Enkele jaren geleden brachten drie enthousiaste Nederlanders een uniek product uit: een toetsenbord met een analoge functie. Bij zo’n keyboard heb je vergaande controle over hoe je computer reageert bij het indrukken van elk van de switches. Inmiddels hebben ook enkele grote gamenamen zich aan het concept gewaagd. Een mooi moment voor de drie heren achter Wooting om zelf weer een nieuwe stap vooruit te zetten, ditmaal met magnetische schakelaars met een aansprekende naam: de Lekker-switches.

Achter de Lekker-switches van de nieuwe Wooting two HE schuilt een opvallende ontwikkeling: die van de magnetische schakelaar. In tegenstelling tot de mechanische switches die we in het gros van de duurdere toetsenborden vinden en die fysiek iets complexer zijn, is de Lekker-switch ogenschijnlijk eenvoudig. Door middel van magneten wordt precies gemeten hoe ver jij je switch indrukt.

Het idee erachter is vergelijkbaar met eerdere optische schakelaars die de exacte indrukafstand omzetten in analoge bediening, vergelijkbaar met wat er gebeurt wanneer je de richtingspook van een gamecontroller een klein beetje beweegt. Het voordeel van de magnetische Lekker-switch is dat deze nauwkeuriger is. Bovendien kunnen deze schakelaars de mate van beweging over het volledige bereik van de switch meten. Optische schakelaars hebben duidelijke dode zones aan het begin en eind van de beweging.

Een bijkomend voordeel is de duurzaamheid. De afwezigheid van plastic en metalen delen die constant langs elkaar heen schuiven, maakt dat deze schakelaars zo lang meegaan dat je zelfs na vele jaren nog exact dezelfde ervaring hebt. Althans, dat is de theorie.

Wat kun je ermee?

De grote vraag is wat je er nu echt aan hebt. En dit is een van de grootste uitdagingen van dit product, of praktisch elk product dat iets unieks doet. Dat ging op voor de oorspronkelijke Wooting, de analoge toetsenborden van concurrenten en ook voor de nieuwe Wooting two HE.

De analoge controle geeft in theorie veel mogelijkheden. Zo is het normaliter geen pretje om een racegame op een toetsenbord te spelen, maar met een analoog toetsenbord als dit krijg je wél de precieze controle over je auto. Hetzelfde geldt voor games als Rocket League, maar ook sportgames en zelfs sommige shooters. Eigenlijk profiteert elk spel dat je met een controller kunt spelen van een fijnere controle dan de digitale switches die je in de meeste toetsenborden aantreft. De nieuwste Flight Simulator is wellicht nog wel het beste voorbeeld van een spel dat baat heeft bij dit keyboard.

Maar de uitdaging is tweeledig. Enerzijds zien we dat de meeste games en applicaties niet zijn ingesteld op analoge toetsenborden, omdat die nog steeds vrij zeldzaam zijn. Het gevolg is dat je soms veel tijd kwijt bent om je toetsenbord per applicatie goed af te stellen. Dit is dus geen keyboard voor ongeduldige gebruikers. Aan de andere kant vroegen wij ons tijdens het gamen af of we niet net zo makkelijk een gamecontroller erbij hadden kunnen pakken. In theorie vervangt de Wooting two HE zowel een goed toetsenbord als een controller, maar in de praktijk bespaar je daar geen geld mee. Daar is het apparaat simpelweg te duur voor.

©PXimport

Ultiem aanpasbaar

De echte meerwaarde zullen kopers dus moeten vinden in de software die bij dit toetsenbord wordt geleverd. Daarmee kun je eigenlijk veel verder gaan dan met welke gamepad of analoge controller dan ook. Zo kun je niet alleen een X- of Y-as aan een knop koppelen, maar heb je ook vergaande controle over de analoge curve zelf. Ook kun je per knop meerdere acties toewijzen, afhankelijk van hoe ver je hem indrukt of juist loslaat.

De mogelijkheden zijn echt extreem en gaan te ver om uitgebreid te bespreken in een review als deze, maar we durven ze gerust eindeloos te noemen. De beperking zit ‘m hier niet in wat je wel of niet kunt, maar in hoeveel tijd je er zelf in wilt steken om het toetsenbord naar wens in te stellen.

De basis

Ondanks al zijn analoge mogelijkheden kun je met de Wooting two HE ook overschakelen naar een ‘gewone’ toetsenbordmodus, dus die hebben we ook bekeken. Kwalitatief is de Wooting two HE uitstekend, het toetsenbord is erg rigide en oogt lekker neutraal. Andere pluspunten zijn de vervangbare usb-c-kabel en de RGB-verlichting. Het keyboard staat daarmee zijn mannetje in het high-end-segment, maar de prijs van 185 euro is alleen te verantwoorden voor wie heel serieus op zoek is naar de analoge mogelijkheden van dit product.

Het genoemde bedrag kan iets hoger of lager uitvallen, afhankelijk van de keycaps die je wilt hebben. ABS is goedkoper, maar minder duurzaam. PBT is duurder, maar kwalitatief beter. Je kunt het toetsenbord ook zonder keycaps krijgen, mocht je die elders willen kopen. Polssteunen zijn ook optioneel leverbaar.

©PXimport

Conclusie

De Wooting two HE zet een mooie stap op het gebied van analoge toetsenborden. Het is een degelijk product met aantrekkelijke switches, die weer een stapje beter zijn dan die van bestaande analoge toetsenborden. Met zijn analoge eigenschappen biedt hij uitgebreide mogelijkheden. Je moet wel de tijd nemen om een en ander zelf in te stellen, voordat je hier daadwerkelijk van profiteert. Het is dus echt een (niche)product voor liefhebbers. 

Ben je fanatiek gamer en doe je dat op een desktopcomputer of laptop? Dan mag een goede gamingmuis natuurlijk niet ontbreken. Wij vonden op Kieskeurig.nl goede gamingmuizen voor minder dan 100 euro.

Logitech G Pro X

Logitech G Pro X Superlight is een draadloze muis die communiceert via een meegeleverde 2.4 GHz USB-ontvanger met je Windows-computer. Binnenin bevindt zich een Hero 25K-sensor, waarmee je de gevoeligheid kunt instellen tot een maximum van 25.600 dpi. Je laadt de ingebouwde accu op via de meegeleverde micro-USB-kabel. Wanneer de batterij volledig is opgeladen, gebruik je het apparaat tot 70 uur onafgebroken voordat je deze weer op de stroom moet aansluiten. Het ontwerp weegt 63 gram en heeft een symmetrische vorm, al bevinden de twee duimknoppen zich uitsluitend aan de linkerkant.

In totaal heb je de beschikking over vijf programmeerbare knoppen: de linker- en rechtermuisknop, een klikbaar scrollwiel en de twee genoemde zijknoppen. Aan de onderkant van de behuizing zitten teflon-voetjes (PTFE) die contact maken met de ondergrond. Via de Logitech G Hub software op je pc pas je de instellingen van de DPI en de knoppen aan. De muis heeft een polling rate van 1000 Hz, wat betekent dat de positie duizend keer per seconde aan het systeem wordt doorgegeven.

Gewicht: 63 gram
Programmeerbare knoppen: 5
Sensor: 25.600 dpi

Razer DeathAdder V3

Razer DeathAdder V3 verbind je met je computer door middel van een vaste, gevlochten kabel met een USB-A-aansluiting. Deze muis heeft een asymmetrisch ontwerp dat specifiek is gevormd voor rechtshandig gebruik. Onder de linker- en rechtermuisknop zijn optische schakelaars geïnstalleerd die door middel van een lichtsignaal registreren wanneer je klikt. De interne Focus Pro 30K optische sensor ondersteunt resoluties tot maximaal 30.000 dpi.

Je bedient in totaal zes knoppen, waaronder een speciale knop aan de onderkant waarmee je schakelt tussen verschillende, vooraf ingestelde DPI-profielen zonder dat je de software hoeft te openen. Verder ondersteunt het model een maximale polling rate van 8000 Hz. Dit houdt in dat de muis vaker per seconde gegevens naar je Windows-pc stuurt dan standaardmodellen. Het gewicht van de behuizing bedraagt 59 gram. Om de functies van de knoppen toe te wijzen of macro's in te stellen, gebruik je de Razer Synapse 3-software. Je slaat deze instellingen vervolgens direct op in het ingebouwde geheugen van het invoerapparaat, zodat ze behouden blijven als je hem op een ander systeem aansluit.

Gewicht: 59 gram
Programmeerbare knoppen: 6
Sensor: 30.000 dpi

SteelSeries Rival 5

SteelSeries Rival 5 beschikt over negen afzonderlijk programmeerbare knoppen. Aan de linkerzijde van de behuizing vind je naast de reguliere knoppen ook een tuimelschakelaar die je zowel omhoog als omlaag kunt bewegen, plus een extra knop aan de voorkant van het duimgedeelte. Het apparaat is ontworpen voor rechtshandigen en weegt 85 gram. De registratie van je bewegingen gebeurt via een TrueMove Air optische sensor.

Deze sensor heeft een maximaal bereik van 18.000 dpi en een registratiesnelheid van 400 IPS. Je sluit het apparaat aan op een vrije USB-poort van je Windows-systeem via de vaste, met microvezel beklede kabel. De behuizing bevat tien verlichtingszones die onafhankelijk van elkaar in te stellen zijn via de SteelSeries GG-software. In deze applicatie pas je ook de CPI-waarden en de toewijzing van de negen knoppen aan. De hoofdschakelaars onder de muisknoppen zijn ontworpen met een IP54-certificering, wat inhoudt dat ze afgeschermd zijn tegen de invoer van stof en opspattend water. Er zijn grote glijders van PTFE op de onderkant gemonteerd voor de verplaatsing over een muismat.

Gewicht: 85 gram
Programmeerbare knoppen: 9
Sensor: 18.000 dpi

Corsair M65 RGB Ultra

Corsair M65 RGB Ultra is opgebouwd rondom een frame van geanodiseerd aluminium. Aan de onderkant van dit frame bevinden zich drie uitsparingen waar je meegeleverde gewichtjes in kunt plaatsen. Hiermee verander je het standaardgewicht van 97 gram naar maximaal 115 gram en pas je het zwaartepunt van het apparaat aan. Een opvallend kenmerk aan de linkerzijkant is de zogeheten 'sniper-knop'. Wanneer je deze ingedrukt houdt, verlaagt de muis tijdelijk de DPI-waarde, wat de cursorbeweging in Windows vertraagt.

In totaal zijn er acht programmeerbare knoppen aanwezig. De optische Marksman-sensor registreert bewegingen tot een instelbaar maximum van 26.000 dpi. De verbinding verloopt via een vaste USB-kabel en het apparaat maakt gebruik van AXON-technologie. Deze technologie maakt een polling rate tot 8000 Hz mogelijk. Binnenin is een zes-assige gyroscoop en versnellingsmeter ingebouwd. Met deze sensoren meet het apparaat de fysieke kanteling, waardoor je via de iCUE-software acties kunt koppelen aan het optillen of scheefhouden van de muis.

Gewicht: 97 gram / aanpasbaar tot 115 gram
Programmeerbare knoppen: 8
Sensor: 26.000 dpi

Glorious Model O 2 Wired

Glorious Model O 2 Wired heeft een gesloten voorkant, maar is op de handpalmsteun en de onderzijde voorzien van uitsparingen in een honingraatpatroon. Door deze fysieke structuur te gebruiken, is het totale gewicht van de behuizing op 59 gram gehouden. Aan de voorzijde bevindt zich een vaste, flexibele kabel met een standaard USB-A-stekker voor in je pc. Het apparaat maakt gebruik van een BAMF 2.0 optische sensor. Je past de resolutie van deze sensor handmatig aan tot een bovengrens van 26.000 dpi, waarbij snelheden tot 650 IPS worden geregistreerd.

De linker- en rechtermuisknop zijn voorzien van mechanische schakelaars. Bovenop de muis, direct achter het scrollwiel, bevindt zich een knop waarmee je stapsgewijs de DPI-waarde wijzigt. De actuele stand lees je af aan een indicator aan de onderkant. Via de Glorious Core-software pas je in Windows zaken aan zoals de 'lift-off distance', de polling rate (tot 1000 Hz) en de reactietijd van de knoppen. Er zijn in totaal zes knoppen in de behuizing verwerkt.

Gewicht: 59 gram
Programmeerbare knoppen: 6
Sensor: 26.000 dpi

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".