ID.nl logo
Waarom veel online data niet jouw eigendom is
© Reshift Digital
Huis

Waarom veel online data niet jouw eigendom is

Digitale data worden steeds belangrijker in onze maatschappij. Foto’s bewaren we al lang niet meer in een schoenendoos, de Rolodex en papieren agenda zijn ook museumstukken en alles dat we doen met onze apparaten, wordt ergens digitaal vastgelegd. Gek genoeg loopt de wet hier uit de pas met onze perceptie: wij vinden het wel ‘onze online data’, maar volgens de wet bestaat digitale data in het geheel niet. Wanneer zou daar verandering in komen?

Eigendom is “het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben”, aldus artikel 5:1 BW. Een zaak is dan weer een stoffelijk object dat voor menselijke beheersing vatbaar is (artikel 3:2 BW). Digitale data voldoen niet aan die omschrijving: je kunt het niet vastpakken en het doet ook geen pijn als het op je voet valt. Het is zo ongeveer het schoolvoorbeeld van onstoffelijke objecten. Juridisch gezien is het daarom onmogelijk om van eigendom op data te spreken.

Elektriciteit bezitten

In 1921 bepaalde de Hoge Raad dat elektriciteit wel een stoffelijk object was. De menselijke beheersing vereiste weliswaar draden en rubberen handschoenen, maar je kon meten dat het verbruikt werd. Volgens datzelfde principe werden in 2012 ook digitale zaken in games als ‘eigendom’ aangemerkt. Je kunt ze wegnemen, en dat kost iemand geld (als het tegen de regels van het spel is).

In het algemene geval is data iets dat te kopiëren is. Daarmee is het eigenlijk al geen zaak meer; kan het geen zaak zijn. Ga maar eens na wat er zou gebeuren als je eigenaar bent van bijvoorbeeld een lijst plaatsnamen, en iemand maakt daar een kopie van. Is hij dan mede-eigenaar? Is die kopie dan een schending van mijn eigendom, en wat nu als hij hem onafhankelijk maakt? Dat is onwerkbaar, vandaar dat de wetgever nooit eigendom op data heeft willen invoeren.

Toch levert dit wel problemen op. Als een onlinedienst wordt gestaakt, dan kan de daar opgeslagen data per direct de prullenbak in en kun je daar als klant niets aan doen. Je hebt geen recht nog even een kopie van die data te downloaden. Ook als een dienst eenvoudigweg weigert die data beschikbaar te stellen om te downloaden, houdt het snel op. Men mag zelfs in de voorwaarden verbieden dat je die data gaat downloaden, bijvoorbeeld door de website te scrapen of met een script alle data te downloaden.

Lacune in de wet

Wie nu denkt aan auteursrecht of databankrechten, zal niet ver komen: deze rechten zijn juridisch gezien verbodsrechten. Je kunt dus zo’n dienstverlener wel verbieden iets te doen met je data, maar een kopie ermee opeisen, dat kan niet, daar is het auteursrecht niet voor. Juridisch gezien is zo’n onlinedienst een ‘opdracht’, en daarbij is niet geregeld wat er gebeurt met digitale data. Een lacune in de wet dus.

Deze lacune is voor specifieke situaties wel enigszins geadresseerd. Zo is diefstal van data apart strafbaar gesteld: “het kopiëren van gegevens uit een geautomatiseerd werk zonder daartoe bevoegd te zijn”, heet dat dan. Daarbij doet het er dus niet meer toe of die gegevens iemands eigendom zijn, het is de kopieeractie die strafbaar is. En zo zijn er nog vele specifieke regels.

Daarmee lijkt de noodzaak voor een algemeen wetsartikel dat het eigendom op data regelt er niet te zijn. Maar het vervelende punt van die onlinediensten blijft natuurlijk wel bestaan. En daar is maar één remedie tegen: back-uppen, back-uppen en nog eens back-uppen.

▼ Volgende artikel
It Takes Two- en Split Fiction-maker bezig met opnames voor nieuwe game
Huis

It Takes Two- en Split Fiction-maker bezig met opnames voor nieuwe game

Hazelight Studios, de ontwikkelaar van de succesvolle coöperatieve games It Takes Two en Split Fiction, heeft een nieuwe game in ontwikkeling en is op dit moment bezig met de opnames ervoor.

Enige tijd geleden gaf regisseur Josef Fares al aan dat er een nieuwe game in ontwikkeling was bij de studio, maar nu heeft hij op social media een foto geplaatst waarop Fares te zien is met drie acteurs in motion capturing-pakken. Daarmee wordt dus duidelijk gemaakt dat de opnames voor de game in ieder geval al in volle gang zijn.

Overigens is de identiteit van de acteurs niet bekend. Fares houdt zijn arm voor de gezichten van de acteurs. Mogelijk zijn het dus bekende acteurs en wil hij dat nog verhullen, al is dat speculatie. Over speculatie gesproken: het feit dat er drie acteurs te zien zijn, doet sommige fans vermoeden dat de nieuwe game van Hazelight mogelijk met drie spelers tegelijk te spelen valt in plaats van twee, maar ook dat is nog alles behalve bevestigd.

View post on X

Over de games van Hazelight Studios

Hazelight Studios is gespecialiseerd in het creëren van games die coöperatief doorlopen moeten worden. No Way Out, It Takes Two en Split Fiction vergen allen twee spelers. Daarbij draait het om samenwerken, wat hun games een populaire bezigheid maakt voor gamende koppels en vrienden.

It Takes Two bleek een grote hit voor de studio. In het spel spreekt een dochter van een ruziënd stel een vloek over het tweetal uit, waardoor ze minuscuul worden. Ze zullen moeten leren communiceren en samenwerken om zich uit deze hachelijke situatie te redden, terwijl ze als kleine poppen door een uitvergrote versie van hun huis en tuin reizen.

Na het succes van It Takes Two bracht Hazelight het conceptueel vergelijkbare Split Fiction uit. Die game draait om twee schrijvers, Mio en Zoe, die worden ingehuurd om verhalen te creëren voor een technologie die deze verhalen levensecht kan simuleren. De vrouwen worden door het bedrijf achter de technologie echter gevangen in een simulatie, en in de game wordt er constant tussen de twee verhalen van Mio en Zoe geschakeld. Dat levert zowel fantasievolle als futuristische settings op.

Zowel It Takes Two als Split Fiction komen met een Friend Pass. Dat houdt in dat maar één speler de game hoeft te kopen, en de tweede speler gratis online mee kan spelen. De games zijn ook via splitscreen samen op de bank speelbaar.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Apple is nu de volledige eigenaar van hitserie Severance
Huis

Apple is nu de volledige eigenaar van hitserie Severance

Apple heeft de volledige rechten op de Apple TV-serie Severance overgenomen, en gaat de serie voortaan binnenshuis produceren.

De eerste twee seizoenen van Severance staan al op Apple TV, maar de serie werd geproduceerd door Fifth Season. Apple Studios was alleen de distributeur. Daar is nu verandering gekomen: Apple heeft iets minder dan 70 miljoen dollar betaald voor de volledige rechten op de serie.

Dat betekent dat het bedrijf de productie van de serie voortaan ook zelf gaat doen, al zal Fifth Season wel als executive producer aangesteld blijven. Ook showrunner Dan Erickson en uitvoerden producent Ben Stiller (die we natuurlijk ook kunnen van vele comedyfilms) blijven hun rollen bekleden, dus aan de kwaliteit van de serie verandert als het goed is niets.

Watch on YouTube

Financiële stabiliteit

Volgens Deadline zou de overname mogelijk gedaan zijn om de productie van de show financieel stabiel te houden. In het tweede seizoen waren de productiekosten naar het schijnt zo'n 20 miljoen dollar per aflevering, en Apple kan door zijn formaat dit beter dragen.

Het plan is dat Severance in totaal vier seizoenen krijgt - al worden een vijfde seizoen en een spin-off ook niet uitgesloten. De opnames van het langverwachte derde seizoen moet aankomende zomer starten. De makers van de serie willen eerst de scripts zover mogelijk afkrijgen, zodat ze bij schrijfwerk van de laatste afleveringen van het seizoen nog relatief goedkoop terug kunnen gaan naar scripts van eerdere afleveringen om wijzigingen aan te brengen waar nodig.

Watch on YouTube

Over Severance

De Apple TV-serie Severance draait om Mark S., die een opmerkelijke kantoorbaan bij het bedrijf Lumon Industries heeft: zodra hij op kantoor komt, weet hij niets van zijn leven buiten kantoor. Wanneer hij klaar is en weer naar huis gaat, weet hij niets van zijn werk. Dat komt door een speciale procedure waardoor de herinneringen van de werkplek in het privéleven gescheiden worden.

Dit concept is de voedingsbodem voor een ingewikkelde en verrassende serie waarin Mark samen met zijn collega's langzaam maar zeker probeert te achterhalen hoe de vork precies in de steel steekt bij Lumon. Zoals gezegd zijn er inmiddels twee seizoenen uitgekomen, die beiden op streamingdienst Apple TV te zien zijn.