsarm
3. Start zeer snel op
4.Energiezuinig(15W)
5. Onderdelen simpel te plaatsen/vervangen

Nadelen:

H. Vervest: “Geen”       

R. Geenen: “Daarnaast zijn er natuurlijk ook een paar verbeterpuntjes te noemen:

 - De bovenkant van het apparaatje had van mij ook van aluminium mogen zijn (wel zwart dan) of in ieder geval een ander afwerking mogen hebben zodat vingerafdrukken en kleine krasjes niet meer zo opvallen.

 - Het verschil in aansluitingen tussen de verschillende versies vereist wat zoekwerk om het helemaal duidelijk te maken.

 - Het zou fijn zijn als bijvoorbeeld in de gebruikshandleiding wat informatie te vinden zou zijn over het installeren van een besturingssysteem, zodat mensen die wat minder handig zijn met computers ook dat nog zelf kunnen doen."

E. Moed- de lange:

1.Werkt met Efi; daar moet je wel mee bekend zijn hoe je dat moet instellen, anders mislukt je installatie

2. Voor de monitor aansluiting alleen een minidisplayport-aansluiting, geen hdmi.

3. Drivers moeten apart worden gedownload en geinstalleerd. Ingeprikte hardware wordt niet vanzelf herkend.

4.Site waar drivers gedownload moeten worden, is zeer onoverzichtelijk. Niet duidelijk welke driver je nu precies moet hebben. Bij sommige drivers heb ik gezocht op 5i5MYHE en kreeg ik de 5i5MYBE drivers te zien. Nu heeft 5i5MYBE hetzelfde moederbord als 5i5MYHE maar dat moet je maar net weten...

5. Bios is erg verschillend van de "gebruikelijke" bios

Ben je tijdens het gebruik problemen tegen gekomen?

H. Vervest: “Geen problemen tegen gekomen”

R.Geenen: “Tijdens de installatie ben ik geen problemen tegen gekomen. Alles ging vlekkeloos.”

E. Moed - de lange: "Tijdens het installeren van een tweede besturingssysteem op een andere partitie was ik even vergeten dat NUC met EFI werkte, dus ik had een verkeerde usb-opstartstick gemaakt. Bij rufus moet je dat duidelijk aangeven; en in de bios dus ook. Tot nu toe heb ik niet voor elkaar kunnen krijgen dan de wifikaart mijn netwerkconnecties ziet. De kaart wordt bij apparaatbeheer gewoon vermeld als werkend, maar het programma waarmee je de netwerkconnecties zou moeten vinden, vindt de netwerkconnecties niet. Of ik heb mogelijk niet het goede programma geinstalleerd; ik was het op een gegeven moment zo zat, dat ik het heb opgegeven. Bij het zoeken naar de goede drivers staat een verwijzing: "welke drivers moet ik hebben?" en vervolgens wordt het een "kastje-muur" gebeuren. Ik heb uiteraard ook de intel update-utility geprobeerd, maar daar mislukte de installatie van sommige gedownloade drivers, dus die moest ik toch gewoon weer zelf zoeken..."

Wat vind je van de prijs/kwaliteitsverhouding?

H. Vervest: “Prijs/ kwaliteit is goed, met name  de remote controll optie (Intel AMT) maakt dat het product de investering waard is.”

R. Geenen: “Zoals eerder vermeld is het qua volume een vrij prijzig apparaatje, maar de prestaties die eruit komen zijn zo goed als ongelooflijk te noemen. Dit apparaat geeft zeker waar voor zijn geld.”       

E Moed de-lange: "  Als je er erg op gebrand bent op een geluidsarme omgeving (wat bijv. bij het maken van zangopnames heel fijn is), dan heb je aan deze NUC een goede mini-pc voor een redelijke prijs. Deze NUC is niet echt goedkoop (500 euro) maar ik heb zelf een duurdere laptop met een SSD-opstartschijf die toch regelmatig veel meer lawaai maakt o.a. wanneer hij aan het koelen slaat."

Welk cijfer geef je de NUC?

H. Vervest: 8

R. Geenen: 9      

E Moed de-lange: 7            

Eigenlijk had ik wel een 8 willen geven, maar het gedoe met de wifi-kaart heeft er een hele punt afgehaald....                                                                                                                                                                     

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆