ID.nl logo
Kies de juiste opslag voor je laptop: HDD of SSD
© Reshift Digital BV
Huis

Kies de juiste opslag voor je laptop: HDD of SSD

Het kiezen van de juiste opslag voor je laptop lijkt ingewikkeld als je niet bekend bent met de technische details. In dit artikel gaan we dieper in op de twee belangrijkste soorten opslag die beschikbaar zijn voor laptops: HDD (Hard Disk Drive) en SSD (Solid State Drive). We zullen hun kenmerken, voor- en nadelen, en de ideale gebruiksscenario's voor elk van hen bespreken.

HDD of SSD: wat is het verschil? In dit artikel lees je:

  • Uitleg over het werkingsprincipe van HDD's en SSD's
  • Voordelen van SSD's: snelheid, betrouwbaarheid, energiezuinig
  • Voordelen van HDD's: lagere prijs per GB opslagcapaciteit
  • Overwegingen zoals budget, besturingssysteem en gebruikspatroon
  • Tips voor een hybride oplossing: SSD voor OS en programma's, HDD voor data
  • Vergelijking wat betreft prestaties, geluid, energieverbruik

Het verschil tussen HDD en SSD

Een traditionele HDD slaat gegevens op via magnetische draaiende schijven en bewegende leeskoppen. Dat principe is al tientallen jaren onveranderd en maakt HDD's tot een goedkope opslagoptie per gigabyte. Het nadeel is dat ze traag zijn vergeleken met SSD's. De mechanische onderdelen beperken de snelheid waarmee gegevens kunnen worden opgehaald of weggeschreven. Daarnaast is deze techniek gevoelig voor schokken en trillingen. Een valpartij kan de interne componenten permanent beschadigen.

SSD's daarentegen bevatten alleen flashgeheugenchips zonder bewegende delen, vergelijkbaar met USB-sticks, maar dan in grotere hoeveelheden. Dat maakt ze een stuk sneller en betrouwbaarder. Programma's starten razendsnel op en bestanden worden in een oogwenk geopend. Vooral bij veelvuldige willekeurige toegang tot kleine bestanden is het verschil goed merkbaar. Denk aan het opstarten van Windows en applicaties, iets dat bij een SSD tot wel vier keer sneller kan gaan. De afwezigheid van bewegende delen maakt SSD's ook immuun voor schokschade. Ze gaan gemiddeld veel langer mee, terwijl HDD's al na 3 tot 5 jaar kunnen falen.

Kortom, als snelheid en betrouwbaarheid van belang zijn, wint de SSD het van de HDD. Dat maakt SSD's ideaal voor laptops en andere draagbare apparaten die vaak in beweging zijn. Voor desktopcomputers die permanent op kantoor staan, weegt de prijs meestal zwaarder dan de snelheidswinst van een SSD. Immers, een HDD biedt nog steeds tot vier keer zoveel opslagruimte voor hetzelfde budget. Vooral als enorme hoeveelheden data opgeslagen moeten worden, bijvoorbeeld voor foto- en videocollecties, is de HDD onverslaanbaar in prijs per gigabyte.

Vergelijking tussen HDD en SSD

KenmerkenHDDSSD
OpslagcapaciteitHoog (500 GB t/m 32 TB)Laag (120 GB t/m 8 TB)
SnelheidLaag (tot 160 MB/s)Hoog (tot 7.000 MB/s)
Vormfactoren2,5 inch & 3,5 inch2,5 inch SATA, M.2 SATA & M.2 NVMe
Betrouwbaarheid en levensduurHoger energieverbruik, meer geluidLangere levensduur, minder energie en geluidsstil
Geschikte gebruikssituatieMassa-opslag, beeldbank, basisgebruikGaming, foto- en videobewerking, snelle laadtijden
PrijsGemiddeld lagerGemiddeld hoger

Het kiezen van de juiste opslag hangt af van je specifieke behoeften. Als je veel opslagruimte nodig hebt en bereid bent om in te leveren op snelheid en duurzaamheid, dan is een HDD een goede keuze. Als je echter op zoek bent naar snelheid, duurzaamheid en bereid bent om meer te betalen voor minder opslagruimte, dan is een SSD de betere keuze.

Besturingssysteem

Het besturingssysteem dat je gebruikt kan ook invloed hebben op de keuze van je opslag. Moderne besturingssystemen zoals Windows 10/11 en macOS zijn geoptimaliseerd om te werken met SSD's. Ze kunnen sneller opstarten, programma's sneller laden en bestanden sneller overzetten wanneer ze op een SSD zijn geïnstalleerd. Als je een ouder besturingssysteem gebruikt, zoals Windows 7, dan kun je misschien niet alle voordelen van een SSD benutten.

Budget

Je budget kan ook een grote rol spelen bij het kiezen van de juiste opslag. Zoals eerder vermeld, zijn SSD's over het algemeen duurder dan HDD's. Als je budget beperkt is, kun je ervoor kiezen om een kleinere SSD te gebruiken voor je besturingssysteem en meest gebruikte programma's, en een grotere HDD voor de rest van je bestanden. Dat wordt vaak een hybride-opstelling genoemd en biedt een goede balans tussen snelheid en opslagcapaciteit.

Gebruikspatroon

Ten slotte kan je gebruikspatroon ook invloed hebben op de keuze van je opslag. Als je bijvoorbeeld veel grote bestanden zoals video's of games opslaat, heb je waarschijnlijk meer opslagruimte nodig en is een HDD een goede keuze. Als je voornamelijk met tekstbestanden en internet werkt, dan is een SSD met minder opslagruimte misschien voldoende. Bovendien, als je veel onderweg bent en je laptop vaak meeneemt, dan is een SSD een betere keuze vanwege de betere schokbestendigheid.

©Daniel Krasoń - stock.adobe.com

Energieverbruik

Een vaak onderschat aspect bij de keuze tussen HDD en SSD is het energieverbruik. HDD's met hun bewegende onderdelen verbruiken over het algemeen meer stroom dan SSD's. Het verschil is het grootst tijdens het daadwerkelijk lezen en schrijven van gegevens. Een HDD moet meer energie gebruiken om de schijven aan het draaien te houden en de leeskoppen te bewegen. SSD's consumeren alleen stroom wanneer geheugencellen worden uitgelezen of beschreven.

Dat maakt SSD's efficiënter en energiezuiniger. Voor desktopcomputers is het energieverschil misschien te verwaarlozen, maar op laptops die op accu's werken kan het wel degelijk van belang zijn. Minder energieverbruik betekent een langere accuduur. Wie veel onderweg is en niet voortdurend een stroompunt tot zijn beschikking heeft, kan dus baat hebben bij de energie-efficiëntie van een SSD. Zo hoef je minder vaak je laptop aan de oplader te leggen.

Geluidsniveau

Een laatste overweging is het geluidsniveau. HDD's produceren vanwege de bewegende onderdelen constant een zacht zoemend en klikkend geluid. Dit is vooral hoorbaar als de schijf actief aan het lezen of schrijven is. SSD's maken daarentegen geen enkel hoorbaar geluid tijdens gebruik. Voor de meeste mensen is dat geen doorslaggevend argument, maar sommigen prefereren de volledige stilte van een SSD. Vooral in zeer rustige omgevingen kan elk hardwaregeluid storend zijn. Al met al bieden SSD's dus zowel een snelheids- als comfortvoordeel ten opzichte van traditionele HDD's.

▼ Volgende artikel
Supersnelle wifi in huis? TP-Link Deco BE25 is dé mesh-routerfavoriet van 2025
© TP-Link
Huis

Supersnelle wifi in huis? TP-Link Deco BE25 is dé mesh-routerfavoriet van 2025

Wat maakt een mesh wifi systeem de allerbeste van het jaar? Natuurlijk, je kunt afgaan op specificaties, maar die zeggen niet alles. Je hebt veel meer aan eerlijke reviews. Het TP-Link Deco BE25 Smart Mesh WiFi 7-systeem is door consumenten op Kieskeurig.nl verkozen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 in de categorie routers. Wat deze router zo bijzonder maakt, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met TP-Link

Best Reviewed 2025: de strengste jury van Nederland

Op Kieskeurig.nl delen elke dag duizenden mensen eerlijke ervaringen met producten die ze écht gebruiken. Die collectieve feedback vormt de basis voor de Best Reviewed‑awards: producten die zich het hele jaar lang in de praktijk hebben bewezen en keer op keer hoge tevredenheid laten zien bij echte gebruikers. Het gaat dus niet om mooie beloftes en marketingtaal, maar om wat mensen dagelijks merken in de praktijk: is het apparaat betrouwbaar? Doet het wat het moet doen? Is het makkelijk in gebruik? De strengste jury van Nederland heeft gesproken: in de categorie Routers werd de TP‑Link Deco BE25 Smart Mesh WiFi 7 uitgeroepen tot dé favoriet van 2025.

Wat maakt de TP-Link Deco BE25 zo bijzonder?

Wat dit mesh-systeem technisch zo aantrekkelijk maakt, is de combinatie van moderne wifi-technologie en slimme netwerkfuncties. De TP-Link Deco BE25 ondersteunt Dual-Band WiFi 7 met een gecombineerde snelheid tot 3,6 Gbps, waardoor bandbreedte-intensieve toepassingen zoals 4K-streaming en online gaming soepel verlopen. Elke unit is bovendien voorzien van twee 2,5 Gbps-bekabelde poorten, wat zorgt voor maximale doorvoercapaciteit en flexibele aansluitmogelijkheden voor bijvoorbeeld een NAS, pc of gameconsole.

Een ander sterk punt is de mogelijkheid tot gecombineerde bekabelde en draadloze backhaul: dit zorgt ervoor dat de verbinding tussen de verschillende wifi-punten niet alleen snel, maar ook uiterst stabiel is, met minder latentie. Dankzij Multi-Link Operation (MLO) wordt data via meerdere frequentiebanden en kanalen tegelijk verzonden, wat zowel de betrouwbaarheid als de snelheid van het netwerk ten goede komt.

Daarnaast zorgt AI-gestuurde roaming ervoor dat je apparaten automatisch verbinden met het sterkste wifi-punt, zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. Met TP-Link HomeShield beschik je over uitgebreide netwerkbeveiliging, waaronder realtime IoT-beveiliging en ouderlijk toezicht. Tot slot is het systeem universeel compatibel met alle internetproviders, modems én eerdere Deco-modellen, zodat je eenvoudig kunt uitbreiden of upgraden.

Dankzij deze optelsom van slimme functies is de TP-Link Deco BE25 een toekomstbestendige keuze voor iedereen die thuis wil genieten van stabiele, snelle en veilige wifi overal in huis.

©TP-Link

TP-Link Deco BE25: waarom gebruikers zo tevreden zijn

De titel Best Reviewed van het Jaar 2025 is gebaseerd op wat gebruikers in het dagelijks gebruik écht belangrijk vinden: betrouwbaarheid, gebruiksgemak en prestaties. Juist op die vlakken scoort dit mesh-systeem keer op keer hoog.

Dat begint al met het installatieproces. Gebruikers geven aan dat het instellen van de set bijzonder eenvoudig is. "De installatie was erg eenvoudig dankzij de intuïtieve Deco-app, waarbij het systeem binnen een paar minuten operationeel was." Ook de snelheid en prestaties vallen in de smaak. De reacties liegen er niet om: "Ik was gelijk onder de indruk van de snelheid, op sommige plekken in huis haal ik met gemak 400 Mbps." En: "De snelheid is werkelijk top: zelfs in de verste hoeken van het huis blijft de verbinding stabiel en razendsnel."

Dat is mede te danken aan de sterke mesh-dekking en de soepele roaming tussen de units. Een gebruiker vat het krachtig samen: "De mesh WiFi zorgt voor een sterke en stabiele verbinding in het hele huis. Zelfs op zolder blijft de snelheid hoog en zonder haperingen." Anderen merken op dat apparaten automatisch overschakelen naar het dichtstbijzijnde wifi-punt: "Alle apparaten melden zich netjes aan bij het punt dat het dichtste in de buurt is. Telefoons schakelen vloeiend over."

De algehele gebruikservaring wordt bovendien als zeer positief ervaren. Niet alleen vanwege de prestaties, maar ook dankzij de handige app-functies. "Overal in huis een stabiele verbinding. De app biedt handige functies zoals apparaatbeheer en statusweergave," aldus een reviewer. En over de nieuwe WiFi 7-technologie zegt iemand: "Dankzij WiFi 7 profiteer je van extreem hoge doorvoersnelheden en minimale latency, ideaal voor gamen, streamen en zware downloads."

Hoewel er hier en daar kleine opmerkingen zijn - zoals dat de snelheidswinst van WiFi 7 niet altijd zichtbaar is op oudere apparaten - overheerst de positieve toon duidelijk. Wat consumenten vooral waarderen, is hoe de TP-Link Deco BE25 hun wifi-ervaring in huis structureel verbetert: minder uitval, meer snelheid en stabiel internet in elke ruimte. Dat maakt het tot een set waar je echt op kunt bouwen.

©TP-Link

Een eerlijk oordeel

De TP‑Link Deco BE25 combineert technische kracht met eenvoud en gebruiksgemak - precies wat veel consumenten zoeken in hun thuisnetwerk. Door de combinatie van snelle prestaties, brede dekking en een intuïtieve app‑gestuurde installatie verdient dit systeem de titel Best Reviewed van het Jaar 2025. Of je nu een groot huis hebt, meerdere apparaten tegelijk gebruikt of gewoon een stabielere en snellere wifi‑ervaring wilt: de TP-Link Deco BE25 is volgens gebruikers een uitstekende keuze.

Ontdek de TP‑Link Deco BE25 op Kieskeurig.nl

▼ Volgende artikel
Review: In Reanimal mag je samen naar de gemuteerde kinderboerderij
© Tarsier Studios/Tijn Kranen
Huis

Review: In Reanimal mag je samen naar de gemuteerde kinderboerderij

Achtpotige mottenballen, levende huidplooien en gemuteerde pelikanen: in het ‘schattige’ Reanimal kom je het allemaal tegen. Gelukkig sta je er niet alleen voor, want je kunt er voor kiezen om samen met een medespeler via coöp dit levende schilderij in te duiken - al is het resultaat vooral dat je sámen geen snars van het verhaal snapt.

Het Zweedse Tarsier Studios heeft al even geoefend met het concept van Reanimal. De game heeft namelijk een hoop weg van hun vorige games, Little Nightmares 1 en 2: ook hier wandel je door een stel surrealistische, levende horrorschilderijen.

Hoewel het niet letterlijk om een schilderij gaat, kan ik het gevoel niet anders beschrijven. Je beweegt je door een reeks prachtige omgevingen gevuld met bizarre monsters, die vooral de logica volgen van nachtmerries en kinderangsten. Reanimal lijkt in de verte wel een verhaal te willen vertellen, maar Tarsier beseft dondersgoed dat minimalisme het alleen maar griezeliger maakt.

Watch on YouTube

Simpel doch effectief

De mist hangt over het waterlichaam. Er zit een kind in een bootje. Als je aan de knoppen zit te morren, heb je door dat jij het kind bestuurt - tijd om naar dat rode licht in de verte te varen. Als je dichterbij komt, blijkt het een boei te zijn, met daarnaast spartelend in het water een vriendje. Ze klimt bij je in de boot. Als je een tweede controller aansluit of online speelt, is dit je coöp-partner. Zo niet, dan blijft het een computergestuurde vriend die vooral gezelschap biedt.

Terwijl je samen van boei naar boei vaart, doemt er in de verte een rotspartij op. Oh, die ziet er groot uit. Wacht, die is écht groot! Als je eenmaal bij het strand komt, ram je je bootje het zand in. Zo, die ligt lekker stevig.

Als je een dichte deur tegenkomt, snap je als gamer wel wat je missie is: zoek maar naar een sleutel. Vervolgens blijf je zonder echte reden maar een pad volgen, al kom je er gaandeweg achter dat je andere kinderen probeert te redden van monsters.

©THQ Nordiq/Tarsier Studios

Een versleten screenshotknop

Het verhaal staat dus niet echt voorop - en eerlijk gezegd staat diepgaande gameplay óók niet echt voorop. Maar wat maakt deze game dan in godsnaam zo indrukwekkend? Dat komt allemaal neer op fenomenaal ontworpen omgevingen en geniaal ontworpen monsters.

Het helpt daarbij dat Reanimal een ontzettend goed gevoel van schaal weet over te brengen: je voelt je piepklein, en grote dingen in de spelwereld voelen gigantisch. Daar komt ook een sterk staaltje camerawerk bij kijken. Op precies de juiste momenten wordt de camera naar achteren getrokken om te onthullen dat er in de achtergrond al de hele tijd een of ander gemuteerd boerderijdier op je ligt te wachten.

Op de PlayStation 5, waar we de game op hebben gespeeld, ziet Reanimal er prachtig uit. Op een zeldzame lelijke texture na is het spel gevuld met visuele meesterwerkjes. Je kunt op ieder willekeurig moment een screenshot maken, en het bij wijze van spreken inlijsten en ophangen. In vijf uur speeltijd heb ik 108 screenshots gemaakt, mede vanwege de mooie lichtinval.

Slide
Slide
Slide
Slide

Niet meer dan een middag

Daar is dan ook meteen het grootste struikelblok: in vijf uurtjes was ik wel door de game heen, terwijl ik het best rustig aan deed. Het spel gaat voor vier tientjes over de toonbank - toch best een hoge prijs voor zo’n korte game. In coöp doe je er misschien nog iets langer over, maar ik zou er niet op rekenen.

In de omgeving zijn er nog enige collectibles te vinden: posters met concept art en dierenmaskers, waar je je personages mee kan aankleden. Dat is best leuk, want die art is belachelijk mooi en die maskers worden steeds absurder. Gelukkig spat de kwaliteit er wel van af, want iedere omgeving is een kunstwerk op zich.

©Tarsier Studios/Tijn Kranen

Lekker rondkijken

Om nog even op die coöp-gameplay terug te komen: we hebben hier niet te maken met een game als Portal 2, waarbij de puzzels zijn gebouwd om als duo op te lossen. Hoewel de functie een van de selling points is, heb je absoluut geen tweede speler nódig.

De coöp-modus is zowel online als lokaal beschikbaar, al is er geen matchmaking. Je moet de lobbycode invoeren van de persoon met wie je wil spelen, dus met een vreemdeling spelen is er niet bij. We hebben de functie daardoor niet uitvoerig kunnen testen, maar het lijkt prima te werken.

Voor de puzzels heb je ook geen twee sets hersenen nodig: het zijn vrij simpele puzzels die er vooral voor zorgen dat je aandacht naar de mooie locaties getrokken wordt. Ingewikkelder hoeft het ook niet te zijn, want als je echt je hersens had moeten gaan kraken, dan had het die melancholische droomsfeer misschien wel kapotgemaakt.

©Tarsier Studios/Tijn Kranen

Hypnotiserend

Tarsier Studios weet precies wat Reanimal moet zijn: hypnotiserend, surrealistisch, schattig en tegelijkertijd doodeng. Het minimalistische verhaal is lastig te volgen, maar de gevoelens raken wél - al is het einde wat abrupt. Het grijpt je niet bij de keel, maar glijdt langzaam om je strot heen en knijpt zonder dat je het doorhebt.

Het voelt als de vreemdste plekken uit Silent Hill, of de Dark Place uit Alan Wake 2, maar het heeft ook weer wat weg van Coraline en Guillermo Del Toro’s Pinocchio. Het deed me misschien nog het meest denken aan deze concept trailer van Silent Hills, een game die helaas nooit het daglicht heeft mogen zien.

Stel je voor dat je door een bioscoop heen loopt, waar een dood (of gehypnotiseerd) publiek zit te kijken naar iets dat je alleen kan vergelijken met de videoband uit The Ring. Als je naar buiten komt, staat er een grote spinachtige man met een ijscowagen op je te wachten om je op te grissen. Als je eenmaal aan hem bent ontsnapt, wordt je geconfronteerd met de volgende griezelige omgeving en een nieuw, prachtig, tragisch en doodeng gemuteerd monster. In Reanimal snap je misschien niet precies wat er gebeurt, maar je gaat het zeker niet vergeten.

Reanimal is vanaf 13 februari verkrijgbaar voor PlayStation 5, Xbox Series-consoles, Nintendo Switch 2 en pc. Voor deze review is de game op PlayStation 5 gespeeld.

Goed
Conclusie

De visie achter Reanimal is duidelijk: geen ingewikkelde puzzels of verhaallijnen, maar een gestroomlijnde, sfeervolle koortsdroom met gedetailleerde plaatjes (en monsters) die nog lang in je hoofd blijven hangen. Tarsier Studios had de game kunnen opvullen met meer omgevingen of meer simplistische puzzels, maar dat zou wellicht alleen maar aan de ervaring af doen. Reanimal is daardoor wat aan de simpele en korte kant, maar de game blijft na het uitspelen wel nog veel langer door je hoofd spoken.

Plus- en minpunten
  • Kunstzinnige monsters en omgevingen
  • Mooie graphics
  • Co-op-functie is een welkome toevoeging
  • Gameplay maar weinig diepgaand
  • Kort en een tikje anticlimactisch
  • Niet erg uitdagend