Er is al veel geschreven over het geheugentekort dat wordt veroorzaakt door de populariteit van AI. Doordat RAM-geheugen en andere componenten massaal nodig zijn om servers voor AI draaiende te houden, zijn er tekorten en schieten de prijzen van consumentenelektronica als gevolg ook omhoog.
Stiekeme afspraken
Een zeventiental partijen hebben afgelopen week in de Amerikaanse staat Californië een massaclaim ingediend (via Law360). Het gaat om zowel pc-bedrijven uit de regio als individuen. Volgens hen hebben Micron, Samsung en SK Hynix - de drie grootste wereldwijde leveranciers van geheugen - in 2022 al afgesproken minder DDR3- en DDR4-geheugen te produceren om zo meer HBM (High Bandwidth Memory)-chips te kunnen creëren. Waar DDR3 en DDR4 vooral voor consumentenelektronica is bedoeld, zijn HBM-chips voor grote hoeveelheden data zoals AI-servers nodig.
Als gevolg daarvan is er minder RAM-geheugen voor consumenten beschikbaar, wat weer verregaande gevolgen voor de prijzen van consumentenelektronica heeft. Onlangs kondigde Apple bijvoorbeeld prijsverhogingen voor diverse MacBooks en iPads aan, en ook spelcomputers zijn de afgelopen jaren meermaals in prijs gestegen.
Volgens de claim zouden bedrijven zonder de afspraak tussen deze drie partijen vanzelf meer RAM-geheugen voor consumenten hebben geproduceerd om aan de vraag te voldoen. De bedrijven zouden in verband met de gemaakte afspraak dat expres niet hebben gedaan om te kunnen profiteren van de hogere prijzen. Dat kunnen ze theoretisch doen, omdat ze samen de grootste leveranciers van RAM-geheugen zijn.
Compensatie
Als het aan de aanklagers ligt wordt iedereen die hierdoor is getroffen - zowel consumenten die meer moeten betalen voor hun producten als bedrijven die voor meer geld geheugen in moesten kopen - gecompenseerd. Daarnaast vindt men dat de bedrijven niet meer prijsafspraken mogen maken.
Eerdere aanklachten
De aanklacht komt niet zomaar uit de lucht vallen: medio jaren nul werden SK Hynix en Samsung ook al beschuldigd van de geheugenmarkt manipuleren. De bedrijven schikten uiteindelijk voor respectievelijk 185 en 300 miljoen dollar. Ook in 2018 gingen er soortgelijke beschuldigingen de ronde, maar toen was er te weinig bewijs voor dergelijke prijsafspraken.
Maakt de claim kans?
Het is mogelijk dat Samsung, SK Hynix en Micron afspraken hebben gemaakt over de productie van geheugen in een poging de prijs van RAM voor consumenten op te voeren. Samen controleren ze immers het overgrote deel van dit marktsegment.
Tegelijkertijd is de enorme toename van populariteit van AI ook een feit. Het staat bedrijven vrij om productiecapaciteit vrij te maken en specifiek voor dat doeleinde geheugen te leveren. Het breekt de wet pas als er onderlinge afspraken zijn gemaakt met als motivatie om de prijs voor consumenten verder op te voeren.
Waarschijnlijk zullen de bedrijven waar de claim tegen gemaakt is stellen dat het puur om marktwering gaat, en dat de opgevoerde productie van HBM-chips nodig is om aan de grote vraag rondom AI te voldoen. Het is niet duidelijk hoeveel bewijsmateriaal er beschikbaar is om de aanklagers in hun gelijk te kunnen stellen.
