AMD heeft de slag aardig te pakken sinds de Phenom II. De 940 was de eerste processor sinds lange tijd die weer een beetje concurrentie kan bieden aan Intels Core 2 quad core reeks. Na een paar maanden ddr2-modellen te hebben gefabriceerd, komt AMD nu met de ddr3-versie van de Phenom II, waarvan de 955 Black Edition het vlaggenschip is.

En ze moeten gedacht hebben: Intel, here we come!

AMD heeft lang vastgehouden aan de ddr2-techniek. Dat is niet gek, want ddr2 is lange tijd een stuk goedkoper geweest dan ddr3, terwijl de prestaties niet veel slechter zijn. Echter, langzaam maar zeker wordt ddr3 goedkoper – en sneller – en wordt het dus interessant over te stappen op een platform wat dit geheugen accepteert. Zodoende is AMD nu ook overstag en brengt het de Phenom II met ddr3-controller op de markt.

Top notch

Wij hebben de Phenom II 955 Black Edition getest in combinatie met een high-end Adata 1600x V2.0 4GB geheugenset, een MSI 790 FX-GD70 moederbord en een ATI Radeon HD4870 videokaart. Een leuke set, zo blijkt, want de scores zijn uitermate netjes.
Zo zien we een keurige score van 13.402 in Cinebench 10, wat gelijk is aan een QX9770 van Intel. Dezelfde trend zien we terug in 3DMark Vantage, waar onze 955 een cpu-score behaalt van 11.500 punten, wat erg dicht in de buurt ligt van de 12.000 die een 9770 neerzet.
Als we met Everest 5.1 naar geheugenprestaties kijken, zien we dat AMD zijn zaakjes goed op orde heeft, op één ding na. Lezen en kopiëren gaat razendsnel; respectievelijk 9 GB/s en 10 GB/s. Echter, schrijven gaat met ‘slechts’ 7 GB/s en dat doet Intel beter. Wellicht dat de schrijfsnelheid met wat fijnslijpen van diverse instellingen te verbeteren is.
Als we verder testen in Everest, zien we dat de Phenom II tijdens de benchmark haasje over speelt met de QX9650 en soms zelfs in de buurt komt van de Core i7 965, al is dat alleen met de CPU AES-test die erg gevoelig is voor kloksnelheid en niet echt met meerdere cores werkt. Toch zijn we verbaasd dat de 955 zonder overklokken of andere foefjes consequent in het rijtje high-end quad cores meedoet en meerdere malen Intel het leven zuur maakt. Het geeft duidelijk aan dat AMD eindelijk zijn zaakjes weer op orde heeft.

Overklokken

DePhenom II 955 is een zogenaamde Black Edition, wat wil zeggen dat AMD de multiplier heeft vrijgelaten. Dat moet overklokken vergemakkelijken, omdat de gebruiker door middel van een hogere multiplier de snelheid van de processor kan verhogen. De htt-snelheid (een soort fsb) gelijk kan blijven en de rest van het systeem dus op standaardsnelheid blijft werken. Uiteraad is ook de htt-snelheid gewoon op te voeren, tezamen met de multiplier. AMD meldt dat een snelheid van 3,8 GHz gemakkelijk haalbaar is met goede luchtkoeling. Met waterkoeling moet men nog verder kunnen komen. Wij hebben 3,9 GHz gehaald met high-end koeling van Thermalright (TRUE 120).

Koopje

De nieuwe Phenom II scoort dus erg goed. Zo goed dat het een realistisch alternatief is voor een QX-processor van Intel die een klein fortuin kost. Dat moet deze AMD wel erg duur maken, of niet? Nou, nee dus! De Phenom II 955 kost ongeveer 250 euro! En om het nog mooier te maken: hij past op een AM2(+)-moederbord. Al raden we aan een AM3-moederbord aan te schaffen, omdat deze beschikken over een nieuwere, snellere chipset en de mogelijkheid bieden om sneller ddr3-geheugen te gebruiken, wat natuurlijk bijdraagt aan de prestaties.
PluspuntenMinpuntenConclusie

We kunnen eigenlijk maar één ding concluderen: de AMD Phenom II 955 BE is erg snel. Het is een serieuze concurrent van de huidige QX9650 en QX9770. De geheugenscores zijn erg goed – op de schrijfsnelheid na – en de scores in onze benchmarks zijn gelijk aan de top Core2-reeks van Intel. Op bepaalde vlakken kan de 955 meekomen met de Core i7-reeks, al zullen deze wel sneller blijven bij zware multithreaded applicaties. Echter, als we vervolgens kijken naar platform vriendelijkheid en prijs, dan wint AMD met gemak.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.