ID.nl logo
In een handomdraai je pc schoonmaken
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

In een handomdraai je pc schoonmaken

Windows is complex en dus is het voor veel mensen lastig om hun pc in topconditie te brengen en te houden. Het gevolg: een steeds langzamer systeem. Gelukkig is het minder lastig dan je denkt om je pc weer topfit te maken én te houden. Met deze tips kun je in een handomdraai je pc schoonmaken.

Tip 01: Veilig systeem

Hoe kan het dat malware, virussen en ransomware nog steeds zo veel vat hebben op onze computers? Het antwoord is simpel: de beveiliging is niet op orde. We bespreken hoe je je systeem goed beschermt zonder dat je hiervoor doorgeleerd moet hebben. Belangrijk zijn uiteraard de aanwezigheid van een virusscanner, een up-to-date Windows-systeem en de meest recente versie van essentiële programma’s die vaak worden aangevallen en laten je zien – heel belangrijk! – hoe je je beveiliging controleert.

©PXimport

Tip 02: Windows Update

Regelmatig verschijnen er beveiligingsupdates voor Windows. Deze komen als het goed is automatisch binnen. Controleer regelmatig of dit ook daadwerkelijk gebeurt. Windows Update vind je in Windows 10 bij Instellingen / Bijwerken en beveiliging. De instellingen open je via Windows-toets+I. Klik altijd op Naar updates zoeken, zelfs als Windows aangeeft dat je systeem up-to-date is. Hiermee forceer je een handmatige controle en komen eventuele updates meteen binnen – en niet pas op het moment dat Windows zelf weer gaat zoeken. Start na de installatie van updates je systeem opnieuw op en voer de controle nogmaals uit. Gebruikers van een eerdere Windows-versie vinden Windows Update in het configuratiescherm.

Houd je computer veilig: controleer zelf regelmatig of je alle updates van Windows hebt

-

Tip 03: Drivers updaten

Onderdelen in je pc en apparaten die met je computer verbonden zijn hebben stuurprogramma’s nodig, ook wel drivers genoemd. In Windows 10 komen de meeste drivers mee met het besturingssysteem. Ook worden ze automatisch bijgewerkt via Windows Update, maar dat geldt niet voor alle drivers. Om je apparaten optimaal te gebruiken, kun je je drivers handmatig bijwerken. Voor een doorsnee computergebruiker is het lastig om nieuwe drivers te vinden op de website van de fabrikant. Met de gratis versie van Driver Booster kun je de meest recente versie van je stuurprogramma’s automatisch laten controleren en actualiseren. Wees tijdens de installatie wel alert om ongewenste extra programma’s van dezelfde maker te voorkomen. Start Driver Booster, laat een controle uitvoeren en werk je stuurprogramma’s bij. Dit proces duurt even, vooral met de gratis versie van Driver Booster. Driver Booster zal regelmatig komen met meldingen over het aanschaffen van de pro-versie. Die kun je negeren: je hebt genoeg aan de gratis versie.

©PXimport

Windows-versie

De tips in dit artikel zijn geschreven rondom de meest recente versie van Windows 10: Creators Update. Veel tips zijn ook toepasbaar op eerdere Windows-versies, maar soms is heb je wel enige creativiteit nodig om bij de juiste instelling te komen. Heb je Windows 10 Creators Update nog niet geïnstalleerd? Je haalt ‘m binnen via Windows Update (zie tip 2). Op de site van ons zusterblad Computer!Totaal staat een uitgebreid artikel over het uitvoeren van deze upgrade.

Tip 04: Programma’s updaten

Veel programma’s hebben een ingebouwde updatefunctie waarmee gecontroleerd wordt of je nog wel over de meest recente versie beschikt. Dit werkt niet altijd goed, waardoor er op een doorsnee systeem veel verouderde software staat. Verouderde programma’s zijn een potentieel veiligheidsrisico. We hebben al eerder aandacht besteed aan Patch My PC Updater. Dit programma is volledig gratis en controleert alle essentiële software op je computer. Na de controle krijg je een lijstje te zien met verouderde programma’s. Met de knop Perform update wordt alles automatisch bijgewerkt. De meeste installaties verlopen ‘stilletjes’ zodat je niet steeds op Volgende hoeft te klikken om de programma-installaties af te ronden.

Bij Schedule kun je aangeven wanneer Patch My PC Updater op nieuwe versies moet controleren.

Tip 05: Virusscanner APK

Op een Windows-computer zijn een antivirusprogramma en firewall van groot belang. Zorg ervoor dat je weet welke oplossingen jouw pc hiervoor gebruikt. Ga naar Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Beveiliging en onderhoud en kijk bij Beveiliging. Als je geen extra programma hebt geïnstalleerd (bijvoorbeeld Norton of Avast), neemt Windows zelf het ‘beveiligingsstokje’ over met Windows Defender. Bij Beveiliging kun je een eventuele uitgeschakelde beveiliger opnieuw activeren. De volgende stap is zeer belangrijk: open je beveiligingsprogramma (bijvoorbeeld via het icoontje van de beveiliger in je systeemvak) en controleer de status. Windows kan wel melden dat alles in orde is, maar het is van belang om dit bij de beveiliger zelf na te gaan. Voer een update uit om het meest recente tegengif op te halen en voer regelmatig een controle uit (beveiligingsscan). Updaten en scannen gebeurt meestal automatisch, maar ook hier is het verstandig om te weten hoe je de status controleert.

©PXimport

Heb je de meest recente drivers al geïnstalleerd?

-

Tip 06: Ransom- en malware

Ransomware is een toenemende bedreiging en malware is van alle tijden. Het kan geen kwaad om extra maatregelen te nemen om ‘booswichten’ een stap voor te blijven, zelfs als je een ‘allround’ beveiligingsprogramma gebruikt. Malware kun je effectief bestrijden met Malwarebytes. De gratis versie biedt geen constante bescherming in de achtergrond (zoals een virusscanner wel doet), maar werkt uitstekend om malware op te sporen en te vernietigen. Hiervoor is wel een extra handmatige stap nodig (je moet zelf aangeven dat je een controle wilt uitvoeren). In de vorige Tips & Trucs hebben we aandacht besteed aan Cybereason RansomFree. Deze gratis oplossing werkt zeer goed tegen ransomware. Een van de kenmerken van ransomware is dat het je documenten aanpast en versleutelt met encryptie. Cybereason RansomFree plaatst diverse mappen met hierin ‘lokbestanden’ (bijvoorbeeld van Word en Excel). Zodra ransomware toeslaat en een van de ‘lokbestanden’ aanvalt, zal Cybereason RansomFree de ransomware stoppen.

Tip 07: Schoonmaakautomaat

Om je computer snel te maken en te houden, moet je nu een paar extra stapjes zetten om er vervolgens (bijna) geen omkijken meer naar te hebben. Je hebt te maken met overbodige tijdelijke bestanden, programma’s die je nooit gebruikt of in de achtergrond draaien en Windows-instellingen waardoor je systeem niet optimaal werkt. We behandelen ze allemaal en voor de meeste tips geldt de gemene deler: automatiseer zoveel mogelijk klussen, want niemand houdt van schoonmaken!

Tip 08: Schijfopruiming

Windows Schijfopruiming kan veel verspilde opslagruimte terughalen en is eenvoudig te gebruiken. Dit standaard Windows-onderdeel kun je niet automatiseren, het vraagt om een handmatige actie. Start Windows Schijfopruiming via een zoekopdracht in je startmenu. Laat je C-schijf onderzoeken (en herhaal dit straks voor je D-schijf als je die hebt). Er verschijnt een lijst met onderdelen die je kunt laten schoonmaken. Vink aan waar je vanaf wilt, maar lees bij elk onderdeel wel waar het voor dient om te voorkomen dat je iets verkeerds weggooit. Je kunt bijvoorbeeld veel schijfruimte vrijmaken door reservekopieën van een Windows-upgrade te verwijderen, maar kunt hierdoor ook niet meer terugkeren naar een eerdere Windows-versie. Windows Schijfopruiming laat meteen zien hoeveel ruimte je terugkrijgt. Klik op OK voor een schoonmaakactie. Start Windows Schijfopruiming opnieuw en kijk bij het tabblad Meer opties om bijvoorbeeld oudere reservekopieën te verwijderen.

©PXimport

Tip 09: Schoonmaakhulp

De meest recente versie van Windows 10 heeft een nieuwe schoonmaakhulp om je systeem automatisch te ontdoen van een groot aantal overbodige bestanden. Open de Windows 10-instellingen en kijk bij Systeem / Opslag. Activeer Slimopslaan en controleer de instellingen van de schoonmaakhulp bij Wijzigen hoe ruimte wordt vrijgemaakt. Hier zie je (na een paar weken) ook hoeveel opslagruimte het Windows-onderdeel voor je heeft weten op te ruimen. Bij ons testsysteem was dit meer dan 10 GB (!). Met de knop Nu opruimen voer je een handmatige schoonmaakactie uit, maar in de praktijk volstaat het om Slim opslaan eenmalig aan te zetten.

Tip 10: Auto-cleaner

Ook CCleaner kan je helpen met de automatische schoonmaak. Start het programma op en kijk bij Opties / Instellingen. Plaats een vinkje bij Computer automatisch schoonmaken tijdens het opstarten en alles is geregeld. Hiermee verwijdert CCleaner cookies, prullenbakbestanden en overbodige cache/logbestanden automatisch. Let op: sommige cookies zijn nodig om ingelogd te blijven op een website. Als je dit handig vindt, kun je voor deze cookies een uitzondering maken, waarna CCleaner ze zal overslaan. Kijk hiervoor bij Opties / Cookies voor de aanwezig cookies. Sleep de cookies die je niet wilt opschonen naar Cookies behouden.

©PXimport

Automatiseer waar mogelijk schoonmaakroutines

-

Tip 11: Ruimtevreters

Heb je weinig schijfruimte en wil je weten waar de grootste bestanden te vinden zijn? Dan was je tot voor kort aangewezen op TreeSize Free. TreeSize Free blijft nog steeds handig omdat je snel een schijfletter of map onderzoekt op ‘grootverbruikers’, maar de functie is inmiddels ook ingebouwd in Windows 10. Kijk bij Instellingen / Systeem / Opslag en klik op je C-schijf (of andere schijfletter die je wilt onderzoeken). Je ziet welke onderdelen of mappen veel schijfruimte verbruiken. Op de meeste mappen/onderdelen kun je doorklikken om uiteindelijk een map te openen in Windows Verkenner.

Tip 12: Cloud versus lokaal

Na het uitvoeren van de vorige tip zijn sommige OneDrive-gebruikers misschien geschrokken. Standaard bewaart de clouddienst van Microsoft alles wat er in je OneDrive op internet staat namelijk ook op je computer. Vooral voor mensen met een kleine ssd en een OneDrive van 1 TB kan dit een probleem zijn. Het is mogelijk om alleen je belangrijkste mappen te synchroniseren naar je computer. Klik met de rechtermuisknop op het OneDrive-icoon in het systeemvak en kies Instellingen / Account / Selectief synchroniseren. Verwijder de vinkjes bij de mappen die je niet automatisch wilt downloaden en bevestig met OK. Hiermee worden de bestanden uit je OneDrive-map op je computer gewist, maar blijven ze wel bestaan bij de clouddienst. Let op: verwijder je je bestanden uit je OneDrive met Windows Verkenner? Dan worden de bestanden ook gewist bij de cloudopslag! Je bestanden opvragen doe je via www.onedrive.com (of door de map weer toe te voegen via Selectief synchroniseren). Heb je Dropbox? Gebruik je rechtermuisknop op het Dropbox-icoon in je systeemvak, klik op het tandwiel en kies Voorkeuren / Account / Selectieve synchronisatie.

Tip 13: Software verwijderen

Er zijn veel manieren om programma’s te verwijderen. Kijk in Windows 10 bij Instellingen / Apps / Apps en onderdelen om programma’s die je niet vaak gebruikt te verwijderen. Persoonlijk vinden wij het overzicht dat je krijgt via Configuratiescherm / Programma’s / Een programma verwijderen prettiger. De beste methode biedt de gratis versie van IObit Uninstaller. Het programma toont je een lijst met geïnstalleerde software waarna je deze kunt verwijderen. IObit Uninstaller kijkt na de deïnstallatie of er restanten zijn achtergebleven, waarna je deze kunt laten wissen. Kijk ook bij Windows Apps / Windows Apps. Hier vind je de standaard-apps die aanwezig zijn in Windows 10. Gebruik je bepaalde apps niet? Dan kun je hiermee tot 1,6 GB aan schijfruimte terugkrijgen. Met een speciaal commando installeer je de apps opnieuw. Start Windows PowerShell via een zoekopdracht in je Windows 10-startmenu. Geef de opdracht Get-AppXPackage | Foreach {Add-AppxPackage -DisableDevelopmentMode -Register “$($_.InstallLocation)\AppXManifest.xml”} gevolgd door Enter.

Let op dat je geen ongewenste extra’s installeert tijdens de installatie van IObit Uninstaller en laat je niet verleiden tot aanschaf van de pro-versie: de gratis versie voldoet uitstekend.

©PXimport

Tip 14: Nieuw en fris

Om een vliegende start met een nieuwe pc te maken, geven we je graag een paar extra tips. Sommige tips zijn ook handig voor iederéén met een Windows-systeem. De belangrijkste stappen eerst: controleer of je beveiliging op orde is (zie tip 5). Het maakt weinig uit welk programma je gebruikt, als je maar weet hoe je kunt updaten en scannen (zie tip 1). Haal alle Windows-updates op die je kunt vinden (zie tip 2).

Tip 15: Programma’s

Verwijder programma’s die je niet nodig hebt (zie tip 13) en gebruik Ninite om snel je favoriete software te installeren. Hiermee geef je van tevoren op welke programma’s je wilt hebben, waarna Ninite alles binnenhaalt en installeert. Commerciële software kun je niet krijgen via Ninite, dit moet je apart installeren. Ben je serienummers of wachtwoorden kwijt of vergeten? Gebruik Magical Jelly Bean Keyfinder (serienummerzoeker) en Magical Jelly Bean PasswdFinder (wachtwoordzoeker) op je oude pc en je hebt ze snel terug. Beiden programma’s vind je op www.magicaljellybean.com. Niet schrikken als je beveiliging alarm slaat: niets aan de hand, ligt aan de aard van de programma’s. Vergeten wifi-wachtwoorden vind je terug door WirelessKeyView te starten op je oude computer.

©PXimport

Tip 16: Werk in de cloud

Installeer het programma van je favoriete clouddienst, bijvoorbeeld Dropbox. OneDrive is standaard al aanwezig, je hoeft je alleen maar aan te melden. Dwing jezelf vanaf nu om de clouddienst te gebruiken voor documentopslag en andere belangrijke bestanden. Dat scheelt veel kopieerwerk als je ooit weer aan een nieuwe computer toe bent. Bovendien ‘overleven’ bestanden die je bewaart in de cloud een eventuele computercrash.

Tip 17: Synchroniseer!

Steeds meer programma’s hebben een koppeling met de cloud en dat geldt ook voor Windows. Gebruik je jouw nieuwe systeem met een Microsoft-account, dan raak je nooit meer je instellingen kwijt en wordt alles automatisch gesynchroniseerd. Dit is ook handig als je meer dan één computer gebruikt. Kijk in de instellingen van Windows 10 bij Accounts / Uw info om te zien of je al gebruik maakt van een Microsoft-account. Als dit nog niet gekoppeld is, kun je dit hier alsnog doen. Bekijk je synchronisatievoorkeuren bij Uw instellingen synchroniseren. Gebruik je Firefox of Chrome? Dan neem je onder andere je extensies, bladwijzers en geschiedenis eenvoudig mee door je aan te melden en synchronisatie in te stellen. Kijk bij de instellingen van Chrome onder Synchronisatie. Firefox-gebruikers openen de instellingen en kijken bij Sync.

©PXimport

Een back-up op een externe schijf biedt uitstekende bescherming tegen ransomware

-

Tip 18: Garantie

Voor je nieuwe computer nog een paar praktische zaken. Fotografeer je serienummers, dat kan handig zijn bij diefstal. Zet ook het verlopen van de garantieperiode in je agenda en overweeg om de garantie uit te breiden – dat kan doorgaans nog vlak na de aanschaf en is vooral aan te raden voor laptops. Het lijkt misschien zonde van je geld, maar je bespaart veel als een essentieel onderdeel defect raakt. Raadpleeg verder je inboedelverzekering of je pc/laptop is meeverzekerd.

Tip 19: Vangnet

Als er ooit iets misgaat wil je natuurlijk niet dat je gegevens kwijtraakt. Koop een externe usb 3.0-harde schijf en maak een back-upplan. Een overzicht van de beste back-upoplossingen vind je hier. Controleer je usb-poorten als je de schijf aansluit. Sommige computers hebben zowel usb 2.0 als usb 3.0. Deze laatste herken je meestal aan de blauwe poort. Sluit je externe opslag bij voorkeur aan op usb 3.0. Ben je ‘te lui’ om een back-up in te stellen? Activeer dan in ieder geval Windows Systeemherstel. Dit vangnet kan je redder zijn als je systeem niet meer goed opstart en je geen back-up hebt. Je vindt de instellingen van Windows Systeemherstel via Windows-toets+Pause / Geavanceerde systeeminstellingen / Systeembeveiliging.

Tip 20: Game-modus

In de meest recente Windows-versie zit een game-modus waarmee je je pc optimaliseer voor spelletjes. Je activeert de game mode via Instellingen / Gaming / Spelmodus. Als je echt alle prestaties nodig hebt, is het goed om Razer Cortex achter de hand te hebben. Omdat Razer Cortex allerlei programma’s die in de achtergrond actief zijn tijdelijk beëindigt, kun je ook bij andere applicaties profijt hebben van deze tweaker. Klik op Game booster voor beschikbare optimalisaties. Klik onder Boost op Configure en geef aan wat Razer Cortex voor je mag aanpassen en afsluiten. Klik op Boost om de gewenste acties toe te passen. Hiermee schakelt Razer Cortex bepaalde Windows-services uit die je niet (altijd) nodig hebt en kun je ook achtergrondprogramma’s laten afsluiten. Ook worden je processor en werkgeheugen geoptimaliseerd voor maximale prestaties. Met Restore now start Razer Cortex alle gesloten toepassingen/services weer op.

©PXimport

Tip 21: Thuisgroep nodig?

Windows Thuisgroep maakt het eenvoudig om media en bestanden te delen tussen meerdere Windows-computers. Handig, maar je kunt de optie beter uitschakelen als je deze niet gebruikt en bijvoorbeeld opslag deelt via een nas en een netwerkprinter hebt (in plaats van een gedeelde printer op een computer). Uitschakelen voorkomt dat dit onderdeel in Windows Verkenner wordt weergegeven én versnelt je netwerk. Klik eerst op Thuisgroep bij Configuratiescherm / Netwerk en internet om te controleren of je dit onderdeel gebruikt en hebt ingesteld. Als je bent aangemeld, kies je Afmelden. Geef de opdracht services.msc via Windows-toets+R en zoek in de lijst naar HomeGroup listener en HomeGroup provider. Schakel deze onderdelen (via dubbelklikken) uit door het opstarttype te veranderen van Handmatig naar Uitgeschakeld. Herstart je computer. Hiermee heb je Thuisgroep grotendeels uitgeschakeld. Om Thuisgroep volledig te deactiveren, moet je ook nog een registeraanpassing doen, maar dit is niet voor beginners. Wil je dit toch doen? Hier vind je een uitgebreid stappenplan.

Tip 22: Opstartbeheer

Windows start allerlei programma’s automatisch. Sommige van deze applicaties zijn noodzakelijk, zoals een beveiligingsprogramma of de app van je printer, maar veel ook niet. Extra ballast dus! Via Ctrl+Shift+Esc / Opstarten zie je welke apps automatisch starten; je kunt ze deactiveren via de rechtermuisknop / Uitschakelen. Let op: schakel nooit onderdelen uit die je niet kent. Zoek informatie over de apps op internet om te zien wat ze doen en bepaal daarna of je ze uitschakelt.

Met SterJo Startup Patrol heb je meer controle over de automatisch startende onderdelen. Ook hier schakel je apps uit via de rechtermuisknop. De optie heet Disable selected item en je maakt de aanpassing weer ongedaan met Enable selected item. Als je SterJo Startup Patrol automatisch laat starten via Options / Run with Windows krijg je een waarschuwing als een programma zich in je opstartproces wil nestelen. Je kunt de actie vervolgens toestaan of direct blokkeren. Overigens bestempelen sommige antivirusproducten de site van SterJo als onveilig. VirusTotal meldt echter dat de site schoon is. Je zult zelf de afweging moeten maken of je deze software wilt installeren of niet. Installeren van StartupPatrol is, net als andere software die we noemen, op eigen risico.

©PXimport

Tip 23: Achtergrond-apps

Als je de vorige tip hebt opgevolgd, draait Windows nog steeds een groot aantal eigen apps op de achtergrond. Dit kun je uitschakelen via Instellingen / Privacy / Achtergrond-apps. Je krijgt een overzicht van apps die in de achtergrond actief mogen zijn. Je kunt per app aangeven of je dit wilt toestaan of alles, via de bovenste schuifregelaar, direct uitschakelen.

Neem je opstartbeheer onder handen en schakel uit wat je niet nodig hebt

-

Tip 24: Startmenu

De basis-instellingen van je startmenu vind je in Windows 10 terug bij Instellingen / Persoonlijke instellingen / Start. Hier kun je de weergave aanpassen en bijvoorbeeld reclames voor apps deactiveren door de optie Af en toe suggesties in Start weergeven uit te schakelen. Windows 10 toont in het rechtergedeelte van je startmenu grote tegels (sommige geanimeerd). Als je deze kwijt wilt, gebruik je je rechtermuisknop op de tegel en kies je Losmaken van start. Als je de app helemaal niet gebruikt ,kun je deze soms verwijderen met de optie Verwijderen (gebruik anders tip 13). Door alle tegels ‘los te maken’ (of te verwijderen) krijg je weer een strak startmenu.

Als je de startknop van je startmenu wilt verbergen om ruimte te besparen op je taakbalk is Start Killer een aanrader. Zodra Start Killer actief is, verbergt het je startknop. Dit is vooral fijn voor mensen die graag met hun toetsenbord werken. Door op de Windows-toets te drukken, verschijnt je startmenu en kun je direct een zoekopdracht intypen.

©PXimport

Tip 25: Taakbalk

Standaard zijn de aanpassingen die je kunt doen aan je taakbalk beperkt. Kijk bij Windows-instellingen / Persoonlijke instellingen / Taakbalk. Controleer vooral de opties bij Selecteer welke pictogrammen (…) worden weergegeven en Systeempictogramman in- of uitschakelen. Hiermee wijzig je het rechtergedeelte van je taakbalk: het systeemvak. Voor zinvolle tweaks van je taakbalk is 7+ Taskbar Tweaker onmisbaar. Het programma is vooral handig als je de gewoonte hebt om veel vensters open te hebben. Dan maakt 7+ Taskbar Tweaker het eenvoudig om te groeperen (of juist niet) en items op je taakbalk te verslepen, zelfs als dit om dezelfde app gaat die meerdere keren geopend is (bijvoorbeeld meerdere Windows Verkenners of geopende Word-documenten).

Tip 26: Privacy

Over je privacy in Windows 10 moet je één ding weten: de instellingen zijn zeer verspreid en dus lastig te vinden. Wil je meer controle hebben? Dan ben je aangewezen op gespecialiseerde programma’s. DoNotSpy10 en W10Privacy zijn zeer overzichtelijk en geven je direct toegang tot de essentiële privacy-instellingen. Voor beiden programma’s geldt: maak altijd eerst een herstelpunt voordat je aanpassingen doet en wijzig niets waarvan je niet weet waarvoor het dient. De programma’s geven uitleg over de instellingen en mogelijke gevolgen. Wees alert tijdens de installatie van DoNotSpy10 om geen extra ongewenste programma’s binnen te halen.

▼ Volgende artikel
Olympische Winterspelen kijken: dit zijn de beste tv-instellingen
© Dmitri Maruta
Huis

Olympische Winterspelen kijken: dit zijn de beste tv-instellingen

Tijdens de Olympische Winterspelen wil je dat alles scherp blijft, ook als het beeld razendsnel beweegt. Toch staan veel tv's standaard zo ingesteld dat schaatsers nét wat vaag worden in de bocht, of dat sneeuw en ijs er onnatuurlijk uitzien. In dit artikel laat ID je zien welke instellingen je per merk kunt gebruiken om jouw scherm beter af te stemmen op de actie op het ijs.

In dit artikel

Je tv kan wintersporten veel rustiger en scherper laten ogen dan met de standaardinstellingen. Je leest welke beeldopties je het best als basis neemt, hoe je beweging vloeiend krijgt en hoe je helderheid en kleur zo afstemt dat ijs en sneeuw wit blijven mét detail. Ook zie je aan welke signalen je merkt dat een instelling te ver is opgeschroefd, en hoe je je beeld aanpast aan daglicht, 's avonds kijken en gebruik met een soundbar of spelcomputer.

Lees ook: Wat doet 120 Hz voor je televisie of monitor, en heb je het wel echt nodig?

De meeste televisies staan standaard ingesteld op extra felle kleuren en harde contrasten. Voor speelfilms, talkshows, tekenseries, natuurdocumentaires en games kan dat prima ogen, maar voor sport - en zeker voor winterse sporten - pakt dat minder goed uit.

De tips in dit artikel gelden in de basis voor alle sporten met snelle bewegingen en camerabewegingen, maar: wintersport laat alleen sneller zien wanneer een instelling te ver is doorgetrokken. IJs en sneeuw zijn grote, heldere vlakken. Als helderheid en contrast te hoog staan, verdwijnen details in dat wit eerder en vallen beeldfouten sneller op. Denk aan een lichte waas rond een schaatser of onrust bij een snelle pan over de baan.

Met een iets rustiger basisbeeld en een middenstand voor bewegingsverwerking blijft het beeld natuurlijk, terwijl het toch vloeiend blijft. Je merkt dat meteen: het ijs wordt al snel een egaal wit vlak en schaatsers lijken net wat minder scherp zodra het tempo omhoog gaat. Met een paar gerichte tweaks maak je het beeld rustiger en duidelijker, door de paneelhelderheid apart af te stellen van de kleurverzadiging en een passende motion-instelling te kiezen.

Beweging en verversing: dit gebeurt er op je tv

Wanneer een schaatser op topsnelheid door de bocht gaat, zie je meteen of je tv beweging goed verwerkt. Dat begint bij de verversingssnelheid van het paneel: veel schermen werken op 60 Hz of 120 Hz. Dat is het ritme waarmee jouw tv het beeld opbouwt. Maar het signaal dat binnenkomt, heeft vaak een ander tempo. In Europa volgt sport meestal een 50 Hz-cadans. Soms is dat 1080i/25, waarbij er 50 halve beelden per seconde binnenkomen die samen 25 volledige frames vormen. Steeds vaker zie je ook 50p, met 50 volledige frames per seconde.

Je tv moet dat binnenkomende ritme vervolgens passend maken op het ritme van het paneel. Dat gaat meestal vanzelf, maar de manier waarop je tv dit oplost bepaalt of je een rustige, scherpe wedstrijd ziet of juist onrust in beweging. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is beeldinterpolatie: je tv berekent extra tussenbeelden om snelle actie vloeiender te laten lopen. Dat kan bij sport echt helpen, zolang je het met mate gebruikt. Zet je het te hoog, dan krijgt het beeld een té glad laagje en oogt het al snel nep. Zet je het te laag, dan zie je juist kleine schokjes: bij ijshockey lijkt de puck te 'stuiteren' en bij schaatsen mis je net die vloeiende glijbeweging over het ijs.

Zo stel je beweging goed af voor wintersporten

Het fijne aan handmatig bijstellen is dat je de regie terugpakt over scherpte tijdens beweging. In plaats van blind te varen op de standaard sportmodus, werkt het vaak beter om de motion-instellingen van jouw merk erbij te pakken. Bij een Sony-scherm kijk je naar Motionflow, bij LG zoek je naar TruMotion en bij een Samsung televisie navigeer je naar Auto Motion Plus of Picture Clarity. Door deze functies op een gemiddelde stand te zetten, zorg je ervoor dat de camera-panning over de witte ijsbaan vloeiend verloopt zonder dat er vreemde beeldfouten rondom de sporters ontstaan. Je ziet meteen dat details langs de baan en in het publiek beter leesbaar blijven, ook als de camera snel meedraait.

©ID.nl

De juiste balans tussen helderheid en kleurverzadiging

Een veelgemaakte fout bij sport kijken tijdens de Olympische Winterspelen is dat je alles tegelijk omhoog gooit voor een feller beeld. Wil je meer licht, pas dan vooral de achtergrondverlichting of paneelhelderheid aan. Laat kleurverzadiging met rust, of zet die zelfs een tikje lager. Zo voorkom je dat felle schaatspakken 'dichtlopen' en details kwijtraken. Het doel is simpel: sneeuw en ijs moeten helderwit blijven, maar wel met structuur, zodat je nog ziet waar het parcours loopt. Zet ook de kleurtemperatuur op een natuurlijke stand, zoals 'Warm 1'. Daarmee voorkom je dat het beeld een kille, blauwe gloed krijgt waar je ogen sneller moe van worden.

©ID.nl

Wanneer je instellingen moet bijsturen

Er zit een grens aan wat je tv in real time kan uitrekenen. Zie je rond een snelle skiër een waas, flikkering of rare randjes, dan staat de motion-instelling simpelweg te hoog voor wat het scherm netjes kan verwerken. Zet de vloeiendheid dan één stap terug en kijk opnieuw.

Schakel je na de wedstrijd over naar een spelcomputer, zet extra beeldverwerking dan liever uit. Anders voeg je vertraging toe tussen je controller en wat er op het scherm gebeurt. En bij napraatprogramma's in de studio kunnen deze bewegingsinstellingen ook tegen je werken: dan krijg je al snel dat 'soap'-effect, waarbij gezichten net iets te glad en onnatuurlijk lijken.

Pas je beeld aan op jouw woonkamer

De lichtinval in je kamer bepaalt hoe ver je de verlichting van je scherm moet opschroeven. Kijk je de Olympische Winterspelen overdag, dan mag de achtergrondverlichting bijna op de maximale stand staan om reflecties tegen te gaan. In de avonduren is het voor je ogen juist prettiger om dit weer terug te draaien. Controleer ook altijd of de audio-output van je soundbar nog in de pas loopt met het beeld, want zware bewegingsverwerking kan soms voor een beetje vertraging zorgen. Door tijdens een live wedstrijd kort te experimenteren met de 'custom' instellingen van je bewegingsmenu, vind je meestal snel de instelling die wel soepel oogt, maar niet kunstmatig wordt.

Lees ook: Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

©Fabio Principe - stock.adobe.com

Klaar voor de start: zo stel je je beeld goed in

Voor de scherpste weergave tijdens de Olympische Winterspelen kies je een heldere basisstand en pas je handmatig de bewegingsinstellingen zoals Motionflow of TruMotion aan naar een gemiddeld niveau. Zo blijft het beeld vloeiend, zonder vreemde beeldfouten om en zonder dat alles er overdreven glad uitziet.

Heb je overdag veel licht in de kamer, zet dan vooral de achtergrondverlichting hoger. Laat kleurverzadiging met rust, of geef hem juist een klein tikje omlaag, zodat details in schaatspakken en helmen zichtbaar blijven. Schakel ook extra filters zoals ruisonderdrukking uit om de natuurlijke scherpte van de 4K- of HD-uitzending niet te verliezen. Met deze aanpassingen geniet je van een rustig en vloeiend beeld, waardoor je elke seconde van de strijd om het goud haarscherp beleeft.


Deze sporten kun je zien tijdens de Olympische Winterspelen 2026


Alpineskiën
Biatlon
Bobsleeën
Curling
Freestyleskiën
IJshockey
Kunstrijden
Langlaufen

Noordse combinatie
Rodelen
Schaatsen
Schansspringen
Shorttrack
Skeleton
Ski-alpinisme
Snowboarden

Zelf het ijs op?

Schaatsen in allerlei soorten en maten
▼ Volgende artikel
Waar voor je geld: 5x betaalbaar funcooken met je hele gezin
© ID.nl
Huis

Waar voor je geld: 5x betaalbaar funcooken met je hele gezin

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Wil je funcooken voor een aantrekkelijke prijs? We hebben vijf interessante apparaten voor je gespot die niet duurder zijn dan 190 euro.

Solis 5 in 1 tafelgrill (7910)

Zoek je een kwalitatief gourmetstel waarmee je jarenlang vooruit kunt? Dit luxe exemplaar van Solis voldoet aan alle eisen. Met de traploze regelaar aan de voorzijde kun je heel precies de gewenste temperatuur instellen. Bak vervolgens op de grillplaat de lekkerste hapjes gaar. Daarnaast kun je ook een van de vier bijgesloten miniwoks of (raclette)pannetjes gebruiken. Hiermee maak je bijvoorbeeld een kleine pannenkoek of pizza.

De werking is kinderlijk eenvoudig. Zodra je het kooktoestel inschakelt, gaat er eerst een rood lampje branden. Het gourmetstel is nu aan het opwarmen. Als het lampje groen kleurt, kan het eetfestijn beginnen. Is een gerecht zo heet dat je je mond kunt branden? Plaats het pannetje of de miniwok dan even in de koudzone onderin het toestel. Naast de eerder genoemde accessoires levert de fabrikant ook nog vier spatels mee.

Princess 162655 Black Steel Raclette

De betaalbare Princess 162655 Black Steel Raclette valt bij heel wat Kieskeurig.nl-testers goed in de smaak, want zij beoordelen dit gourmetstel met een 8,3 (gemiddeld cijfer). Verschillende reviewers vinden het prettig dat dit apparaat zich makkelijk laat schoonmaken. De losse onderdelen kunnen bovendien in de vaatwasser. Een ander pluspunt is dat het gourmetstel volgens diverse gebruikers snel opwarmt. Niet vreemd, gezien het respectabele vermogen van 1300 watt.

Het gourmetstel heeft een riant bakoppervlak van 44 × 25 centimeter. Dankzij de stevige anti-aanbaklaag heb je geen bakboter of olie nodig om te grillen. Het apparaat leent zich prima voor een ruim gezelschap, want de productdoos telt acht (raclette)pannetjes met een houten handvat en evenzoveel spatels. Via een draaiknop reguleer je nauwkeurig de temperatuur. Overigens vindt een enkele tester het netsnoer wat aan de korte kant.

Tefal WokParty Duo PY5828

Wie met een groepje gezellig wil wokken, kan dit leuke kooktoestel van Tefal eens uitproberen. Er zijn zes diepe pannen bijgesloten. Dankzij de gekleurde markering op het handvat weet iedereen precies welk pannetje van hem of haar is. De bakplaat bevat ronde uitsparingen, waardoor de boel niet gaat schuiven. Hierin kun je trouwens ook prima mini-pannenkoeken bakken. Speciaal daarvoor is er een handige gietlepel inbegrepen. Verder telt de verpakking zes spatels.

De WokParty Duo PY5828 heeft een zogeheten Thermo-spot. Hieraan zie je in hoeverre het kooktoestel op temperatuur is. Met een vermogen van duizend watt hoef je niet zo lang te wachten. Tefal levert een receptenboek mee, zodat je inspiratie kunt opdoen. Klaar met tafelen? Stop dan alle losse accessoires in de vaatwasser. Handig is dat je het netsnoer, de spatels en de gietlepel in de onderkant kunt opbergen.

Lees ook: Zo voorkom en verwijder je vieze luchtjes na het gourmetten

Emerio PO-113255.4

Pizzaliefhebbers opgelet! De binnenzijde van deze Emerio fungeert als een kleine oven. Op die manier kunnen maximaal zes personen hun eigen mini-pizza bakken. Met behulp van de bakspatel schuif je de lekkernij moeiteloos in de oven. Geen zin in pizza? In de zes bijgesloten pannetjes kun je allerlei andere gerechten klaarmaken. Bovendien bevindt zich bovenop een ronde grillplaat met een diameter van veertig centimeter. Daar kun je dus behoorlijk wat hapjes op kwijt!

De bediening heeft weinig om het lijf, want de behuizing bevat alleen een aan-uitknop. Met een riant vermogen van 1500 watt worden de gerechten goed warm. De maximale oventemperatuur bedraagt dan ook 250 graden. Volgens de fabrikant houdt de koepelvormige behuizing de warmte in de (pizza)over beter vast. Diverse accessoires zijn vaatwasserbestendig, zodat je na afloop niet zoveel tijd kwijt bent aan schoonmaken.

Princess Dinner4All

Als je met een groepje gaat gourmetten, staat het kooktoestel voor sommige personen wellicht te ver weg. Daar heeft Princess iets op bedacht. Met de Dinner4All bedient iedereen zijn eigen bakplaat van 250 watt. Even een satéstokje of biefstukje omdraaien is dus zo gepiept. Is het hapje eenmaal gaar, dan schuif je het zo op je eigen bordje. Princess levert hiervoor vier aardewerken-borden mee.

Je sluit de centrale unit aan op netstroom, waarna je hierop maximaal vier individuele gourmetstellen kunt aansluiten. Vermenging van smaken is dus verleden tijd! Plaats op deze unit eventueel de inbegrepen serveerschaal. Zo kan iedereen zijn of haar favoriete hapjes pakken. Wil je weten hoe andere gebruikers dit slimme gourmetstel beoordelen? Lees dan eens deze reviews op Kieskeurig.nl. Dit kooktoestel is als alternatief ook met twee individuele bakplaten te koop.