Enkele jaren geleden brachten drie enthousiaste Nederlanders een uniek product uit: een toetsenbord met een analoge functie. Bij zo’n keyboard heb je vergaande controle over hoe je computer reageert bij het indrukken van elk van de switches. Inmiddels hebben ook enkele grote gamenamen zich aan het concept gewaagd. Een mooi moment voor de drie heren achter Wooting om zelf weer een nieuwe stap vooruit te zetten, ditmaal met magnetische schakelaars met een aansprekende naam: de Lekker-switches.

Achter de Lekker-switches van de nieuwe Wooting two HE schuilt een opvallende ontwikkeling: die van de magnetische schakelaar. In tegenstelling tot de mechanische switches die we in het gros van de duurdere toetsenborden vinden en die fysiek iets complexer zijn, is de Lekker-switch ogenschijnlijk eenvoudig. Door middel van magneten wordt precies gemeten hoe ver jij je switch indrukt.

Het idee erachter is vergelijkbaar met eerdere optische schakelaars die de exacte indrukafstand omzetten in analoge bediening, vergelijkbaar met wat er gebeurt wanneer je de richtingspook van een gamecontroller een klein beetje beweegt. Het voordeel van de magnetische Lekker-switch is dat deze nauwkeuriger is. Bovendien kunnen deze schakelaars de mate van beweging over het volledige bereik van de switch meten. Optische schakelaars hebben duidelijke dode zones aan het begin en eind van de beweging.

Een bijkomend voordeel is de duurzaamheid. De afwezigheid van plastic en metalen delen die constant langs elkaar heen schuiven, maakt dat deze schakelaars zo lang meegaan dat je zelfs na vele jaren nog exact dezelfde ervaring hebt. Althans, dat is de theorie.

Wat kun je ermee?

De grote vraag is wat je er nu echt aan hebt. En dit is een van de grootste uitdagingen van dit product, of praktisch elk product dat iets unieks doet. Dat ging op voor de oorspronkelijke Wooting, de analoge toetsenborden van concurrenten en ook voor de nieuwe Wooting two HE.

De analoge controle geeft in theorie veel mogelijkheden. Zo is het normaliter geen pretje om een racegame op een toetsenbord te spelen, maar met een analoog toetsenbord als dit krijg je wél de precieze controle over je auto. Hetzelfde geldt voor games als Rocket League, maar ook sportgames en zelfs sommige shooters. Eigenlijk profiteert elk spel dat je met een controller kunt spelen van een fijnere controle dan de digitale switches die je in de meeste toetsenborden aantreft. De nieuwste Flight Simulator is wellicht nog wel het beste voorbeeld van een spel dat baat heeft bij dit keyboard.

Maar de uitdaging is tweeledig. Enerzijds zien we dat de meeste games en applicaties niet zijn ingesteld op analoge toetsenborden, omdat die nog steeds vrij zeldzaam zijn. Het gevolg is dat je soms veel tijd kwijt bent om je toetsenbord per applicatie goed af te stellen. Dit is dus geen keyboard voor ongeduldige gebruikers. Aan de andere kant vroegen wij ons tijdens het gamen af of we niet net zo makkelijk een gamecontroller erbij hadden kunnen pakken. In theorie vervangt de Wooting two HE zowel een goed toetsenbord als een controller, maar in de praktijk bespaar je daar geen geld mee. Daar is het apparaat simpelweg te duur voor.

©PXimport

Ultiem aanpasbaar

De echte meerwaarde zullen kopers dus moeten vinden in de software die bij dit toetsenbord wordt geleverd. Daarmee kun je eigenlijk veel verder gaan dan met welke gamepad of analoge controller dan ook. Zo kun je niet alleen een X- of Y-as aan een knop koppelen, maar heb je ook vergaande controle over de analoge curve zelf. Ook kun je per knop meerdere acties toewijzen, afhankelijk van hoe ver je hem indrukt of juist loslaat.

De mogelijkheden zijn echt extreem en gaan te ver om uitgebreid te bespreken in een review als deze, maar we durven ze gerust eindeloos te noemen. De beperking zit ‘m hier niet in wat je wel of niet kunt, maar in hoeveel tijd je er zelf in wilt steken om het toetsenbord naar wens in te stellen.

De basis

Ondanks al zijn analoge mogelijkheden kun je met de Wooting two HE ook overschakelen naar een ‘gewone’ toetsenbordmodus, dus die hebben we ook bekeken. Kwalitatief is de Wooting two HE uitstekend, het toetsenbord is erg rigide en oogt lekker neutraal. Andere pluspunten zijn de vervangbare usb-c-kabel en de RGB-verlichting. Het keyboard staat daarmee zijn mannetje in het high-end-segment, maar de prijs van 185 euro is alleen te verantwoorden voor wie heel serieus op zoek is naar de analoge mogelijkheden van dit product.

Het genoemde bedrag kan iets hoger of lager uitvallen, afhankelijk van de keycaps die je wilt hebben. ABS is goedkoper, maar minder duurzaam. PBT is duurder, maar kwalitatief beter. Je kunt het toetsenbord ook zonder keycaps krijgen, mocht je die elders willen kopen. Polssteunen zijn ook optioneel leverbaar.

©PXimport

Conclusie

De Wooting two HE zet een mooie stap op het gebied van analoge toetsenborden. Het is een degelijk product met aantrekkelijke switches, die weer een stapje beter zijn dan die van bestaande analoge toetsenborden. Met zijn analoge eigenschappen biedt hij uitgebreide mogelijkheden. Je moet wel de tijd nemen om een en ander zelf in te stellen, voordat je hier daadwerkelijk van profiteert. Het is dus echt een (niche)product voor liefhebbers. 

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.