In dit artikel
We laten zien hoe je met AI code kunt laten schrijven, ook als je zelf geen programmeerervaring hebt. Je leest wat vibecoden is, welke tools je daarvoor kunt gebruiken en hoe je stap voor stap werkt aan scripts, macro's en zelfs een eenvoudige web-app. Ook laten we zien hoe je veilig test en voorkomt dat AI meer aanpast dan de bedoeling is.
Lees ook: Handige AI-apps voor mobiel
Low-code- en no-code-omgevingen bestaan al langer en maken het mogelijk om met weinig of zelfs zonder kennis van scripts of programmeertalen software te bouwen. Bij no-code werk je met een visuele interface waarin je blokken of logische onderdelen samenvoegt, terwijl low-code dit aanvult met kleine stukjes code.
De afgelopen jaren kwam daar een nieuwe vorm bij: vibecoden. Ook daarvoor hoef je nauwelijks te kunnen programmeren. In plaats van zelf onderdelen samen te stellen, geef je in gewone taal instructies aan een AI-assistent of AI-agent. Die genereert vervolgens de code, waarna jij op basis van het resultaat bijstuurt tot het werkt. Juist dat werken op gevoel of 'vibe' verklaart de naam. Veel mensen kijken daarbij amper nog naar de code zelf.
Scenario's
Andrej Karpathy, medeoprichter van OpenAI, maakte de term in 2024 populair op X. Hij stelde daarbij nogal stellig dat Engels inmiddels de populairste programmeertaal is.
AI werkt hier als een soort copiloot. Daarom wordt dit ook wel pair programming genoemd: de AI zit als het ware naast je en helpt mee met schrijven, corrigeren en verbeteren. Vibecoden wint niet alleen aan populariteit, maar de mogelijkheden nemen ook snel toe.
In dit artikel gaan we er praktisch mee aan de slag. We gaan uit van een lezer die zelf niet kan programmeren en laten verschillende scenario's zien, van PowerShell- en vba-scripts tot een volwaardige web-app. Daarvoor gebruiken we zowel bekende AI-chatbots als lokale AI-agents en visuele AI-appbuilders. Functies die vooral voor ontwikkelaars bedoeld zijn, laten we grotendeels buiten beschouwing. Dat geldt ook voor uitgebreide ontwikkelomgevingen met AI-ondersteuning, zoals Replit, Microsoft Visual Studio met GitHub Copilot en Cursor.
Chatbots
Laten we beginnen met een praktisch voorbeeld waar je als Windows-gebruiker best eens tegenaan kunt lopen. Je wilt bijvoorbeeld bestanden op een specifieke manier en ook nog eens in onderliggende mappen aanpassen, maar met Verkenner of een simpel batchbestand kom je dan al snel niet ver genoeg. VBS (Visual Basic Script) is daarvoor inmiddels wat verouderd, dus PowerShell ligt meer voor de hand. Met vibecoden kun je ook zonder programmeerkennis al snel iets bruikbaars maken. Een gewone AI-chatbot is daarvoor vaak al genoeg.
We denken dan onder meer aan Claude (in de gratis versie kun je Sonnet 4.6 selecteren, bij voorkeur met ingeschakelde Extended thinking), ChatGPT (selecteer eventueel het sterkste beschikbare model), Gemini (bij voorkeur modus Denken) en Copilot (selecteer bij voorkeur het sterkste beschikbare model, zoals Smart Plus GPT-5.2. Dit kan zelfs in de gratis versies.
Bij vibecoden kun je prima experimenteren, maar voor goede resultaten werkt een planmatige aanpak beter. Vermijd lange prompts met een hele reeks instructies en begin liever met het meest essentiële onderdeel dat zeker moet werken. Bouw je bijvoorbeeld een app voor onkostenbeheer, start dan eenvoudig met: 'Schrijf een script dat een getal van een gebruiker accepteert en dit in een tekstbestand bewaart'. Zo leg je eerst een stevige basis waarop je verder kunt bouwen.
Werk ook stap voor stap. Test de gegenereerde code en bekijk telkens het resultaat. Voldoet dat niet, neem dan de relevante code opnieuw op in je prompt en geef gerichte feedback, zoals: 'Als ik op deze knop druk, verschijnt deze foutmelding'. Kopieer foutmeldingen exact in je prompt en vraag bijvoorbeeld: 'Leg eenvoudig uit wat deze foutmelding betekent, wat de mogelijke oorzaken zijn en geef aangepaste code om dit op te lossen'. Je schakelt dan eigenlijk een soort 'debug voice' in, waarbij de AI niet alleen nieuwe code schrijft, maar ook helpt om fouten helder te analyseren en op te lossen. Vraag ook om verklarend commentaar bij de scripts, zodat duidelijk blijft wat elk onderdeel doet.
Bij complexere opdrachten raakt het chatvenster al snel gevuld met eerdere instructies en meldingen. Moderne AI-modellen kunnen daar behoorlijk goed mee omgaan, maar de kans neemt ook toe dat ze gaan hallucineren of in kringetjes blijven draaien. Begin daarom geregeld een nieuwe chatsessie en vraag in de vorige eerst om een gedetailleerde samenvatting van het project, inclusief de status en de gebruikte bestanden. Die kun je daarna meenemen naar de nieuwe sessie. Je kunt de code van de ene AI bovendien als invoer gebruiken voor een andere AI, voor een kritische check-up – en desnoods weer terug.
Windows-script (PS)
Claude geldt vaak als gedetailleerder en sterker bij complexere codestructuren en foutafhandeling, maar voor relatief eenvoudige scripts kun je in principe bij alle vermelde chatbots terecht. Voor onze prompt leverden ze in elk geval een werkend script op:
'Ik ben een thuisgebruiker zonder programmeerervaring. Maak een PowerShell-script dat bestanden automatisch hernoemt. Het moet naar een specifieke hoofdmap op mijn pc kijken. Het script moet hierin elke submap openen en alle bestanden hernoemen door de submapnaam, gevolgd door een onderstrepingsteken, toe te voegen vóór de originele bestandsnaam. Voorzie elke stap van je code van Nederlandstalige uitleg en licht toe hoe ik dit bestand moet opslaan en uitvoeren'. Je kunt uiteraard ook andere nuttige bestandsmanipulaties bedenken voor je eigen situatie.
In de praktijk kopieer je de gegenereerde code uit de chatbot naar het klembord en plak je die in een teksteditor zoals Kladblok of, beter nog, Notepad++. Bij deze laatste krijg je ook syntaxkleuring zodra je het bestand als .ps1-bestand (PowerShell) opslaat.
Pas daarna in het script zelf nog de dummy hoofdmap-variabele aan naar de gewenste map (bijvoorbeeld D:\documenten). Start vervolgens PowerShell als administrator en voer eenmalig Set-ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope CurrentUser uit. Klik ten slotte met rechts op het opgeslagen ps1-bestand en kies Uitvoeren met PowerShell. De chatbots gaven al deze instructies netjes mee.
Veiligheid
Dergelijke scripts werken vaak meteen goed, en juist daardoor is het risico groot dat je ze te snel gebruikt zonder goed te controleren wat ze precies doen. Misschien staat de dummy-hoofdmap nog op C:\ en vergeet je die aan te passen, of wat gebeurt er als je dezelfde code twee keer op dezelfde hoofdmap loslaat? Laat daarom elke stap duidelijk documenteren en probeer alles eerst uit in een veilige testmap.
Voeg bij voorkeur een simulatiemodus toe, oftewel een 'dry run', en laat het script expliciet om bevestiging vragen voordat wijzigingen echt worden doorgevoerd. PowerShell heeft daar trouwens ingebouwde functies voor. Dat kun je bijvoorbeeld doen met deze prompt: 'Voeg voor dit script een veilige simulatiemodus toe en vraag bij het uitvoeren eerst om mijn expliciete bevestiging om de wijzigingen daadwerkelijk door te zetten'.
Ook dit maakt deel uit van 'best practice' binnen vibecoden (zie ook het kader eerder in dit artikel).
Office-macro
Over naar een ander gebruiksscenario. De kans is groot dat je met een kantoorsuite werkt, zoals Microsoft 365 of het gratis opensource-project LibreOffice, en dat je bewerkingen wilt uitvoeren die standaard niet beschikbaar zijn. In dat soort gevallen bieden macro's vaak uitkomst, en AI kan daar goed bij helpen.
We nemen Microsoft Word als voorbeeld en geven een AI-chatbot bijvoorbeeld deze prompt: 'Schrijf een vba-macro voor MS Word die ervoor zorgt dat elke afbeelding exact dezelfde breedte krijgt. Vraag de gewenste breedte (in cm) eerst op in een invoerveld. Leg ook duidelijk en stapsgewijs uit hoe ik deze code in een macro onderbreng en uitvoer.'
Wij gebruikten hiervoor (onder meer) Claude AI, maar bij een eerste run gaf Word de melding 'Er zijn geen afbeeldingen gevonden in dit document'. Nadat we deze melding en het bijbehorende docm-document naar Claude hadden geüpload, genereerde het een foutloos vba-script.
Een prompt als 'Zet dit vba-macroscript om naar een macroscript dat werkt binnen LibreOffice Basic' volstond om het ook in Writer werkend te krijgen.
AI coding agent
Tot nu toe bleven we bij vertrouwde AI-chatbots in de cloud, maar voor complexere code is een AI-agent zoals Claude Code, ChatGPT Codex CLI of het opensource OpenCode vaak geschikter. Zo'n coding agent kan namelijk autonoom meerdere stappen uitvoeren in een projectomgeving, zoals lokale bestanden aanpassen en commando's of scripts uitvoeren.
OpenCode kun je weliswaar met gratis LLM's aansturen, maar zo'n opzet is traag en beperkt – wel kun je via een API-sleutel of door je aan te melden LLM’s inzetten als die van OpenAI. De andere twee agents vereisen sowieso een betaald account bij Anthropic (Claude Pro, maandelijks 15 euro) of OpenAI (ChatGPT Plus, maandelijks 23 euro). We lichten de werking kort toe aan de hand van Codex CLI.
Codex CLI draait voorlopig iets stabieler onder Linux met WSL 2 (zie kader Codex CLI onder WSL 2), maar hier werken we rechtstreeks in Windows, aangezien de WSL-opzet wat complexer is.
ChatGPT Codex CLI onder WSL 2 in Windows opzetten is in het begin iets ingewikkelder, maar met de volgende commando's krijg je het werkend. Vraag je vertrouwde AI-chatbot gerust waar ze precies voor dienen. We gaan er wel vanuit dat je WSL 2 al hebt geactiveerd met het commando wsl --install in PowerShell als administrator. Start daarna Ubuntu vanuit het Windows-startmenu en voer de volgende Linux-commando's uit:
sudo apt update
sudo apt upgrade -y
sudo apt install -y curl
curl -fsSL https://deb.nodesource.com/setup_20.x | sudo -E bash -
sudo apt install -y nodejs
sudo npm install -g @openai/codex
Benodigdheden
Omdat Codex CLI de JavaScript-runtime Node.js nodig heeft, installeer je eerst Node.js via het bijbehorende msi-bestand op www.nodejs.org/en/download. Extra tools zoals Chocolatey, Python of Visual Studio Build Tools hoef je voor Codex CLI niet mee te installeren.
Open daarna PowerShell en controleer met node -v en npm -v of een versienummer verschijnt; dit bevestigt een geslaagde installatie. Installeer vervolgens Codex CLI met npm install -g @openai/codex (voor OpenCode bijvoorbeeld is dit npm install -g opencode-ai).
Ga naar een veilige, lege testmap en start van daaruit in PowerShell de AI-agent met het commando codex. Bij de eerste start doorloop je een aanmeldingsproces bij ChatGPT, eventueel via een API-sleutel (die je hier beheert). Vraagt de agent of deze testmap toegankelijk mag zijn, kies dan Yes, continue. Bevestig ook Setup default sandbox (administrator), zodat je veilig bestanden kunt benaderen en commando's uitvoeren.
Lokale interactie
We tonen nu kort wat er mogelijk is met zo'n lokale AI-agent. Achter de Codex CLI-prompt > – die je met Ctrl+C altijd weer kunt verlaten – voer je bijvoorbeeld de volgende prompt in: 'Maak een Python-script dat alle docx-bestanden in deze map en onderliggende submappen doorzoekt en per bestand het aantal woorden telt en de laatste wijzigingsdatum ophaalt. Extraheer uit elk van deze documenten telkens drie zinnen. Bewaar de uitvoer in csv-formaat in overzicht.csv'.
De AI-agent gaat meteen aan het werk en toont je welke stappen hij daarvoor zoal onderneemt, zoals het toevoegen van een Python-script aan het project, het script proefdraaien (in de sandbox), eventuele problemen melden en deze oplossen enzovoort. Je kunt het gegenereerde script vervolgens (vanuit PowerShell) uitvoeren met het commando python <scriptnaam>.py, waarna ook het gevraagde bestand overzicht.csv wordt gecreëerd.
Dit is natuurlijk slechts één, vrij willekeurig gekozen voorbeeld, maar je ziet meteen wat de mogelijkheden zijn. Codex CLI bespaart je bovendien veel tijd doordat je niet langer telkens bestanden of code moet up- en downloaden naar de AI-cloud.
Web-app
Voor eenvoudige scripts volstaan vertrouwde AI-chatbots in de cloud, en dat geldt ook voor simpele webpagina's. Wil je met vibecoden volwaardige websites of web-apps bouwen, dan werk je prettiger met visuele AI-appbuilders zoals Hostinger Horizons (vanaf circa 2,5 euro per maand), v0 Vercel en Lovable. De laatste twee bieden een gratis account met beperkte credits en functies, wat voor een eenvoudige web-app genoeg kan zijn.
Actie!
We nemen het populaire Lovable als voorbeeld en gaan deze keer voor een speelse insteek. Meld je gratis aan, beantwoord enkele vragen en ga meteen aan de slag. Wij gebruikten deze prompt:
'Maak een arcade-game waarbij de speler met een katapult naar overvliegende pterodactyli schiet, maar andere overvliegende dieren moet ontwijken. Houd een timer en scorebord bij: elke geschoten pterodactylus levert punten op, een ander dier schieten geeft puntenverlies. De speler kan uit drie moeilijkheidsgraden kiezen. Zorg voor een prehistorische achtergrond en voor een achtergronddeuntje. De game moet ook soepel gespeeld kunnen worden vanuit een mobiele browser'. Het is hierbij trouwens ook mogelijk om eigen afbeeldingen en dergelijke te uploaden.
De AI-tool start meteen en je volgt de stappen in het linkerdeelvenster. Wil je meer details en de achterliggende code zien, klik dan bij Editing op het pijlknopje. Na enkele minuten kun je linksonder op Preview klikken om het spel te testen. Via Visual edits pas je specifieke spelelementen aan. Klik rechtsboven op Publish om de web-app te publiceren; de door ons gemaakte game kun je hier spelen in willekeurige browsers.
Met een AI-tool als Lovable kan nog veel meer (zoals koppelen aan GitHub), zeker in de betaalde versie, dus experimenteer gerust met de knoppen en instellingen.
