Bloatware verwijderen uit Windows 11: zo maak je je pc sneller

Bloatware is vooraf geïnstalleerde software op je pc waar je nooit om hebt gevraagd. Het gaat meestal om extraatjes, apps die niet nodig zijn voor de werking van het besturingssysteem. Met een gerichte opkuis haal je de ballast van boord en maak je van Windows opnieuw een snelle, overzichtelijke werkomgeving die doet wat jij wilt en niets meer dan dat. Eerst tonen we hoe je bloatware handmatig verwijdert, daarna gaan we aan de slag met een gebruiksvriendelijke, gratis tool.

Er zijn twee belangrijke bronnen van bloatware in Windows. Enerzijds voegt Microsoft zelf extra apps toe aan een standaardinstallatie. Denk aan programma's zoals OneDrive, Microsoft Teams en Copilot. Daarnaast verschijnen er ook snelkoppelingen naar apps en games van derden, zoals Spotify en Candy Crush, die automatisch worden gedownload zodra je erop klikt.

Anderzijds is er de zogenaamde OEM-bloatware, software die pc-fabrikanten of hun partners vooraf installeren op nieuwe toestellen. Voorbeelden zijn ExpressVPN, proefversies van antivirussoftware of hulpprogramma's van de fabrikant zelf. Deze programma's zijn meestal niet noodzakelijk voor de werking van Windows en kun je, als je ze echt nodig hebt, later eenvoudig zelf installeren.

Niet alle pc-fabrikanten leveren evenveel bloatware. Vooral in het goedkopere segment wordt vaker extra software meegeleverd, terwijl duurdere toestellen doorgaans een schonere installatie bieden. Maar of het nu veel of weinig bloatware is: je nieuwe laptop opschonen is altijd een goed idee.

Windows bevat zoveel bloatware omdat het voor verschillende partijen financieel interessant is. Microsoft gebruikt vooraf geïnstalleerde apps om eigen diensten zoals OneDrive, Microsoft Teams en Copilot beter zichtbaar te maken en gebruikers binnen het eigen ecosysteem te houden. Hoe meer mensen deze diensten gebruiken, hoe groter de kans dat ze ook zullen betalen voor extra functies of abonnementen, zoals meer cloudopslag of Microsoft 365.

Daarnaast sluiten pc-fabrikanten vaak commerciële deals met softwarebedrijven. Zij ontvangen een vergoeding om bepaalde programma's vooraf op nieuwe computers te installeren. Denk aan proefversies van antivirussoftware, VPN-diensten of hulpprogramma's van partners. Zo kunnen fabrikanten extra inkomsten genereren zonder de verkoopprijs van de pc te verhogen.

Wanneer je ongewenste software uit Windows wilt verwijderen, ga je bij voorkeur voorzichtig te werk. We raden het gebruik af van scripts die je ergens op internet hebt gevonden. Ze doen vaak meer kwaad dan goed. Met de ingebouwde instellingen van Windows 11 kun je al heel veel bloatware opruimen. Onnodige apps verwijderen doe je zo: open de Instellingen met Windows-toets+I en ga naar Apps en kies Geïnstalleerde apps. Hier krijg je een overzicht van alle programma's die op je pc staan. Bekijk de lijst en let op programma's die je nooit gebruikt. Denk aan proefversies van antivirussoftware, games, streamingapps of hulpprogramma's van de fabrikant. Ook snelkoppelingen naar apps zoals Spotify of TikTok kunnen hier verschijnen. Om zo'n programma te verwijderen, klik je op de drie puntjes en kies je Verwijderen. Bevestig daarna je keuze en herhaal dit voor alle apps die je niet nodig hebt. Verwijder geen onderdelen waarvan je niet zeker weet waarvoor ze dienen, zoals stuurprogramma's, systeemonderdelen of software van de fabrikant voor updates en herstel. Maak vooraf een herstelpunt via Configuratiescherm / Systeem / Systeembeveiliging. Mocht er toch iets misgaan, dan kun je Windows eenvoudig terugzetten naar een eerdere staat.

Bloatware verwijderen betekent niet altijd dat je programma's volledig moet wissen. Veel winst haal je al door onnodige opstartprogramma's uit te schakelen. Dat zijn apps die automatisch samen met Windows starten en meteen op de achtergrond resources verbruiken. Hoe meer van zulke programma's actief zijn, hoe trager je pc opstart.

De eenvoudigste manier om dit aan te pakken, vind je via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar zie je welke programma's automatisch worden geladen wanneer je de computer inschakelt. Apps zoals Teams, Spotify, OneDrive of hulpprogramma's van de fabrikant kun je hier veilig uitschakelen als je ze niet dagelijks nodig hebt.

Een tweede en meer uitgebreide methode loopt via Taakbeheer. Open dit met Ctrl+Shift+Esc en ga naar het tabblad Opstart-apps. Hier zie je niet alleen welke programma's automatisch starten, maar ook welke impact ze hebben op de opstartprestaties. Vooral toepassingen met een hoge impact zijn interessante kandidaten om uit te schakelen. Zo verbeter je de opstartsnelheid zonder software volledig te verwijderen.

Bloatware herkennen is niet altijd eenvoudig. Sommige programma's vallen meteen op, doordat de naam van de app die van de fabrikant of het merk van je pc bevat. Vooral software die al op de pc stond toen je hem kocht, verdient extra aandacht. Twijfel je over een programma, dan kan het online hulpmiddel Should I Remove It? van pas komen. Dit is al jarenlang een bekende referentie om bloatware te herkennen. Hier zie je per pc-model hoeveel gebruikers een programma verwijderen.

Wie liever niet handmatig door Windows-instellingen bladert, kan bloatware ook aanpakken met Winhance. Deze gratis tool geeft een duidelijk overzicht van vooraf geïnstalleerde apps, optionele Windows-onderdelen en privacy-instellingen. Vooral handig is dat je meteen ziet welke apps echt aanwezig zijn op je systeem. Winhance is een opensource-applicatie die gratis beschikbaar is. Download de app via https://winhance.net en installeer de software. Bij het openen stelt de tool voor om een herstelpunt aan te maken, wat natuurlijk geen gek idee is. Je kunt dit doen vanuit het programma. Nog even dit… Winhance is geen tool om een mank systeem te repareren.

Software & Apps in Winhance bestaat uit twee tabbladen. Het eerste is Windows Apps & Features. Hier vind je de standaard Windows-apps die met het systeem worden meegeleverd. Daaronder staan de Windows Capabilities: extra Windows-onderdelen zoals PowerShell, Internet Explorer, Kladblok, enzovoort. Scrol je nog dieper, dan kom je bij de Optionele Windows-functies, zoals .NET Framework en Recall.

Het tweede tabblad heet External Software. Dit is onderverdeeld in rubrieken zoals Browsers, Compression, Customization Utilities, Gaming en Document Viewers. Deze rubricering maakt het makkelijker om te zien waarvoor een bepaalde toepassing dient. Bovendien ontdek je op die manier dat er voor een bepaald doel soms twee of meer toepassingen geïnstalleerd zijn. In ons geval bleek bijvoorbeeld dat er meerdere compressietools op de pc stonden, wat niet nodig is.

Naast elke app zie je een gekleurde indicator die de status aangeeft. Een groene bol betekent dat de app momenteel op je pc is geïnstalleerd. Een grijze bol geeft aan dat de software nog niet aanwezig is. Een blauw vinkje toont dat de app geselecteerd is om te behouden of opnieuw te installeren. Een rood kruisje betekent dat de app niet opnieuw kan worden geïnstalleerd via Winhance, want je kunt met deze tool ook software op de pc plaatsen.

Blader door de lijst en zoek de apps die je niet meer nodig hebt. Plaats een vinkje voor de titels die je kwijt wilt. Let goed op bij onderdelen met de melding 'Cannot reinstall', dat zijn de onderdelen met een rood kruisje. Die kun je niet zomaar terugzetten via Winhance. Heb je je selectie gemaakt, dan klik je op de knop Uninstall Selected Items. Winhance voert vervolgens de verwijdering automatisch uit, zonder dat je elke app afzonderlijk moet de-installeren. Na afloop is het verstandig om je pc even opnieuw op te starten. Zo worden alle wijzigingen correct toegepast en merk je meteen het effect op prestaties en overzicht. Kom niet in de verleiding om te veel software in één keer te verwijderen. Werk liever stap voor stap en herstart je pc tussendoor. Zo merk je sneller of een bepaalde app toch nuttig bleek en voorkom je problemen met essentiële Windows-functies.

Winhance dient niet alleen om software te verwijderen, maar ook om snel nieuwe programma's te installeren. Dat gebeurt vooral via het tabblad External Software, waar je een overzicht krijgt van populaire toepassingen, netjes gegroepeerd per categorie. In plaats van zelf op zoek te gaan naar downloads, kun je hier eenvoudig aanvinken welke tools je wilt installeren. Selecteer de gewenste programma's, bijvoorbeeld een browser, een compressietool of een pdf-lezer, en bevestig je keuze. Winhance installeert deze software vervolgens automatisch via betrouwbare bronnen zoals officiële bronnen of pakketbeheerders. Dat maakt het bijzonder interessant na een schoonmaakbeurt. Je verwijdert eerst overbodige software en installeert daarna alleen de tools die je echt nodig hebt. Zo bouw je een propere, op maat gemaakte Windows-installatie op. Omdat je in één overzicht ziet welke tools er al aanwezig zijn, voorkom je ook dubbele installaties.