We testten zes desktop-nas’en met een quadcore-processor en ruimte voor minstens vijf schijven, naar keuze ssd’s of klassieke harde schijven. Je centraliseert er data en back-ups mee, maar de geteste apparaten zijn ook krachtig genoeg voor netwerkapplicaties zoals e-mail, multimedia, websites en virtualisatie. Wat is de beste nas uit onze test?

We verzochten fabrikanten om stille nas’en in tower-formaat in te sturen, met minstens een quadcore-cpu, die ruimte bieden aan minimaal vijf schijven. De geteste nas’en zijn minimaal geschikt voor één tot dertig gelijktijdige gebruikers. Ze zijn stil genoeg om in een werkruimte te gebruiken, al hangt dit uiteraard ook af van de schijven die je erin stopt. Maar met ssd’s produceert geen van de geteste apparaten meer dan 42 db(A). Dat lawaainiveau is vergelijkbaar met een rustige huiskamer, kantoor of woonwijk, zacht geroezemoes in een klas of het geluid van vogels ‘s ochtends bij zonsopkomst.

Nas’en zijn complete servers die een breed spectrum aan centrale netwerktaken aankunnen. Je kunt de functionaliteit bijna onbeperkt uitbreiden via los te installeren packages of apps. Hoe vlot dit allemaal werkt, hangt niet alleen af van de snelheid van de processor, de netwerkverbinding en het soort schijven. Ook de hoeveelheid ram speelt een rol, vooral bij multimediataken en bij virtualisatie.

Gebruik je de nas vooral daarvoor dan kies je het beste voor een exemplaar met zoveel mogelijk ram, of breid je het geheugen uit tot het toegelaten maximum. Hou er dan wel rekening mee dat fabrikanten vaak alleen hun eigen geheugenmodules toelaten. Andere soorten ram kunnen in principe ook wel werken, maar dat is niet gegarandeerd. Bestel extra ram dus bij voorkeur tegelijk met de nas zelf, zodat je achteraf niet voor verrassingen komt te staan.

©PXimport

Drobo 5N2

©PXimport

Het Amerikaanse Drobo is vooral actief in de markt met krachtige externe desktopschijven, maar sinds 2017 ook met deze 5N2-nas. Typisch voor Drobo-producten is lange verkrijgbaarheid en ondersteuning. Dat is van belang in een bedrijfsomgeving, maar ook interessant voor thuisgebruikers.

De 5N2 is een compacte, zwartmetalen tafel-nas met ruimte voor vijf schijven van maximaal 14 TB elk. Ook absolute beginners kunnen ermee aan de slag. De 5N2 gebruikt schijfcassettes waarin je schijven vastklikt. Je mag allerlei soorten harde schijven mengen. Steek je er twee schijven in, dan kan je er één zonder gegevensverlies verwisselen. Bij drie schijven kun je ervoor kiezen om één of twee schijven te mogen verwisselen zonder gegevensverlies. Drobo’s eigen raid-systeem BeyondRaid regelt alles zelf. Leds laten zien wat toegestaan is zonder gevaar voor gegevensverlies en tevens de hoeveelheid vrije opslagruimte.

De 5N2 heeft alleen twee ethernetpoorten. Een ingebouwde accu garandeert dat schrijfopdrachten altijd zonder gegevensverlies worden voltooid. Is de accu actief, dan branden alle schijf-leds rood, om aan te geven dat je ze in geen geval mag uittrekken. Aan de onderkant kun je een m.2-msata-ssd kwijt om als cache te gebruiken. Dit versnelt leesoperaties tot dertig procent.

Het beheer gebeurt via Windows- of Mac-software; een webinterface ontbreekt. Ook zijn er verschillende Linux-apps beschikbaar (de 5N2 is zelf ook Linux-gebaseerd). Beveiligde cloudtoegang is mogelijk voor de meeste apps en toepassingen, maar niet voor het beheer.

Drobo 5N2

6Score60

Netgear ReadyNAS 426 en RN428

©PXimport

Netgear ReadyNAS’en zoals deze RN426 – een quadcore, op Intel Atom gebaseerd opslagapparaat met 4 GB ram en zes schijfsleuven – zijn leeg of gevuld verkrijgbaar. De gevulde versies bestaan in capaciteiten van 12, 24 en 36 TB, naar keuze met harde schijven uit de desktop- of enterprise-klasse. Wij testten de lege variant RN42600. Dezelfde nas bestaat ook in een variant met ruimte voor acht schijven (RN428). De RN426/428 kan tot veertig medewerkers tegelijk voorzien van bestandsdeling, gegevensback-up en -replicatie (ook naar cloudopslag) en virtualisatietoepassingen.

De Netgear is gebouwd als een tank, inclusief plaatstalen schijfsledes. De voorklep bevat een tweeregelig led-scherm met statusinformatie (zoals het ip-adres). Via het menu kun je een kopieeroperatie initiëren vanaf de usb3.0-aansluiting op de voorkant, of bepaalde onderhoudshandelingen zoals een reset uitvoeren. Je bedient het menu met de vijf grote druktoetsen boven het Netgear-logo op de klep.

Verse schijven worden standaard geformatteerd in x-raid, Netgears eigen databeveiligingsformaat. Dit voorziet in automatische expansie en vergroting van volumes naarmate je schijven toevoegt of kleinere vervangt door grote. Als bestandssysteem voor doorsneegebruik wordt btrfs gebruikt, maar je kunt dit achteraf wijzigen in standaard raid-niveaus van 0 tot 60.

Netgear richt zich met zijn nas’en vooral op de zakelijke markt en het nas-besturingssysteem oogt klassieker dan dat van de concurrentie. Je krijgt echter evenveel mogelijkheden en apps. Interessant voor bedrijven is dat het ReadyNAS OS v6 in drie varianten bestaat: ‘long-term support’, ‘stable’ en ‘bèta’. Vijf jaar garantie met vervanging van een kapotte nas de volgende werkdag is bij de prijs inbegrepen.

Netgear ReadyNAS 426 en RN428

8Score80

QNAP TVS-672XT

©PXimport

De TVS-672XT wordt aangedreven door een Intel Core i3 8100T (achtste-generatie) en heeft standaard 8 GB ram, verdeeld over twee sleuven en uit te breiden tot maximaal 32 GB. Naast gigabit-ethernet heeft deze nas ook 10G-ethernet aan boord. Die hogere netwerksnelheid is in combinatie met meer werkgeheugen vooral van belang voor virtualisatietoepassingen. Er zijn twee vrije pcie-sleuven waarin optioneel nog snellere 25GbE- en 40GbE-netwerkadapters passen, naast grafische kaarten om de desktopprestaties te verbeteren. Deze nas functioneert desgewenst immers ook als krachtig lokaal of remote Linux-werkstation, of als direct verbonden opslagsysteem met Thunderbolt 3. Het apparaat verandert dan in essentie in een das (direct attached storage), zonder de nas-functies te verliezen.

Uiteraard functioneert de TVS-672XT ook perfect als centrale opslag, mediaserver, replicatieserver, databaseserver of back-upsysteem. Aangesloten clouddiensten kan men lokaal cachen (ook op optioneel te installeren m.2 ssd’s), voor een versnelde toegang tot de daar bewaarde gegevens.

Het multitasking, Linux-gebaseerde besturingssysteem QTS 4.4.x biedt onder meer verbeterde ondersteuning voor ssd’s. Ook de virtualisatiemogelijkheden zijn vernieuwd: een software-gedefinieerde netwerkstructuur maakt de fysiek gebruikte apparatuur abstract om zo de virtuele machines en in containers draaiende toepassingen te hosten. Dit is vooral interessant in een (grotere) bedrijfsomgeving. Dankzij Thunderbolt 3 kan men tot zes TX-800P-uitbreidingseenheden met een doorvoersnelheid van 20 Gbit/s toevoegen. Elke eenheid biedt plaats aan acht bijkomende schijven, dus in theorie is er zo 0,8 PB bruto-opslagcapaciteit!

Deze nas ondersteunt verder Seagate’s IronWolf Health Management, een verbeterde vorm van S.M.A.R.T. die meer dan twintig driveparameters bewaakt en – bij ondersteunde schijven – bijvoorbeeld automatisch een back-up aanbeveelt bij naderende schijfproblemen. Verschillende types schijven (ssd, sas, sata) kun je samenvoegen in een Qtier-opslagpool. Regelmatig gebruikte data wordt automatisch verplaatst naar de snelste schijven en minder actieve data gaat naar actieve langzamere schijven met een hoge capaciteit. Dit werkt het best op een QNAP-nas met minimaal 4 GB geheugen. QTS ondersteunt zoals vanouds drie soorten volumes: statisch, thick en thin. Wij testten op een statisch raid5-volume.

QNAP TVS-672XT

9Score90

Synology DiskStation DS1819+

©PXimport

Deze erg brede bureaumodel-nas biedt ruimte aan maar liefst acht schijven, uit te breiden met maximaal twee expansiemodules van elk vijf schijven. Uitgaande van harde schijven van 16 TB is de maximale brutocapaciteit dan 288 TB. Eén volume kan overigens “maar” een omvang van 108 TB hebben, maar het Linux-gebaseerde Synology DSM-besturingssysteem ondersteunt tot 64 interne volumes. Alle gebruikelijke raid-niveaus, -migraties en -uitbreidingen worden ondersteund en verlopen in principe volledig automatisch dankzij Synology’s SHR-databeveiligingssysteem.

De Intel Atom C3538 (quadcore) van de “Denverton”-generatie is speciaal ontworpen om servers aan te drijven en voldoende krachtig om al die data te verwerken. Mogelijk moet bij dergelijke grote datavolumes wel het geheugen uitgebreid worden van 4 GB tot een maximum van 32 GB. Officieel zijn alleen Synology-geheugenmodules toegelaten; gebruik je andere merken dan vervalt de support. Heb je toepassingen met veel “random” schrijf- en leesoperaties dan is het aan te raden om een cache toe te voegen door middel van een m.2-nvme-ssd. Dat kan door middel van een Synology-adapterkaart die in de enige vrije pcie-sleuf past. Een alternatief is de optionele Synology 10GbE-netwerkkaart, maar er is maar één sleuf dus het is kiezen tussen ssd-cache of snellere netwerkkaart.

Binnen de dertig dagen na aankoop kun je via je Synology-account de standaardgarantie van verlengen van drie naar vijf jaar. Een dergelijk account is sowieso nodig om de uitgebreide cloudfuncties te gebruiken. Valt het internet weg dan kun je offline verder werken. Alle wijzigingen die je aanbrengt worden dan gesynchroniseerd zodra de nas opnieuw verbonden is. Je kunt je eigen privécloud combineren met openbare cloudservices. Met Synology High Availability cluster je twee van deze nas’en: als één nas uitvalt, neemt de tweede het naadloos binnen enkele minuten over.

DSM is wat de werking betreft vergelijkbaar met QNAPs QTS. Het biedt iets minder configuratiemogelijkheden, maar is wel iets gebruiksvriendelijker. Het app-aanbod van Synology is eveneens vergelijkbaar met dat van QNAP. DSM bestaat voortaan ook in een lts-versie; zo wordt de lts-versie van DSM 6.2.x tot 2023 onderhouden. Hetzelfde geldt voor een beperkt aantal apps (back-up, replicatie, virtualisatie en verschillende zakelijke apps). Dankzij Migration Assistant – tijdens onze test nog in bètaversie – migreer je gegevens, apps en instellingen naar een nieuwe nas terwijl de oude nas gewoon blijft functioneren. Als alles goed blijkt te werken op de nieuwe Synology-nas kun je de oude uit bedrijf nemen.

Synology DiskStation DS1819+

9Score90

Thecus N5810Pro

©PXimport

Thecus N5810Pro

Conclusie

De QNAP TVS-672XT is erg snel en functioneel het uitgebreidst. Niet helemaal toevallig is de nas met ons predicaat Best Getest ook de duurste van de besproken apparaten. De Synology DiskStation DS1819+ biedt iets minder functies, maar is wel heel snel en dat voor een lagere prijs. Het is de logische Slimme Koop, overigens op de voet gevolgd door de zeer capabele en steviger gebouwde Netgear ReadyNAS 426 (of 428).

Met de geteste nas’en van Drobo en Thecus is overigens niks mis. De eerste is interessant voor gebruikers die een zeer simpel en toch zeer veilig centraal opslagapparaat verkiezen. De tweede voor consumenten die technisch meer onderlegd zijn en absolute veiligheid hoog in het vaandel voeren.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.