Op netwerkgebied komen er iedere maand handige tools bij en met de juiste tips ontdek je mogelijkheden die je eerder nog niet voor mogelijk hield. In deze maandelijkse rubriek praten we je daarover bij. Netwerkbeheerders, opgelet!

Verbeter de veiligheid van je router

Elke maand wordt het pijnlijk duidelijk hoe onveilig routers kunnen zijn. De site Router Security gaat diep in op hoe je een veilige router kunt kiezen en hoe je je router kunt ‘verharden’. Je vindt er recente routerbugs, zodat je op de hoogte blijft van wanneer jij actie moet ondernemen met je eigen router. Ook vind je er een securitychecklist, waar natuurlijk de standaard dingen op staan: geen wps, geen upnp, geen standaardwachtwoorden, geen beheer op afstand etc.

Het is goed om een keer doorheen te lopen en handig als naslagwerk voor als je iemand anders helpt met het instellen van z’n router. Interessanter is de testpagina. Daar vind je allerlei testen om de veiligheid van je router te toetsen. Testen voor dns, tcp-poorten, upnp, ipv6, firewalls en meer.

Zo wordt er bijvoorbeeld getest of veel aangevallen poorten openstaan. Je vindt hier ook url’s die je kunt gebruiken om te testen of jouw router nog vatbaar is voor reeds bekende lekken, zoals url’s waarmee informatie gelekt kan worden.

VPN met FreeLAN

FreeLAN is handige software waarmee je eenvoudig een ad hoc vpn-verbinding kunt opzetten met een andere computer. Het programma werkt op Windows, Linux en macOS en is geheel opensource en gratis. Je kunt het programma in de traditionele client-servermodus gebruiken, waarbij je op een server FreeLAN opzet en er meerdere clients mee verbind.

Je kunt het ook als peer-to-peerprogramma gebruiken. Dan zijn er nodes in het netwerk die met elkaar verbinden. FreeLAN heeft geen grafische interface. Je gaat er als volgt mee aan de slag. Stel dat je twee computers met elkaar wilt verbinden. Op de ene computer voer je dan het volgende commando uit:

Op de andere computer voer je het volgende commando uit om verbinding te maken:

Zorg wel dat udp-poort 12000 op computer 1 open staat, anders kan de tweede pc er niet mee verbinden. Zorg ook dat je <IP-adres-pc1> vervangt met het ip-adres van de eerste computer. Je ziet dat je zo eenvoudig met een wachtwoord een beveiligde verbinding tussen twee pc’s kunt opzetten. Je kunt vanaf de tweede computer het adres 9.0.0.1 pingen om te bevestigen dat je verbonden met beide pc’s. Je vindt hier meer manieren om FreeLAN te gebruiken.

Wifi-wachtwoorden op het vliegveld

Als je vaak vliegt, herken je dit wel: wifi op de luchthaven zijn vaak maar voor een halfuur gratis en daarna moet je betalen. Helaas zit je er soms veel langer dan een halfuur. Als je een databundel hebt, is dat voor Europese luchthavens een minder groot probleem (door het vrij roamen binnen de EU), maar daarbuiten lopen de kosten voor datagebruik snel op.

Om je te helpen online te komen op luchthavens, is er een Google Maps-kaart gemaakt met daarop per luchthaven alle wifi-wachtwoorden, voor zover die bekend zijn. De wachtwoorden worden toegevoegd door andere reizigers die succesvol met de netwerken zijn verbonden. Je vindt die kaart hier. Er staan hier bijvoorbeeld ook wachtwoorden tussen van de privélounges van het vliegveld, maar dan moet je wel dicht genoeg bij zo’n lounge kunnen komen om er verbinding mee te maken.

©PXimport

Mosh: Ssh-alternatief

Als je onderweg bent, heb je misschien alleen maar je smartphone bij. Voor een servernoodgeval kun je dan niet zo veel, anders dan wachten tot je weer in de buurt bent van een systeem met een shell (een commandline-interface) en verbinding kunt maken via ssh om je server te beheren.

Mosh is een ssh-alternatief dat geoptimaliseerd is voor als je onderweg bent. Zo werkt het goed als de verbinding wegvalt, ondersteunt het roaming en werkt het extra goed met Ctrl+C om een proces te sluiten (zo’n app heeft speciaal hiervoor een aangepast toetsenbord met een Ctrl-toets), iets wat in ssh nog wel eens niet wil werken. Als je als client van netwerk wisselt, blijf je gewoon met je server verbonden. Met Mosh kun je overal een shell krijgen, door deze op je smartphone te gebruiken.

Mosh-clients zijn niet alleen beschikbaar voor Windows, macOS en Linux, maar ook voor iOS en Android. Om met Mosh aan de slag te gaan, is het wel nodig dat je eerst een Mosh-server opzet op de server waarmee je wilt verbinden, net zoals je doet bij ssh. Je start Mosh eenvoudig met een enkel commando. Daarna kun je er eenvoudig mee aan de slag op je eigen apparaat.

Wifi-instellingen Raspberry Pi

Normaal gesproken configureer je de wifi van je Raspberry Pi via ssh en de commandoprompt. Dat is niet erg gebruiksvriendelijk en vereist het onthouden van alle commando’s. Het kan beter, namelijk met het programma RaspAP-webgui. Dat is een web-app voor je Pi die als interface dient om de wifi-instellingen te beheren. Je kunt er informatie inzien over de huidige verbinding, inclusief de signaalsterkte en de verbindingskwaliteit, het huidige ip-adres en meer.

Ook kun je hier je Pi als router beheren, indien je je Pi zo al hebt ingesteld. De website is responsief en werkt dus ook goed op je mobiel, voor als je even snel een wijziging wilt maken. Om ermee aan de slag te gaan, voer je dit commando uit:

Er wordt dan git, lighttpd, php5 en meer geïnstalleerd en er wordt een virtualhost aangemaakt en opgezet met raspap-webgui met de juiste rechten. Dat gebeurt allemaal automatisch. Achteraf wordt je Pi automatisch herstart.

Daarna kun je ermee aan de slag door naar de hostname of het ip-adres van je Pi in de browser te gaan. Heb je de Pi eerder al als router geconfigureerd, dan maak verbinding met het wifi-netwerk raspi-webgui als ssid. Het wachtwoord is ChangeMe. Je vindt meer over deze webgui op GitHub.

©PXimport

Rechtstreeks naar een nas downloaden

Wie een Synology-nas als centrale mediahub heeft ingericht, doet er goed aan om downloads rechtstreeks op dit netwerkapparaat binnen te halen. Zo hoef je je pc niet meer voor ieder klusje in te schakelen en zijn nieuwe bestanden direct beschikbaar via het netwerk. Synology heeft met Download Station een ideaal tooltje ontwikkeld om films en muziek te downloaden. Voor je verder leest, is het de bedoeling dat je Universal Media Server hebt geïnstalleerd.

Open het onderdeel Package Center en klik onder Download Station op Installeren. Na afloop is de applicatie bereikbaar vanuit het hoofdmenu. Een voordeel is dat Download Station verschillende downloadnetwerken ondersteunt, zoals bittorrent en Usenet. Wel is het noodzakelijk om hiervoor de juiste instellingen op te geven.

Open op je Synology-nas Download Station en klik linksonder op het tandwieltje om de instellingen te openen. Navigeer naar Automatisch uitpakken en zet zo nodig een vinkje voor Schakel Automatisch uitpakken in voor gedownloade bestanden.

Je markeert vervolgens de optie Uitpakken naar en kiest via Selecteren de gewenste opslaglocatie. Kies hier een map die de applicatie Mediaserver in een eerder stadium heeft aangemaakt. Hierdoor zijn bestanden direct beschikbaar via het netwerk.

Lees hier tot slot meer over het downloaden naar een nas.

OpenAI gaat advertenties tonen in ChatGPT - voor nu alleen nog in de Verenigde Staten, al is het mogelijk dat dit uiteindelijk wereldwijd uitgerold wordt.

De populaire AI-tool ChatGPT wordt wereldwijd door vele miljoenen mensen gebruikt, dus advertenties konden eigenlijk niet uitblijven. OpenAI gaat de komende weken dan ook tests in de Verenigde Staten beginnen rondom advertenties, zo schrijft het bedrijf. Aangezien het om een test gaat, lijkt het haast vanzelfsprekend dat ze uiteindelijk ook wereldwijd ingezet gaan worden, al heeft OpenAI hier nog geen duidelijkheid over gegeven.

Over de advertenties in ChatGPT

De advertenties zullen onder het antwoord die de AI-tool op vragen van de gebruiker geeft verschijnen. Daarbij benadrukt OpenAI dat de advertenties niet de antwoorden van de tool zullen beïnvloeden, en dat minderjarige gebruikers de advertenties voor nu nog niet zullen zien.

Daarnaast houdt ChatGPT ook rekening met de onderwerpen die in de AI-tool worden besproken. Bij gevoelige onderwerpen, zoals mentale gezondheid en politiek, zullen de advertenties vooralsnog niet verschijnen. Daarbij is het de bedoeling dat de advertenties gerelateerd zijn aan het onderwerp dat besproken wordt.

ChatGPT Go

De reclames verschijnen alleen in gesprekken van gratis gebruikers en het Go-abonnement. ChatGPT Go is het goedkoopste betaalde abonnement van de AI-tool en kost 8 euro per maand. ChatGPT Go werd vorig jaar al in specifieke markten beschikbaar gesteld, en is sinds enkele dagen wereldwijd beschikbaar. Verder zijn er nog de duurdere Plus-, Pro-, Business- en Enterprise-abonnementen. Daar zullen geen advertenties op verschijnen.

Zoals gezegd is deze test met advertenties voor nu alleen nog maar voor de Verenigde Staten bedoeld. OpenAI heeft nog niets gecommuniceerd over wanneer we ze in andere landen, zoals in Nederland, te zien gaan krijgen. Hieronder is een voorbeeld te zien van hoe advertenties er op ChatGPT uit kunnen gaan zien.

Staat de aanschaf van een nieuwe laptop of desktop op de planning, maar verdwaal je in de jungle van technische termen zoals Core i5, Ryzen, cores en kloksnelheden? Bij het kiezen van de juiste processor moet je zien te voorkomen dat je betaalt voor rekenkracht die je nooit gebruikt, of juist eindigt met een trage computer die jouw werktempo niet kan bijbenen.

De processor, ook wel de CPU genoemd, is het kloppend hart van je computer. Een verkeerde keuze kan leiden tot een trage laptop of juist een onnodig dure aankoop. Of je nu alleen mailtjes verstuurt of vaak zware video's bewerkt, voor elk type gebruiker is er een geschikte chip. In dit artikel leggen we uit welke processorspecificaties passen bij jouw dagelijkse werkzaamheden.

Basisgebruik en kantoorwerkzaamheden

Voor dagelijkse taken zoals internetten, e-mailen en lichte tekstverwerking heb je geen zware krachtpatser nodig. Een instapmodel processor volstaat hier prima. Als je naar specificaties kijkt, kom je hier vaak uit bij de Intel Core i3- of de AMD Ryzen 3-serie. Deze chips zijn doorgaans energiezuinig, wat gunstig is voor de accuduur van een laptop, en ze houden de aanschafprijs laag. Ze zijn snel genoeg om soepel door Windows te navigeren, bankzaken te regelen of films en series in Full HD te streamen. Voor studenten die alleen verslagen typen of thuisgebruikers die de computer erbij pakken voor de administratie, is dit segment de meest logische keuze.

Multitasking en lichte fotobewerking

Wie meer van zijn computer vraagt, bijvoorbeeld door tientallen tabbladen tegelijk open te hebben staan of regelmatig foto's te bewerken, komt uit bij de middenklasse. De Intel Core i5 en AMD Ryzen 5 zijn veruit de populairste keuzes voor de gemiddelde consument. Deze processors bieden een uitstekende balans tussen prijs en prestaties. Ze beschikken vaak over meer rekenkernen dan de instapmodellen, waardoor je zonder vertragingen kunt multitasken. Dit type processor is ideaal voor de thuiskantoorwerker die zware Excel-sheets draait terwijl Spotify en Teams op de achtergrond openstaan, of voor de hobbyfotograaf die met programma's als Adobe Photoshop Elements aan de slag gaat.

©Photo Sesaon

Gaming en zware videobewerking

Voor de veeleisende gebruiker die video's in 4K-resolutie monteert, complexe 3D-modellen rendert of de nieuwste games op hoge instellingen speelt, is brute rekenkracht noodzakelijk. In dit segment kijken we naar de high-end modellen zoals de Intel Core i7 en i9, of de AMD Ryzen 7 en Ryzen 9. Deze processors beschikken over veel rekenkernen en hoge kloksnelheden om heel intensieve taken in korte tijd af te ronden. Voor gamers en creatieve professionals is het wel belangrijk om te onthouden dat de processor hier vaak hand in hand moet gaan met een krachtige, losse videokaart voor de beste resultaten.

De rol van Apple Silicon

Gebruikers die de voorkeur geven aan het macOS-besturingssysteem hebben te maken met een andere indeling. Apple produceert tegenwoordig eigen chips, de zogenaamde M-serie. De basischips, zoals de M4 of de nieuwe M5, zijn extreem krachtig en vergelijkbaar met de hogere middenklasse van Intel en AMD, geschikt voor bijna alle dagelijkse en creatieve taken. Voor professionals die echt het uiterste vragen, zoals professionele videobewerkers, zijn er de Pro- en Max-varianten van eerdergenoemde chips. Deze leveren prestaties die concurreren met de krachtigste desktop-pc's, maar dan in een energiezuinige verpakking.