AdGuard Home installeren: blokkeer advertenties en tracking via DNS

Je bent wellicht bekend met adblockers voor het blokkeren van onderdelen van een website, zoals advertenties en pop-ups. Een geavanceerde DNS-server zoals AdGuard Home is ook zeer effectief en vaak al genoeg. Zo kun je advertenties blokkeren op je thuisnetwerk, zonder op ieder apparaat afzonderlijk een adblocker te installeren.

Een DNS-server vertaalt elke domeinnaam naar een ip-adres, zodat je de gewenste server kunt bereiken. Daarom wordt dit ook wel het telefoonboek van internet genoemd. Door op dit niveau te blokkeren, kun je advertenties, tracking en schadelijke domeinen al vóór het laden van een website voor je hele netwerk blokkeren. Wil je meer achtergrond bij deze aanpak, dan sluit DNS-filters voor zorgeloos surfen goed aan.

AdGuard Home werkt daarmee als een centraal DNS-filter voor je thuisnetwerk. Zo kun je dataverzameling beperken, zoals tracking en telemetrie, ook binnen bijvoorbeeld Windows. Daarnaast kun je vervelende reclames blokkeren, óók in veel apps op je smartphone. Veel websites laden hierdoor sneller en websites die normaal als reclamezuil dienen, worden bruikbaarder.

Bovendien biedt het bescherming tegen malware, phishing en andere schadelijke websites, zoals adult content en goksites. Hierbij kun je eventueel veilig zoeken afdwingen om ongewenste content uit de zoekresultaten te filteren. Verder kun je specifieke diensten blokkeren, zoals TikTok of YouTube, eventueel per client en op basis van een tijdschema.

In dit artikel leer je AdGuard Home installeren en instellen. Nadat je het één keer goed hebt ingesteld, kan het DNS-verzoeken voor alle apparaten in je netwerk filteren, inclusief smartphones, tablets en smart-tv's. Op individuele apparaten hoef je dus geen software te installeren. We laten ook zien hoe je voor bepaalde apparaten uitzonderingen kunt instellen.

AdGuard Home vraagt heel weinig van je systeem. In dit artikel gebruiken we een lichte Linux-container op een Proxmox VE-server. Gebruik je al een thuisserver, dan is Proxmox VE beheren op je thuisserver een logische verdieping.

Veel mensen gebruiken AdGuard Home met succes op een Raspberry Pi. AdGuard Home op een Raspberry Pi is vooral geschikt wanneer je een zuinige en betaalbare DNS-server zoekt die continu kan blijven draaien. Zoek je nog een goede en voordelige optie? Dan is de Pi Zero 2 W nog steeds een prima kandidaat, mits je hem voor een normale prijs kunt vinden.

De Pi Zero 2 W heeft meer dan genoeg kracht en werkgeheugen, met 512 MB ram, zolang je niet onnodig veel filterlijsten gaat toevoegen. In onze container met Debian 13 gebruikt AdGuard Home zo'n 100 MB. Voor extra betrouwbaarheid en betere prestaties is een vaste netwerkverbinding wel aan te raden. Bij de Pi Zero 2 W kun je hiervoor een adapter voor micro-usb naar ethernet gebruiken.

Je kunt AdGuard Home rechtstreeks op Linux installeren, in Docker draaien of als add-on binnen Home Assistant gebruiken. Een installatie van AdGuard Home in Docker maakt het eenvoudiger om de toepassing te isoleren, bij te werken en naar een andere server te verplaatsen. Soms kun je AdGuard Home ook op je router installeren. Kies wel altijd een apparaat dat goed beschikbaar is. Als het uitvalt of herstart, heeft je hele netwerk geen internet meer.

Vaak zul je AdGuard Home laten samenwerken met je router. Je installeert AdGuard Home dan ergens in je netwerk. Vervolgens stel je in je router het ip-adres van dat systeem in als de standaard DNS-server. Je beschermt daarmee meteen alle apparaten in je netwerk.

Bij onze testopstelling hebben we dit voor pfSense zo ingesteld. Soms kun je AdGuard Home op je router zelf installeren. Zo kun je het bij OPNsense via een communityrepository toevoegen. Als je een consumentenrouter hebt die voorzien is van de opensourcefirmware OpenWrt, kun je AdGuard Home in veel gevallen ook direct op de router zelf installeren.

Maar niet elke router is geschikt, of alleen met enkele ingewikkelde kunstgrepen, zoals het toevoegen van usb-opslag. Je kunt je veel moeite besparen door een Pi Zero 2 W toe te voegen. Als alternatief kun je veel routers ook zelfstandig laten filteren. Bij pfSense kun je bijvoorbeeld pfBlockerNG gebruiken en bij Unbound in OPNsense kun je enkele bekende filterlijsten aanzetten en automatisch laten updaten. Maar je bent dan wel minder flexibel dan bij AdGuard Home.

Als je Proxmox VE gebruikt, kun je een handig script van Community Scripts gebruiken voor de installatie van AdGuard Home door te zoeken naar Adguard Home. Normaal gebruik je zo'n script ook voor latere updates, maar bij AdGuard Home installeer je die bij elke installatiemethode gewoon via de beheerdersomgeving in je browser. Als er een update is, zie je een opvallende gele balk aan de bovenkant.

Voor een handmatige installatie zoek je op de pagina met releases van AdGuard Home het tar.gz-bestand voor jouw platform. De nieuwste stabiele versie die we voor deze update hebben gecontroleerd is v0.107.78, maar kies bij een nieuwe installatie altijd de meest recente stabiele release. Je kunt het bestand ophalen met wget gevolgd door de downloadlink. Daarna pak je het uit met:

tar -xvf AdGuardHome_linux_amd64.tar.gz

Ga daarna naar de juiste map met:

cd AdGuardHome

Start de officiële installatie (eventueel met sudo ervoor) met:

./AdGuardHome -s install

AdGuard Home wordt dan als achtergrondservice geïnstalleerd, zodat het actief wordt als je het systeem opstart.

Na de installatie open je de welkomstpagina van AdGuard Home via het ip-adres van het systeem en poort 3000, zoals http://ipadres:3000. De wizard controleert je systeem en helpt bij het maken van een gebruikersnaam en wachtwoord voor het beheer. Ook kies je de poort, standaard poort 80, voor de webinterface van AdGuard Home. Daar kun je straks inloggen voor het beheer.

Als laatste zie je instructies voor het instellen van AdGuard Home als DNS-server. Je ziet dit voor een router, om direct alle apparaten op het netwerk te beschermen, maar ook voor bijvoorbeeld Windows, macOS of Android. Deze informatie is straks ook via het dashboard bereikbaar onder Installatie gids. Het is slim om AdGuard Home eerst op één systeem te testen, zoals je eigen pc, voordat je het loslaat op het hele netwerk.

Na het afronden van de wizard kun je het dashboard van AdGuard Home openen voor verder beheer. Hoewel het in beginsel nog leeg is, laat het dashboard op termijn nuttige statistieken zien. Bijvoorbeeld het totale aantal DNS-verzoeken, het percentage dat door filters werd geblokkeerd, de meest actieve gebruikers, de meest bezochte en de meest geblokkeerde domeinen.

Onder Query log kun je álle verzoeken bekijken. Bij de meeste gebruikers wordt ongeveer 10 tot 30 procent van de DNS-verzoeken geblokkeerd, maar dit kan ook lager of zelfs een stuk hoger uitvallen. Het hangt vooral af van je gebruik, het soort apparaten dat je in huis hebt en de filterlijsten die je hebt ingesteld.

Het lijkt veel, maar het gaat voor het merendeel om achtergrondverkeer zoals advertenties, tracking en telemetrie. Websites en apps blijven doorgaans gewoon goed werken, tenzij je heel agressief gaat filteren.

Je kunt AdGuard Home nu als DNS-server in je netwerk gebruiken. Om verzoeken af te handelen, heeft de software zelf één of meer upstream DNS-servers nodig. De beste DNS-servers voor AdGuard Home combineren snelheid, betrouwbaarheid en ondersteuning voor versleutelde DNS. Je stelt ze in via Instellingen / DNS instellingen. Standaard staat https://dns10.quad9.net/dns-query in de lijst. Het is verstandig om nog één of twee extra regels toe te voegen met andere providers voor redundantie, om tijdelijke verbindingsproblemen op te vangen. Wij kiezen de volgende drie:

https://dns.cloudflare.com/dns-query
https://dns10.quad9.net/dns-query
https://unfiltered.adguard-dns.com/dns-query

Deze drie gebruiken allemaal de techniek DoH (DNS over https). Hierbij zijn DNS-verzoeken versleuteld via https. Dit heeft meerdere voordelen. Ten eerste kunnen verzoeken uit je thuisnetwerk niet worden afgeluisterd. Ten tweede gebruikt het dezelfde poort (443) als normaal webverkeer, waardoor het moeilijk te herkennen en te blokkeren is. Een nadeel is dat apparaten of apps soms hun eigen DoH-server gebruiken en zo lokale filtering (zoals AdGuard Home) omzeilen. In deze situatie blijft het gebruik van DoH uiteraard zinvol, omdat DNS-verzoeken privacygevoelig zijn. Controleer na de aanpassingen je ingestelde DNS-servers met de knop Test upstream en klik op Toepassen om ze te gebruiken..

Onder Back-up DNS-servers kun je eventueel extra servers als back-up instellen. Je kunt ze zien als een soort noodserver. Alleen als de ingestelde upstream DNS-servers niet reageren, worden de hier ingevoerde servers geraadpleegd.

Als je zoals hier meerdere upstream DNS-servers gebruikt, is zo'n back-up zelden nodig. Alleen als extra fallback zou je nog een extra server kunnen toevoegen, bijvoorbeeld 1.1.1.1 van Cloudflare.

Niet elke upstream DNS-server beantwoordt verzoeken even snel. Sommige mensen maken er een sport van om uit te zoeken welke het snelst is. Met AdGuard Home hoeft dat eigenlijk niet. Op het instellingenscherm voor DNS onder Instellingen / DNS instellingen kun je de optie Parallelle verzoeken aanzetten. Een DNS-verzoek wordt hierbij tegelijkertijd naar alle ingevulde servers gestuurd, waarna de snelste reactie wordt gekozen.

Op je dashboard kun je voor elke upstream DNS-server de gemiddelde responstijd aflezen, die bij onze testopstelling tussen 6 en 14 ms ligt. Bij prestatieproblemen kan incidenteel de instelling Ratio limiet nog relevant zijn. Je vindt dat op de hiervoor genoemde pagina onder het kopje DNS-server configuratie. Dit geeft aan hoeveel DNS-verzoeken een bepaald toestel per seconde mag doen. Standaard is dat ingesteld op 20 DNS-verzoeken. In sommige situaties is dat te laag. We raden aan om deze waarde te verhogen of eventueel op 0 te zetten voor onbeperkt gebruik.

Onder Filters / DNS blokkeerlijsten kun je zien welke filterlijsten AdGuard Home gebruikt. De keuze van AdGuard Home-filterlijsten bepaalt hoeveel advertenties, trackers en schadelijke domeinen worden geblokkeerd. Er zijn talloze goede filterlijsten die je kunt gebruiken in AdGuard Home. Bij een standaardinstallatie wordt alleen het AdGuard DNS-filter gebruikt, wat in veel situaties overigens ook al genoeg is.

Het AdGuard DNS-filter is een zorgvuldig samengestelde verzamellijst die goed wordt onderhouden, redelijk compleet is en zelden een normale werking van websites en apps in de weg zit. Hierdoor zal het zelden nodig zijn om handmatig bepaalde uitzonderingen toe te voegen. Je hoeft er na de installatie dus niet meer naar om te kijken.

Je kunt andere filterlijsten gebruiken, maar voeg er niet te veel toe. Dat maakt je systeem zwaarder en trager en het risico op kapotte websites neemt toe, vooral bij agressievere filters. Heel bekend zijn de lijsten van oisd, die door een Nederlander worden onderhouden. Verder worden de lijsten van HaGeZi vaak gebruikt. Ze zijn beschikbaar in verschillende niveaus, zoals Light, Normal en Pro. HaGeZi heeft ook de filterlijst TIF, Threat Intelligence Feed, voor extra bescherming tegen actieve malware, phishing-links, botnets en cryptominers.

Om de gewenste filterlijsten in te stellen ga je naar Filters / DNS blokkeerlijsten. Met een vinkje kun je de lijsten die al in het overzicht staan in- of uitschakelen. We houden in veel situaties het standaardfilter van AdGuard gewoon actief. We voegen oisd small en HaGeZi TIF toe.

Kies daarvoor Blokkeerlijst toevoegen en dan Uit de lijst selecteren. Vink vervolgens onder Algemeen de lijst OISD Blocklist Small aan en onder Beveiliging de lijst HaGeZi's Threat Intelligence Feeds. Kies dan Opslaan. Hierna worden de lijsten toegevoegd en komen ze erbij te staan in het overzicht.

AdGuard Home werkt de filterlijsten hierna automatisch bij, normaal één keer per 24 uur. Bij een update zal AdGuard Home bovendien alles in één interne lijst zetten en daarbij dubbele domeinen samenvoegen. Je hoeft dus niet bang te zijn voor lagere prestaties als er veel overlap is. In het overzicht zie je wanneer een lijst voor het laatst is bijgewerkt. Als een domein in een filterlijst staat, wordt het DNS-verzoek direct lokaal geblokkeerd door AdGuard Home. Het wordt dan niet doorgestuurd naar de upstream DNS-server.

Je kunt met AdGuard Home eenvoudig bepaalde services blokkeren. Hiervoor ga je naar Filters / Geblokkeerde services. Denk aan AI-diensten zoals ChatGPT of Gemini, datingdiensten als Tinder, gameplatforms als Riot Games of Roblox, sociale netwerken als TikTok en YouTube of streamingdiensten. Alle relevante diensten vind je in het overzicht en je klikt eenvoudig aan wat er moet worden geblokkeerd.

Een globale blokkade is natuurlijk handig als je bepaalde diensten wilt verbannen uit je huis, ook al is het geen waterdichte beveiliging. Op dezelfde pagina kun je ook een pauzeschema instellen. Daarmee kun je op bepaalde momenten de blokkeringen automatisch tijdelijk opheffen, bijvoorbeeld 's avonds of in het weekend.

Omdat er vaak verschillende soorten gebruikers zijn, zijn deze globale instellingen vaak te grof. In dat geval kun je beter per client werken. Je kunt dan per apparaat bepalen welke blokkeringen gelden en eventueel ook een eigen pauzeschema instellen. Voor bredere instellingen rond kinderen is veilig internet voor kinderen een nuttige aanvulling.

Je kunt per client een aangepaste configuratie maken. Daardoor kun je per apparaat bijvoorbeeld het filteren uitzetten of specifieke diensten blokkeren, al dan niet met een persoonlijk tijdschema. Hiervoor moet je eerst een client toevoegen. Ga hiervoor naar Instellingen / Cliëntinstellingen.

Onder Runtime-clients zie je alle ip-adressen van apparaten die AdGuard Home langs heeft zien komen. Zo kun je een client snel herkennen. Klik dan op Voeg gebruiker toe. Vul een herkenbare naam in als gebruikersnaam. Bij Identificeer via zul je veelal een ip-adres invullen, maar er zijn ook andere manieren om een client te identificeren, zoals een Mac-adres.

Je kunt nu meteen aangepaste instellingen kiezen of voor Opslaan kiezen. Daarna zie je de client terug onder Permanente clients, waar je instellingen per gebruiker kunt beheren.

Bij de instellingen van een client zie je normaal een vinkje Gebruik globale instelling. Als je dit weghaalt, worden de opties daaronder actief. Je kunt dan de gewenste bescherming voor dat apparaat kiezen, bijvoorbeeld het wel of niet gebruiken van filters. Je kunt niet per client een aangepaste set filters kiezen. Die stel je dus altijd globaal in.

Onder Specifieke services blokkeren zie je dat normaal de algemeen geblokkeerde services worden gebruikt. Zodra je die globale instellingen uitschakelt voor een client, gelden die globale regels niet meer. In plaats daarvan moet je dus voor het apparaat zelf kiezen welke services worden geblokkeerd.

Aanvullend kun je onder Serviceblokkering onderbreken eventueel een pauzeschema instellen. Daarmee kun je op bepaalde momenten de blokkeringen automatisch tijdelijk opheffen. Dit is handig als je bijvoorbeeld overdag bepaalde diensten wilt blokkeren, maar deze 's avonds of in het weekend weer beschikbaar wilt maken, voor jezelf of je kinderen. AdGuard Home biedt zo een eenvoudige vorm van ouderlijk toezicht, waarbij je per apparaat diensten en toegangstijden kunt beheren.