De gedachte dat meer snelheid altijd beter is, wordt door de internetproviders met zorg in stand gehouden. Hun hele businessmodel is erop gebaseerd en ze weten dat de consument er gevoelig voor is. Maar is snelheid het enige dat belangrijk is en hoeveel internetsnelheid heb je nu werkelijk nodig?

De term breedbandinternet staat voor een internetverbinding die snel genoeg is voor gebruik van de essentiële onlinediensten en die daarnaast constant ‘up’ is. De OECD (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) legt de norm bij een minimale snelheid van 256 kbit/s, maar tegelijk rapporteerde men dat de gemiddelde downloadsnelheid van een breedbandverbinding in al haar lidstaten 26,8 Mbit/s was. 

Veel meer dus dan de 256 kbit/s, en ook veel meer dan in de tijd dat ‘internetten’ nog begon door via een modem verbinding te maken met het netwerk van een provider en de telefoontikken daarbij gingen lopen. De snelheid van toen zou zelfs voor webmail nog maar net volstaan; social media en het online streamen van films en muziek zouden onmogelijk zijn.

Vijf soorten breedbandinternet

Er zijn vijf varianten van breedbandinternet. Behalve glasvezel, kabel en dsl is het ook mogelijk om via 4G/5G en via een satelliet verbinding met het internet te maken. Internet via satelliet is vooral interessant voor buitengebieden waar nog geen andere breedbandvariant is, of voor bijvoorbeeld binnenvaartschepen en bussen. Voor de communicatie wordt een schotelantenne gebruikt die contact maakt met een satelliet. Aan elk abonnement is een datalimiet gekoppeld; onbeperkt streamen is er dus niet bij.

De verwachting is dat satellietinternet steeds meer concurrentie krijgt van 4G/5G, het internet dat we onderweg op onze smartphones gebruiken, maar natuurlijk ook prima thuis werkt. Zeker nu met 5G een nieuwe generatie mobiel internet wordt uitgerold, met hogere snelheden en (afhankelijk van het abonnement) onbeperkt gebruik. 4G/5G-internet voor thuis werkt via een simkaart met een apparaat dat daarvoor geschikt is of met behulp van een wifi-router.

©PXimport

Er valt wat te kiezen

Sinds we isdn achter ons hebben gelaten, zijn alle vormen van breedbandinternet alleen maar sneller geworden. Telkens als werd gedacht dat de rek er bij een van de varianten wel uit was, kwam er een volgende generatie die weer sneller was dan de vorige en het signaal over een langere afstand wist te verzenden.

Wat wel écht veranderde, was de beschikbaarheid van de verschillende vormen van breedbandinternet en daarmee de mogelijkheid om te kiezen. Voor veel plaatsen geldt dat er lang alleen dsl was, daar later kabelinternet bij kwam, maar dat er nu ook glasvezel ligt.

Je hebt dus echt verschillende opties: keuze voor een vorm van breedbandinternet, maar afhankelijk van die keuze vaak ook voor een provider. Want zeker bij dsl en glasvezel is de leverancier van het medium niet automatisch ook degene die de diensten daarna levert.

Bovendien hebben alle aanbieders meerdere pakketten om uit te kiezen. Pakketten die verschillen wat betreft snelheid, maar die zich ook onderscheiden door aanvullende diensten, zoals televisie en telefonie. Deze 3-in-1-paketten of all-in-one-pakketten zijn vaak goedkoper dan losse abonnementen, maar de vraag is of je alle geboden diensten nodig hebt.

Om de juiste keuze te maken, heb je inzicht nodig in je huidige situatie. Hoe vaak gebruik je internet en hoeveel data verbruik je daarbij? Op welke tijdstippen van de dag gebruik je nog een vaste telefoon of gaat alles via je smartphone? Kijk je nog echt televisie of is een online abonnement voldoende en cast je de beelden daarna naar een groot scherm? 

Maak daar vooraf een inventarisatie van, dat kan zomaar eens anders (en voordeliger!) uitpakken dan je van tevoren had bedacht.

©PXimport

Lokaal initiatief

Hoewel de uitrol van glasvezel in Nederland in vergelijking met veel andere landen ongekend snel gaat, zijn er toch nog talloze steden, dorpen en wijken waar nog geen glasvezel beschikbaar is en de komst ervan ook nog niet is aangekondigd.

Wil je niet langer wachten, en heb je graag zelf de touwtjes in handen, kijk dan of je een burgerinitiatief kunt starten. Vaak is het zo dat een van de installatiebedrijven graag langskomt als een bepaald percentage van de inwoners aangeeft geïnteresseerd te zijn in glasvezelinternet. In zo’n geval wordt een minimumaantal huishoudens afgesproken en start de aanleg zodra er voldoende handtekeningen zijn verzameld. 

De glasvezelinstallateurs hebben doorgaans veel ervaring met dit soort initiatieven en helpen graag mee de actie te starten en uit te voeren. Veel burgerinitiatieven organiseren zich in een stichting, soms met deelname of steun van regionale en provinciale overheden.

Lees ook:Glasvezel in Nederland - Dit zijn de toekomstplannen

©PXimport

Hoeveel snelheid heb je nodig?

Welke snelheid je precies nodig hebt, houdt natuurlijk direct verband met je gebruik. Toch is er wel een grove inschatting te maken. De snelheden hieronder zijn de downloadsnelheden zoals de providers die communiceren en zoals die zijn gekoppeld aan de abonnementen. 

Zoals bekend bij dsl en ook kabelinternet zal dat niet de snelheid zijn die je ook echt haalt. Alleen bij glasvezel is de snelheid van het abonnement in theorie, ook echt de snelheid die tot je beschikking staat. Je bent uiteraard nog afhankelijk van de activiteit van buren en omwonenden. 

Niettemin heb je het voordeel van de synchrone verbinding, waarbij de uploadsnelheid gelijk is aan die van de downloadsnelheid. Daar heb je vooral veel profijt van als je altijd online werkt en bestanden deelt, of veel gebruikmaakt van cloud- en ander onlinediensten.

Laag instappen

Een gouden tip voor wie niet weet welke internetsnelheid hij nodig heeft, is vooral niet te hoog te beginnen. Stap liever in met een goedkoper abonnement met minder snelheid en stel over een iets langere periode proefondervindelijk vast of het voldoende is of niet. Neem je namelijk direct een abonnement met hoge snelheid en blijk je later met minder toe te kunnen, dan is afschalen niet altijd zomaar mogelijk. Bij de meeste providers kan een abonnement pas na een jaar worden aangepast. 

Als je aangeeft meer te willen betalen voor een hogere snelheid, kan dat doorgaans wel direct worden geregeld. Bovendien bieden de providers hun klanten vaak interessante kortingen wanneer zij hun abonnement upgraden naar een snellere versie. Wie hoog instapt, loopt al snel enkele gratis maanden mis of betaalt eigenlijk de hele abonnementsperiode te veel. Heb je al een snel abonnement en twijfel je of het niet met minder kan, bijvoorbeeld als leden van het huishouden buitenshuis gaan wonen? Gebruik dan het einde van de contractperiode om te downgraden en bekijk hoe dat bevalt.

©PXimport

Inzicht in gebruik en prestaties

Behalve een grove schatting van de benodigde snelheid kan het ook nauwkeuriger. Sommige providers bieden via hun webportal inzicht in het gebruik, de hoeveelheid data die is ontvangen en verstuurd, en soms ook nog de spreiding over de dag en de dagen van de week. Is die optie er niet, dan bieden veel routers uit het premiumsegment een vergelijkbare functie. Deze routers houden dan over de dag zelf het gebruik en verbruik bij, en geven hier via de webinterface of de router-app inzicht in.

Als alternatief voor een premiumrouter kun je een Fingbox overwegen. Dat is een klein apparaatje dat je in het netwerk plaatst en dat continu het thuisnetwerk scant en controleert. Het houdt bij welke apparaten er online komen of juist offline gaan, maar bewaakt ook de internetverbinding. Het controleert de stabiliteit van de verbinding en de snelheid, maar het verzamelt deze gegevens ook voor grotere inzichten.

Je kunt in de webinterface van de Fingbox of de Fing-app de prestaties van jouw provider vergelijken met die van andere providers in jouw dorp of gemeente. Voorwaarde is wel dat er ook andere gebruikers met een Fingbox in jouw omgeving zijn. Via de Fing-website kun je voor andere plaatsen de snelste internetproviders of die met de minste verstoringen bekijken. Helaas heeft Fing deze en meer geavanceerde functies achter een abonnement geplaatst, maar het levert wel mooie inzichten op.

Behalve het gebruik, is het ook relevant om naar de prestaties van de verschillende providers te kijken. De Consumentenbond rapporteert elk kwartaal over de consumentenwaardering voor de verschillende providers. Op www.consumentenbond.nl/internet/beste wordt de provider met de hoogste waardering voor snelheid, stabiliteit en de kwaliteit van de diensten zoals televisie en telefoon getoond, maar er is ook een uitgebreider overzicht met meer providers. 

De uitslag is het resultaat van de Providermonitor, waaraan vele duizenden consumenten meedoen. Glasvezel- en dsl-providers scoren er doorgaans beter dan de kabelaanbieders.

©PXimport

Wie is mijn aanbieder?

Ergens in je huis komen een of meerdere verbindingen binnen: voor gas, water, elektriciteit en ook voor het internet. Dat kan de telefoonkabel zijn, de televisiekabel, en mogelijk ligt er ook al glasvezel. Ga je verhuizen en moet je het abonnement omzetten, maar weet je niet wie de aanbieders zijn op het nieuwe adres? Of wil je glasvezel in gebruik gaan nemen, maar weet je niet welke aanbieder bij de kabel hoort? Kijk dan op www.mijnaansluiting.nl. 

Deze website is een initiatief van alle netbeheerders van Nederland voor gas, elektriciteit, water, warmte, riool, en ook media en communicatie. Nadat je een account hebt aangemaakt, kun je hier op basis van postcode en huisnummer van elk adres nagaan wie de aanbieders zijn, en dus ook bij wie je moet zijn voor vragen over de kabelaansluiting of de glasvezel.

©PXimport

Triple en quad play

Is het selecteren van de beste internetverbinding al een flinke klus, het wordt nog lastiger door de aanvullende diensten die erbij geleverd worden. Triple play was het combineren in één pakket van internet, televisie en vaste telefonie, maar de echt grote spelers, zoals KPN en Vodafone/Ziggo bieden zelfs al quad play, met ook nog mobiel internet en telefonie erbij. Omdat ze het liefst al deze diensten aan je slijten, proberen de providers deze pakketten zo aantrekkelijk mogelijk te maken.

Vaak krijg je behalve een scherpe prijs voor het gehele pakket ook nog andere voordeeltjes, zoals meer data in de bundel van de mobiele telefoon en extra televisiezenders. Deze voordeeltjes kunnen van triple en quad play een lucratieve keuze maken, maar het maakt je wel erg afhankelijk van één provider. Ook kan een los telefonieabonnement bij een andere provider uiteindelijk toch goedkoper zijn en is het maar de vraag of je alle extra’s ook echt gaat gebruiken. In ons artikel over het kiezen van de beste internetprovider lees je meer!

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!