Veilig internet voor kinderen: dit kun je instellen op Windows, Android en iOS

Om je kinderen veilig online te laten gaan, zijn technische maatregelen en tools nuttig, maar goede begeleiding gaat verder dan dat. Waardevolle informatie, ook vanuit pedagogisch oogpunt, vind je bijvoorbeeld op de overheidswebsite Veiliginternetten. Houd er wel rekening mee dat overdreven ouderlijk toezicht, oftewel 'creeping', averechts kan werken en zelfs strijdig kan zijn met artikel 16 van het Kinderrechtenverdrag. Weet ook dat de meeste tools voor ouderlijk toezicht configuratie en tijd vergen, en dat geen enkele methode volledig sluitend is.

Je kunt starten met het instellen van ouderlijk toezicht dat op je hele thuisnetwerk actief blijft, ongeacht of je kinderen internetten via pc, tablet of smartphone op wifi. Dat kan via verschillende internetproviders, zoals Ziggo met Safe Online (gratis voor één apparaat, betaald voor meerdere) of Odido met Thuis Veilig Online (betaald).

Kijk ook eens in het configuratiescherm van je router. Vaak vind je bij een rubriek als Parental Control basisfuncties om sites of eventueel categorieën te blokkeren per apparaat, specifiek voor interne ip-adressen of hostnamen.

Je kunt (ook aanvullend) een DNS-filter instellen als je vooral ongepaste websites, zoals pornografische of gewelddadige pagina's, wilt blokkeren. Noteer hiervoor de ip-adressen van DNS-servers met contentfilter en stel deze in via je router voor het hele thuisnetwerk of per apparaat. Een goed voorbeeld is OpenDNS Family Shield, met ip-adressen 208.67.222.123 en 208.67.220.123.

In Windows stel je dit in via Instellingen / Netwerk en internet / Ethernet of Wifi / Bekende netwerken beheren / <actief netwerk>. Klik daarna op Bewerken bij DNS-servertoewijzing, kies Handmatig en vul de beide DNS-adressen in.

Met de Family Shield-optie kun je geen eigen DNS-filters toevoegen, maar dat kan wel met OpenDNS Home. Maak eerst een account aan en ga na bevestiging naar https://dashboard.opendns.com, klik op Add a network en vul bij IP het publieke ip-adres van je router in (zichtbaar bij Your current IP is). Bevestig je invoer en stel als DNS-servers 208.67.220.220 en 208.67.222.222 in.

Vanuit het dashboard kun je via Settings en Custom aangeven welke sitecategorieën je wilt blokkeren. Onderaan kun je ook eigen websites toevoegen aan de witte of zwarte lijst.

Je kunt je ook op specifieke apparaten richten in plaats van op netwerkniveau te werken. Zo maak je voor je familieleden bij voorkeur aparte gebruikersaccounts zonder administratorrechten, zodat ze geen software kunnen installeren of systeeminstellingen wijzigen. Voor kinderen maak je een familieaccount aan via Instellingen / Accounts / Familie en klik je op Iemand toevoegen. Dit wordt automatisch een Microsoft-account; zo nodig kies je eerst Een account voor een onderliggend item maken. Na afloop wordt het kinderaccount toegevoegd aan Uw familie als standaardgebruiker.

Een Microsoft-familieaccount voor je kind(eren) biedt het voordeel dat je, aangemeld met je eigen Microsoft-account, verschillende filter- en toezichtregels kunt instellen. Ga naar Instellingen / Accounts / Familie, klik op Ouderlijk toezicht openen. Kies het gezinslid en open Windows. Met Activiteitenoverzicht zie je wat je kind op zijn gekoppelde Windows-apparaten doet en kun je tijdslimieten instellen. Bij Edge kun je webfilters definiëren, en via Besteding (bovenaan) bepaal je limieten voor aankopen in de Microsoft Store.

Je kunt ook aanmeldtijden koppelen aan Windows-accounts. Klik met rechts op Opdrachtprompt en kies Als administrator uitvoeren. Typ het commando:

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,5pm-8pm;za-zo,10am-9pm

De eerste parameters zorgen ervoor dat een wachtwoord verplicht is en niet door de gebruiker kan worden gewijzigd. Met /times bepaal je de dagelijks toegestane aanmeldtijden (hier: van 17 tot 20 uur op weekdagen en van 10 tot 21 uur tijdens weekends). Gebruik net user <accountnaam> voor alle accountinstellingen.

Bij veel zoekmachines kun je kindvriendelijke filters inschakelen. Bij Google meld je je aan met het kinderaccount. Klik bij SafeSearch en activeer Filteren of Vervagen. Bij Bing vind je een vergelijkbare optie via Instellingen / Meer, bij Veilig zoeken.

Ook streamingdiensten als Netflix kun je kindvriendelijker instellen. Log in op www.netflix.com/ en kies Profielen beheren. Selecteer het kinderprofiel of creëer dit eerst, kies Ouderlijk toezicht aanpassen bij Voorkeuren en bevestig. Stel vervolgens de leeftijdsclassificatie in (AL, 6, 9, 12 enzovoort) en plaats een vinkje bij Geef het Netflix Kids-gedeelte weer met titels voor kids.

Je kunt ook kindvriendelijke websites aanbieden en ze in de bladwijzerbalk plaatsen. In Chrome doe je dit via Bookmarks en lijsten / Bookmarkmanager. Of je laat bepaalde sites automatisch openen bij het starten van de browser. Typ in Chrome chrome://settings/onStartup, kies Een specifieke pagina of reeks pagina's openen en klik op Een nieuwe pagina toevoegen. Eventueel maak je hiervoor zelfs een eigen html-startpagina. Je kunt de sites ook toevoegen bij het openen van een nieuw tabblad via Snelkoppeling toevoegen. Je maakt voor je kind bij voorkeur een apart browserprofiel aan met kindvriendelijke favorieten en extensies. Klik daarvoor rechtsboven op je profielknop en kies Chrome-profielen beheren.

Windows heeft weliswaar een eigen antivirustool (Defender), maar als je toch een externe antivirustool gebruikt, is de kans groot dat hier ook een module voor ouderlijk toezicht aan gekoppeld is. We denken onder meer aan Norton 360 Deluxe, Panda Dome Security Suite Advanced, McAfee+ Premium en Kaspersky Premium. De meeste modules laten je niet alleen je Windows-computer, maar ook mobiele apparaten beveiligen en filteren op kindvriendelijke content. Deze suites zijn niet gratis, maar je kunt ze wel gratis proefdraaien.

Cold turkey is een uitdrukking die staat voor een plotselinge stop, en dat is precies wat deze software voor Windows en macOS doet (Basic gratis, Pro 39 euro). Je kunt hier ook browserextensies toevoegen, zodat je websites kunt blokkeren. Dit stel je in via het dashboard, waar je per site aangeeft wanneer de blokkade actief is. Je kunt bijvoorbeeld ook het gebruik van sociale media beperken. In de betaalde Pro-versie kun je bovendien apps blokkeren. De tool houdt gebruiksstatistieken bij, met informatie over welke websites en apps wanneer gebruikt of geblokkeerd zijn.

Er bestaan verschillende commerciële programma's voor ouderlijk toezicht, zoals Qustodio. Een kosteloos 'alternatief' is StayFree. Het is beschikbaar voor Windows, als browserplug-in en als mobiele app voor Android en, met wat minder functies, iOS. Je kunt alle apparaten aan elkaar koppelen, zodat je vanuit één interface het schermgebruik kunt volgen en beheren. Naast gedetailleerde statistieken kun je tijdslimieten instellen voor apps en webpagina's blokkeren op basis van trefwoorden.

Met Googles gratis Family Link kun je als ouder toezicht houden op het schermgebruik van je kind. Installeer de app op je eigen Android-toestel en ook op het toestel van je kind. Geef op je eigen apparaat aan dat jij de beheerder bent en koppel beide toestellen (via Instellingen / Digitaal welzijn en ouderlijk toezicht), zodat je de instellingen kunt beheren. Je kunt onder meer dagelijkse schermtijdlimieten instellen, vaste bedtijden bepalen (met automatische vergrendeling), app-limieten en blokkades instellen, webfilters in Chrome activeren, en locatie- en apparaatbeheer inschakelen.

Wil je geen externe apps of diensten gebruiken op je Android-apparaat, dan kun je terugvallen op enkele ingebouwde functies. Je kunt aparte gebruikersprofielen aanmaken als bijvoorbeeld je kind je toestel gebruikt. Dit doe je via Instellingen / Systeem / Gebruikers en vervolgens Gebruiker toevoegen of Gast toevoegen. Voor tijdelijk gebruik kun je het scherm ook vastzetten op één specifieke app. Ga daarvoor naar Instellingen / Beveiliging en privacy / Meer beveiliging en privacy en schakel App vastzetten en App vastzetten gebruiken in.

Ook op iOS biedt Apple functies om activiteiten en schermtijd te beperken. Ga in Instellingen naar Schermtijd, schakel deze in op het toestel van je kind en selecteer de optie die aangeeft dat het om het toestel van je kind gaat.

Wanneer je daarna Schermtijd opent, kun je bij Apparaatvrije tijd en applimieten tijdslimieten instellen. Daarnaast zijn er opties als Applimieten, Communicatielimieten en Beperkingen. Met deze laatste kun je diverse app- en inhoudsfilters inschakelen, zelf websites aan de zwarte of witte lijst toevoegen en ook het installeren van apps of in-appaankopen blokkeren.