ID.nl logo
De koning van het gamen: AMD Ryzen 7 9800X3D onder de loep
Huis

De koning van het gamen: AMD Ryzen 7 9800X3D onder de loep

AMD’s nieuwste processor in de Ryzen 9000-serie is de Ryzen 7 9800X3D. Enkele maanden na de ietwat teleurstellende eerste modellen uit die reeks, brengt AMD een cpu die zich specifiek op gamers richt en slechts een bescheiden prestatiewinst van zo’n acht procent belooft. Maar toen we deze nieuwe processor daadwerkelijk aan het gamen zetten, bleek hij verrassend veel meer te bieden dan vooraf werd beweerd.

In dit artikel reviewen we AMD's nieuwste processor: Ryzen 7 9800X3D:

  • Fantastische game-prestaties op Full HD en hogere resoluties
  • Niet geschikt voor allround gebruik door beperkt aantal cores en threads
  • Hoog energieverbruik

Interessant om te lezen: Met deze voorbeeldconfiguraties bouw ook jij je eigen desktop-pc

De AMD Ryzen 7 9800X3D hoort bij de eerder uitgebrachte 9000-serie. De term X3D is de cruciale toevoeging in de productnaam en betekent dat de processor letterlijk een stapel extra 3D V-Cache krijgt: in totaal 96 MB L3-cache in plaats van de gebruikelijke 32 MB. Doordat er meer data in de cpu kan blijven hangen in plaats van steeds het werkgeheugen aan te moeten spreken, valt een flinke vertraging weg – zelfs al meet je die normaliter in nanoseconden.

AMD ontdekte een paar jaar geleden al bij de Ryzen 7 5800X3D dat deze vorm van cache vooral in games enorme winst oplevert. Games hebben immers voortdurend razendsnel nieuwe en onvoorspelbare berekeningen nodig. Voor voorspelbare, zwaardere klussen zoals het renderen van video’s heeft de extra cache nauwelijks invloed.

Zo’n stapel-cache maakt de processor wel duurder dan een vergelijkbaar model zonder 3D V-Cache. Maar omdat gamen voor veel mensen een belangrijke reden is om in een krachtige en relatief prijzige pc te investeren, is het geen verrassing dat er na de Ryzen 7 5800X3D ook een 7800X3D verscheen. Deze 9800X3D bouwt voort op datzelfde ‘gestapelde’ cache-concept, maar draait op AMD’s nieuwste Granite Ridge 4nm-processors.

AM5-platform

De Ryzen 7 9800X3D maakt net als de rest van de 9000-serie gebruik van dezelfde AM5-socket als de 7000-serie. Hierdoor is een gloednieuw, veelal prijzig moederbord overbodig, maar kun je kiezen uit een ruim bestaand aanbod van AM5-moederborden met diverse chipsets (momenteel: B650, B650E, X670, X670E, X870 en X870E). Dit betreffen allemaal modellen die werken met DDR5-geheugen.

De Ryzen 7 9800X3D gebruikt dezelfde AM5-socket als de 7000-serie.

Bescheiden specificaties

Los van de X3D-toevoeging verschilt de Ryzen 7 9800X3D in de basis niet extreem veel van de Ryzen 7 9700X. We hebben het nog altijd over een relatief bescheiden totaal van 8 cores en 16 threads, al is de kloksnelheid iets verhoogd naar 4,7 GHz (basis) en 5,2 GHz (boost). Voor een processor die 540 euro zou moeten kosten, maar in de praktijk duurder is, zijn dat niet bepaald veel cores. Zo biedt Intel met de Core Ultra 7 265K bijvoorbeeld 20 cores en 20 threads voor zo’n 430 euro.

In niet-gamegerelateerde testen valt dat beperkte aantal cores en threads ook duidelijk op. In de benchmark Cinebench R23, die een scène rendert en hiermee alle cores benut, behaalt de 9800X3D 23.498 punten. Dat is een verbetering ten opzichte van de 7800X3D (18.450 punten), maar nog altijd ver verwijderd van de 36.251 punten van de goedkopere Intel Core Ultra 7 265K.

Die verhouding zien we terug in vrijwel alle benchmarks en taken die zich niet op gamen richten. Deze nieuwe Ryzen is dus niet bedoeld als allround krachtpatser. Al is het beslist een capabele processor die prima presteert bij incidenteel zwaar werk, het moet niet je voornaamste doel zijn. Ben je vooral met zwaar (grafisch) werk bezig, dan kun je beter kiezen voor een cpu met meer cores en threads. Overigens heeft AMD inmiddels wel X3D-processors met 12 en 16 cores aangekondigd: de AMD Ryzen 9 9900X3D en AMD Ryzen 9 9950X3D.

De Ryzen 7 9800X3D bevat één CCD (Core Chiplet Die) met 8 cores.

Prestaties op Full HD

In games is het beeld compleet anders. Uit een test met 40 titels blijkt dat de Intel Core Ultra 7 265K maar in één game ietsje sneller is (3 procent), in één game gelijk presteert, en in de overige 38 door de 9800X3D wordt verslagen. In 11 games is het verschil 2 tot 10 procent, wat je in de praktijk niet altijd merkt. Maar in maar liefst 27 van de 40 games is de voorsprong meer dan 10 procent.

In veel games is de Ryzen 7 9800X3D zelfs zoveel sneller dat de Intel Core Ultra 7 265K voelt als een processor uit een ver verleden. In competitieve titels zoals Counter-Strike 2, waar elk frame telt, is de 9800X3D bijvoorbeeld 44 procent sneller. Flight Simulator, dat zwaar leunt op je cpu, draait 27 procent sneller en loopt duidelijk soepeler. Ten opzichte van de eerdere Ryzen 7 7800X3D zien we gemiddeld een winst van 11,3 procent. Dat is niet genoeg om die voorganger direct met pensioen te sturen, maar wel een mooie stap vooruit – zelfs meer dan de 8 procent die AMD zelf claimt.

Prestaties op hogere resoluties

Het is gebruikelijk om bij cpu-tests de resolutie laag te houden, zodat de processor de beperkende factor is in plaats van de videokaart. Toch zijn de resultaten op hogere resoluties minstens zo interessant. Naarmate we de resolutie opschroeven, wordt het verschil weliswaar kleiner, maar het feit dat op 1440p in 22 van de 40 games nog steeds 10 procent of meer verschil zit tussen de Ryzen 7 9800X3D en de Intel Core Ultra 7 265K, toont aan dat het ook daar flink merkbaar is. Een gemiddeld verschil van 18 procent is echt uitzonderlijk.

Op 4K-resolutie blijven er nog 13 van de 40 games over met een verschil van 10 procent of meer. Omdat 4K-gamen meestal met upscaling (DLSS of FSR) gebeurt, is het verschil tussen de twee cpu’s in de praktijk waarschijnlijk groter dan de gemeten 7,3 procent.

Relatief hoog energieverbruik

Om de extra prestaties ten opzichte van de vorige generatie te behalen, heeft AMD het stroomverbruik van de Ryzen 7 9800X3D flink verhoogd. Waar de Ryzen 7 7800X3D in games rond de 66 watt zat, loopt de 9800X3D op tot zo’n 100 watt. Hecht je veel waarde aan efficiëntie, dan blijft de 7800X3D daarom technisch gezien de zuinigste gameprocessor. Dat is inmiddels wel een loze titel, omdat AMD ‘m niet meer produceert (al kun je hem misschien nog wel ergens in een winkel vinden).

Een ander nadeel van AMD is nog steeds het hoge energieverbruik in rust. In onze testopstelling met een Ryzen 7 9800X3D op een AM5-moederbord meten we rond de 65 watt in licht gebruik, terwijl een vergelijkbaar Core Ultra 7 265K-systeem volstaat met zo’n 43 watt.

Conclusie

De AMD Ryzen 7 9800X3D wordt hier en daar opgehemeld als dé ultieme processor, maar laten we eerlijk zijn: dat is hij niet. Hij is voor veel taken een prima verbetering ten opzichte van zijn voorganger, maar de goedkopere Intel-processor is vaak sneller. Ook AMD’s goedkopere Ryzen 9 9900X is dankzij 12 cores in veel taken sneller.

Het hogere energieverbruik van de 9800X3D is bovendien een nadeel: de betere prestaties gaan gepaard met meer stroomverbruik, zowel onder belasting als bij lichte taken.

Maar als je vooral geïnteresseerd bent in gamen met je pc, dan is de Ryzen 7 9800X3D zonder discussie dé beste processor van dit moment. In games maakt hij gehakt van de Intel Core Ultra 7 265K en is de stap vooruit ten opzichte van de voorganger groter dan we hadden durven hopen en groter dan AMD zelf claimt.

Voor goedkope game-pc’s is hij te duur, maar in het hogere segment is er weinig concurrentie. Vooropgesteld dat je hem kunt vinden, want door de populariteit is de beschikbaarheid momenteel beperkt. 

Specificaties

Pluspunten

  • De ultieme game-cpu

  • Veel sneller in games dan Intel Core Ultra 7 265K

  • Prima stap vooruit

  • Breed aanbod moederborden

Minpunten

  • Algemene prestaties voor dit geld matig

  • Hoog rustverbruik

  • Matige beschikbaarheid

Cores en threads

8 cores, 16 threads

Basis- en boostsnelheid

4,7 GHz / 5,2 GHz

TDP

120 watt (in de praktijk tot ca. 150 watt)

▼ Volgende artikel
Waarom de Google Pixel 10 Pro de smartphone-favoriet van 2025 is
© Google
Huis

Waarom de Google Pixel 10 Pro de smartphone-favoriet van 2025 is

Wat maakt een smartphone de allerbeste van het jaar? Niet de mooiste beloftes in een folder, maar de dagelijkse ervaringen van echte gebruikers. De Google Pixel 10 Pro is door de consumenten van Kieskeurig.nl bekroond met de prestigieuze Best Reviewed van het Jaar-award. Van het baanbrekende camerasysteem tot de razendsnelle AI: ontdek waarom dit toestel als de absolute favoriet uit de bus kwam en waarom critici én gebruikers unaniem enthousiast zijn.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Google

De smartphone-markt is drukker dan ooit, maar één toestel wist het afgelopen jaar de harten van de Nederlandse consument echt te veroveren. Met een indrukwekkende combinatie van slimme AI, een fenomenale camera en jarenlange updatezekerheid is de Google Pixel 10 Pro door de gebruikers van Kieskeurig.nl uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025. In dit artikel ontdek je wat dit toestel zo bijzonder maakt en waarom gebruikers er zo enthousiast over zijn.

De stem van de consument: Best Reviewed 2025

De beste keuze volgens consumenten: Best Reviewed van het Jaar 2025. Niets is zo eerlijk als de ervaring van een ander. Jaarlijks delen duizenden consumenten hun ongezouten mening op Kieskeurig.nl. Die collectieve wijsheid vormt de basis voor de Best Reviewed 2025-awards. Hier vind je geen marketingpraatjes, maar producten die zich het hele jaar door in de praktijk hebben bewezen. Dit zijn de absolute favorieten die uitblinken in kwaliteit, gebruiksgemak en klanttevredenheid.

Het winnen van deze award in de categorie Smartphone is geen kleine prestatie. Het betekent dat de Google Pixel 10 Pro niet alleen op papier indruk maakt, maar dag in dag uit de verwachtingen waarmaakt bij de mensen die hem daadwerkelijk in hun broekzak hebben zitten.

De techniek achter het succes

Google heeft met de Pixel 10 Pro een duidelijke koers gevaren: technologie moet niet alleen sneller, maar vooral behulpzamer. Het hart van het toestel is de nieuwe Tensor G5-chip. Deze processor is door Google zelf ontworpen met één doel: AI-taken moeiteloos en razendsnel uitvoeren. Dat merk je in alles: van de vloeiende interface van Android 16 tot de manier waarop de batterij intelligent wordt beheerd.

Het 6,3-inch oledscherm is een van de meest geprezen onderdelen. Met een piekhelderheid van maar liefst 3300 nits zet Google de nieuwe standaard. Zelfs op een terras in de volle middagzon blijft je scherm perfect afleesbaar en de kleuren levendig. De variabele verversingssnelheid tot 120 Hz zorgt bovendien voor een zijdezachte ervaring tijdens het scrollen of gamen.

Met de diepe integratie van Gemini voelt de Pixel 10 Pro meer aan als een persoonlijke assistent dan als een gewone telefoon. Of je nu een samenvatting nodig hebt van een lange e-mail, live-vertalingen wilt tijdens een vakantie of hulp zoekt bij het bewerken van een foto: de AI denkt met je mee. Een unieke toevoeging is Pixelsnap, de magnetische Qi2-ondersteuning die ervoor zorgt dat je telefoon altijd perfect uitgelijnd op een draadloze lader klikt.

©Google

Waarom de Pixel 10 Pro de jaaraward won

Cijfers en specificaties vertellen slechts de helft van het verhaal. De échte reden voor de Best Reviewed-award ligt in de gebruikservaring. Op basis van tientallen uitgebreide reviews op Kieskeurig.nl vallen drie zaken direct op:

1. De beste camera in je broekzak

Gebruikers zijn unaniem: de camera is fenomenaal. De combinatie van de 50MP-hoofdcamera en de krachtige zoommogelijkheden zorgt voor resultaten die voorheen alleen met een professionele camera mogelijk waren. De nieuwe Camera Coach wordt door veel testers genoemd als een uitkomst. Het toestel helpt je actief om betere composities te maken en adviseert je bijvoorbeeld om naar de portretmodus te schakelen voor een mooier effect. "De foto's zijn werkelijk fotoshoot-waardig", aldus een van de enthousiaste reviewers.

2. Formaat en bouwkwaliteit

Interessant genoeg wordt de compactheid van de Pixel 10 Pro vaak genoemd als een groot pluspunt. Terwijl smartphones steeds groter lijken te worden, vinden veel gebruikers (zoals moeders die de telefoon vaak met één hand moeten bedienen) de 6,3-inch variant ideaal. Het toestel voelt 'luxueus, stevig en degelijk' aan, zeggen de gebruikers. Hoewel het gewicht door sommigen als fors wordt ervaren, wordt dit door anderen juist gezien als een bewijs van de hoogwaardige bouwkwaliteit.

3. Zekerheid voor de toekomst

Een terugkerend thema in de reviews is de updatebelofte van zeven jaar. Consumenten waarderen het enorm dat ze een investering doen die tot 2032 up-to-date blijft. Dit in combinatie met de 'schone' versie van Android zonder onnodige extra apps (bloatware) zorgt voor een toestel dat jarenlang snel en veilig blijft.

Reviewers prijzen verder de overstapervaring. Of je nu van een iPhone of een oude Samsung komt, Google heeft het proces zo ingericht dat al je gegevens - van WhatsApp-gesprekken tot foto's - binnen een halfuur veilig op je nieuwe Pixel staan.

Een eerlijk oordeel

Natuurlijk is geen enkel product perfect. Gebruikers op Kieskeurig.nl zijn ook kritisch: de laadsnelheid zou hoger kunnen en het toestel kan warm worden bij intensief gebruik. Maar juist die eerlijkheid maakt de Best Reviewed-award zo waardevol. De minpunten wegen voor de consument niet op tegen de enorme voordelen: de sublieme camera, het fantastische scherm en de slimme software.

▼ Volgende artikel
De Forza Horizon 6-releasedatum is mogelijk gelekt
Huis

De Forza Horizon 6-releasedatum is mogelijk gelekt

Het lijkt er op dat Microsoft zelf de releasedatum van het langverwachte Forza Horizon 6 heeft gelekt. De game zou op 19 mei uitkomen op Xbox Series-consoles en pc.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf vandaag ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

Volgens Xbox Infinite verscheen er namelijk een advertentie in Forza Horizon 5 waarin staat dat de Premium Edition van de game toegang geeft vanaf 15 mei, om precies te zijn vier dagen voor de officiële release. Dat zou dus betekenen dat het spel op 19 mei voor iedereen beschikbaar komt. De advertentie is mogelijk te vroeg online gekomen, want officieel is er nog helemaal geen releasedatum bekend.

Waarschijnlijk horen we de officiële releasedatum op 22 januari. Dan zendt Microsoft namelijk een nieuwe Xbox Developer Direct uit, met een focus op Forza Horizon 6 en de nieuwe Fable – die beide worden ontwikkeld door Playground Games. Ook komt Beast of Reincarnation voorbij, de nieuwe game van Pokémon-studio Game Freak. Dat is immers een onafhankelijke studio, dus ze kunnen ook spellen buiten Nintendo ontwikkelen. Tot slot gaan er geruchten dat er een mysterieuze vierde titel wordt getoond, mogelijk een indiegame.

Op veler verzoek: racen in Japan

In de Forza Horizon-games kunnen spelers naar hartenlust rondscheuren in mooie bolides. De games spelen zich af in open werelden, waarbij men de mogelijkheid heeft om aan diverse racefestivals mee te doen. Forza Horizon 6 heeft als setting Japan – een locatie waar veel fans al geruime tijd om vragen. Ook zullen net als in de vorige games de seizoenen veranderen. Het betreft een subreeks van Forza Motorsport – dat zijn serieuzere racegames ten opzichte van de wat speelsere Horizon-titels.

Forza Horizon 6 heeft op moment van schrijven in ieder geval nog geen officiële releasedatum, al is wel bekend dat het racespel eerst naar Xbox Series-consoles en pc komt alvorens hij op PlayStation 5 zal verschijnen. Microsoft brengt zijn games tegenwoordig ook steeds vaker naar Sony’s console – soms tegelijk met de Xbox-versie, maar in dit geval dus pas ergens daarna.

View post on X