ID.nl logo
Wanneer zet je de stap naar multi-gigabit-ethernet?
© PXimport
Huis

Wanneer zet je de stap naar multi-gigabit-ethernet?

Langzaam maar zeker groeit het aantal apparaten met méér dan gigabit-ethernet. Ben je op enig moment zover dat je daarvoor een snellere switch wilt kopen, dan is het ook slim de rest van je netwerk te controleren om te zien of je de stap naar 2,5 Gbit/s (of sneller) kunt maken. Denk aan je bekabeling en apparaten als een pc, laptop of NAS. Er zijn allerlei upgrades mogelijk. Ook zijn er wat trucjes om meer uit je bestaande gigabit-netwerk te halen.

Na het lezen van dit artikel weet je wanneer het zin heeft om over te stappen op multi-gigabit-ehternet en wat de beste manier voor jou is, bijvoorbeeld:

  • Goede netwerkkabels
  • Wifi 6E-toegangspunt of (wachten op) wifi 7
  • Een meerkanaals SMB-verbinding op je NAS

Lees ook: Netwerkkabels trekken en maken

Hoewel gigabit-ethernet nog altijd de norm is, is het voor sommige toepassingen wat traag. Je loopt daar bijvoorbeeld tegenaan als je voor het eerst een NAS in gebruik neemt en grote bestanden gaat verplaatsen. Tegenwoordig zijn met wifi al makkelijk hogere snelheden mogelijk. Maar qua stabiliteit gaat er weinig boven een kabeltje. Gelukkig zien we de ondersteuning voor hogere ethernetsnelheden langzaam maar zeker groeien. We leggen uit hoe je zelf stap voor stap je thuisnetwerk kunt upgraden. En dat betekent echt niet dat je per se moet overstappen naar glasvezel. In de meterkast zou je er eventueel mee kunnen werken, maar de distributie door je huis kan meestal prima met de bestaande bekabeling. Je huidige apparatuur kun je meestal ook gewoon behouden. Met losse accessoires zijn deze ook vaak te upgraden. En een groot deel kun je natuurlijk gewoon op de huidige gigabit-snelheid laten werken.

Waarom versnellen? Het upgraden van je netwerk heeft vaak meer met bandbreedte dan met snelheid te maken. Denk aan een snellere verbinding naar een belangrijke switch of naar een wifi-toegangspunt dat meerdere apparaten voorziet van razendsnelle wifi. Zo’n belangrijke verbinding vormt met een upgrade veel minder snel een bottleneck.

Maar er zijn genoeg redenen om ook de verbinding naar apparaten van eindgebruikers een upgrade te geven. We noemden de NAS al: centrale netwerkopslag is superhandig, maar de wachttijden bij het verplaatsen van bestanden van en naar je NAS kunnen vervelend zijn. Zeker als je deze bijvoorbeeld realtime voor videobewerking gebruikt. Bij het maken van back-ups via je netwerk is gigabit-ethernet ook snel de beperkende factor.

©Lost_in_the_Midwest - stock.adobe.com

Een snellere verbinding met je NAS kan een goede motivatie zijn voor een upgrade.

Welke snelheden?

Je zou met goede kabels, minimaal CAT 5e, prima de stap van 1Gbit/s-ethernet naar bijvoorbeeld 2,5, 5 of zelfs 10 Gbit/s kunnen maken. Al worden die kabels wel meer op de proef gesteld. Goede kabels zijn dus gewenst. Zeker bij de hogere snelheden loop je eerder tegen beperkingen aan. De kwaliteit van de kabels en koppelingen bijvoorbeeld. Maar ook extra warmteontwikkeling in switches en netwerkadapters. En soms ook een hoger stroomverbruik.

Bij het upgraden van bestaande apparatuur is 5 Gbit/s soms de grens van wat er mogelijk is. Dat speelt bijvoorbeeld als je een usb3.0-netwerkadapter gebruikt of een PCIe-poort met een beperkte bandbreedte. Bij een uitbreidingskaart volgens de standaard PCIe 2.0 x2 of PCIe 3.0 x1 zul je bijvoorbeeld niet de volle 10 Gbit/s kunnen benutten van een netwerkadapter met enkele poort.

©Shawn Hempel - stock.adobe.com

Bij hogere snelheden worden kabels en verbindingen meer op de proef gesteld en voldoen mogelijk niet meer. 

Ontwikkelingen in wifi

Draadloze netwerken zijn in potentie al sneller dan gigabit-ethernet. Wil je een los toegangspunt aansluiten dat de modernste technologieën gebruikt? Dan kun je in theorie tegen beperkingen aanlopen met een uplink van 1Gbit/s-ethernet. We nemen de Ubiquiti UniFi 6 Pro voor wifi 6 als voorbeeld: dat is een toegangspunt dat meer dan 300 gebruikers aankan en heeft een theoretische doorvoersnelheid van alle banden bij elkaar van 5,3 Gbit/s.

In werkelijkheid zul je thuis alleen onder optimale omstandigheden de gigabit-ethernetpoort ‘vol trekken’. Het lukt bijvoorbeeld alleen op zeer korte afstand van het toegangspunt, zonder obstakels én met een relatief hoge kanaalbreedte van 160 MHz, waar nog maar weinig apparaten mee overweg kunnen. Dat is in de praktijk nog niet heel realistisch en veel wifi6-accesspoints, inclusief het genoemde accesspoint, zijn dan ook voorzien van een gigabit-netwerkaansluiting.

Bij wifi 6E en wifi 7 die ook de 6GHz-band gebruiken, ligt dat anders. Voor optimale prestaties worden wél hogere eisen aan de uplink gesteld. Zo is de Ubiquiti UniFi 6 Enterprise die wifi 6E ondersteunt wel voorzien van een 2,5Gbit/s-netwerkaansluiting. Ondertussen is wifi 7 dichterbij dan je misschien denkt. Onder andere TP-Link en AVM lieten al producten zien met deze standaard.

Hogere wifi-snelheden zullen meer van de uplink gaan vragen, dit accesspoint heeft een 2,5Gbit/s-netwerkaansluiting.

Hogere internetsnelheid We hebben het tot nu vooral over de snelheid van je thuisnetwerk gehad en toepassingen als bestandsuitwisseling. Voor internettoegang is je netwerk zelden een bottleneck. Maar dit duurt misschien niet lang meer. Er kunnen via het glasvezelnetwerk veel hogere snelheden worden behaald dan gigabit-ethernet. Zo is 10 of zelfs 20 Gbit/s haalbaar met de technologieën die internetproviders als KPN en Delta nu al gebruiken.

Het snelste symmetrische abonnement (met gelijke up- en downloadsnelheid) dat je daadwerkelijk kunt afsluiten is 2 Gbit/s bij Delta. KPN gaat nog niet verder dan 1 Gbit/s. Het is overigens meer dan een particuliere gebruiker doorgaans nodig zal hebben. Bovendien deel je die bandbreedte ook met meerdere gebruikers, wat de noodzaak voor netwerkupgrades beperkt.

©corlaffra - stock.adobe.com

Internetproviders introduceren mondjesmaat snellere internetverbindingen via glasvezel, dat op steeds meer plekken wordt aangelegd.

Poorten combineren

Voordat je daadwerkelijk gaat upgraden, zijn er ook wat trucjes die je kunt proberen voor een hogere snelheid. Een NAS heeft tegenwoordig vaak meer dan één netwerkpoort. Je zou een poort voor een aparte VLAN kunnen gebruiken voor bijvoorbeeld je bewakingscamera’s, zodat de andere verbindingen worden ontlast. Ook kun je dankzij link aggregation meerdere netwerkverbindingen groeperen. Dat verhoogt de bandbreedte. Daarmee bedoelen we dat de som van het verkeer over alle ethernetpoorten hoger kan zijn dan 1 Gbit/s. Afhankelijk van hoe efficiënt het verkeer wordt verdeeld, zou je zelfs alle poorten maximaal kunnen benutten. Al lukt dat alleen bij een groot aantal gelijktijdige gebruikers. Elke individuele gebruiker zal in principe geen hogere snelheid dan 1 Gbit/s zien. Alleen met een meerkanaals SMB-verbinding krijg je dat soms voor elkaar.

Veel apparaten, zoals NAS-apparaten, hebben meer dan één netwerkpoort die je in combinatie met een geschikte switch eventueel kunt combineren.

Meerkanaals SMB-verbindingen Heb je twee 1Gbit/s-ethernetpoorten in je pc én in je NAS, dan kun je proberen een stap in snelheid te maken met een zogenoemde meerkanaals SMB-verbinding. Sinds versie 3.0 kent het SMB-protocol deze voorziening. Hiermee kunnen meerdere afzonderlijke netwerkverbindingen tegelijkertijd worden benut. Beide apparaten moeten dus over twee netwerkaansluitingen beschikken.

De technologie is niet nieuw, maar het duurde wel lang voordat het breder beschikbaar werd in besturingssystemen voor de pc of apparaten als een NAS. Het is gewild met het oog op snellere netwerkverbindingen. Maar de prestatieverbetering valt nog weleens tegen. Het wordt bovendien nog vaak als experimenteel aangeduid en soms wordt het gebruik ervan zelfs ronduit afgeraden in een productieomgeving.

Wil je het proberen, dan kun je de optie bij een Synology-NAS handmatig aanzetten in DSM 7. De optie zit erg verstopt in het Configuratiescherm. Je gaat naar Bestandsservices en klikt dan op het tabblad SMB op Geavanceerde instellingen. Op het tabje Andere vink je Meerkanaals SMB3 inschakelen aan. Andere merken zoals QNAP en Asustor ondersteunen dit ook.

Bij een NAS van Synology moet je meerkanaals SMB-verbindingen zelf aanzetten.

Snellere switches

Wil je met hogere snelheden werken, dan zul je in principe de switches moeten upgraden, zeg maar de ruggengraat van je netwerk. Slechts in enkele situaties kun je zonder nieuwe switches. Zo hoef je bijvoorbeeld voor alleen een snellere verbinding tussen een pc en NAS niet per se een switch in huis te halen. Je zou ook twee (usb-)adapters ‘peer-to-peer’ kunnen gebruiken tussen de apparaten. Een echt netwerk kun je het dan niet noemen.

Kijken we naar standaard RJ45-poorten, dan kom je van alles tegen met als aanduidingen als 100M, 1000M, 2.5G, 5G en 10G. Je ziet soms de technische toevoeging BASE-T, wat in feite duidt op het gebruik van twisted-pair-kabels. Je moet goed letten op de compatibiliteit van poorten. Aan de voorkant van de switch kun je vaak al zien welke poorten welke snelheden ondersteunen.

Ook als je in huis met twisted-pair-kabels werkt, kun je binnen de meterkast natuurlijk prima glasvezel gebruiken, bijvoorbeeld tussen twee switches of tussen je router en een switch. En soms kan de glasvezelkabel van je internetprovider rechtstreeks naar een module in je router.

De QNAP QSW-2104-2T-A combineert 2,5 en 10 Gbit/s.

Meer snelheid nodig?

Een upgrade van je switch kan wonderen doen

Ondersteuning in pc’s

Op de meeste pc’s, mini-pc’s en laptops vind je standaard gigabit-ethernet. Enkele modellen hebben al wel een stapje naar 2,5 Gbit/s gemaakt en een paar werkpaarden, zoals de Apple Mac Studio en Intel NUC 13 Extreme, gaan nog verder met ondersteuning tot 10 Gbit/s.

Stel je zelf een pc samen, dan zul je merken dat 2,5 Gbit/s op moederborden al vrij gangbaar is. Alleen de goedkoopste modellen hebben nog een gewone gigabit-poort. Een upgrade naar een snellere netwerkpoort is ook altijd mogelijk. Een PCIe-insteekkaart heeft de voorkeur, maar een usb-adapter is ook een mogelijkheid. De meeste usb-adapters bieden overigens maximaal 5 Gbit/s. Hoewel recente usb-standaarden het in theorie wel aan moeten kunnen, is de bussnelheid in de praktijk vaak gewoon niet toereikend. Ook zijn er andere praktische problemen, zoals het veel hogere energieverbruik, waardoor de usb-poort niet genoeg stroom kan leveren. Met thunderbolt 3 lukt 10 Gbit/s wel, mede dankzij de extreem hoge capaciteit van 40 Gbit/s. Maar de 10Gbit/s-adapters die deze standaard gebruiken, zijn over het algemeen erg prijzig.

De Intel NUC 13 Extreme heeft twee netwerkpoorten voor respectievelijk 2,5 en 10 Gbit/s.

QNAP-NAS en upgrades

Voor een NAS is 1 Gbit/s best langzaam. Bij bestandsuitwisseling ligt de grens daarmee ongeveer rond 115 MB/s. Bij 10 Gbit/s kun je dat verhogen naar meer dan 1 GB/s. De vraag is dan wel of je NAS dat zelf kan bijbenen (zie het kader ‘Maximale snelheid van je NAS’).

Beter is 2,5 Gbit/s en dat is meestal wél verzadigbaar, ook met bescheiden hardware. Bij recente modellen van QNAP is 2,5 Gbit/s tegenwoordig eerder regel dan uitzondering. Enkele modellen kun je uitbreiden met een PCIe-insteekkaart, zodat je de stap naar 2,5 Gbit/s of nog hoger kunt maken.

Een voorbeeld is de bekende, maar wat oudere QNAP TS-453Be. Vanwege de PCIe-x2 ondersteuning is de snelheid in dit model zelfs met een 10Gbit/s-adapter overigens beperkt tot ongeveer 5 Gbit/s. Toch is dat een mooie sprong. Als het niet via een insteekkaart lukt, dan kun je daarnaast een usb-adapter overwegen, die QNAP ook zelf in het assortiment heeft.

Diverse modellen van QNAP, zoals deze oudere TS-453Be, kun je voorzien van een PCIe-insteekkaart.

Maximale snelheid van je NAS De maximale snelheid die je zonder bottlenecks van je netwerkverbinding kunt bereiken met een traditionele NAS met harde schijven hangt vooral af van het gebruikte aantal harde schijven, de individuele snelheid van die schijven en het gekozen RAID-niveau. Een enkele moderne schijf zoals de WD Red Pro kan met een doorvoersnelheid ongeveer 250 MB/s een 2,5Gbit/s-verbinding al bijna verzadigen.

Als je extra harde schijven combineert met bijvoorbeeld RAID 5 zal de snelheid bijna evenredig met het aantal schijven toenemen. Bij vier schijven in een RAID5-opstelling lukt het daarom zelfs om een 10Gbit/s-verbinding te verzadigen. De lees- en schrijfsnelheden hangen in de praktijk natuurlijk van meer factoren af, zoals de aard van de gegevens en de hardware van de NAS, zoals de processorkracht en geheugencapaciteit.

Synology-NAS met 10 Gbit/s

Synology probeert de laatste jaren meer het gebruik van eigen onderdelen af te dwingen, zoals harde schijven en geheugenmodules. En soms forceert het merk dat zelfs, zoals bij de DS923+. Een upgrade naar 10 Gbit/s is alleen mogelijk door een specifieke en prijzige insteekkaart te plaatsen die vooralsnog alleen door Synology zelf wordt gemaakt. In enkele zwaardere modellen zoals de DS1821+ past wel een reguliere (low-profile) PCIe-insteekkaart. Maar hier is de NAS zelf weer erg prijzig.

Een upgrade voor een bestaande Synology-NAS kan ook wat uitdagend zijn. De NVMe-M.2-sloten zoals je die bijvoorbeeld op een DS918+ of DS1019+ vindt, zijn in ieder geval niet geschikt voor een netwerkinterface. De aansluiting met het moederbord heeft daarvoor te weinig bandbreedte. Gebruik ze dus vooral waarvoor ze zijn bedoeld: een lees- of lees/schrijfcache.

Zwaardere modellen van Synology ondersteunen hogere netwerksnelheden via een insteekkaart.

Usb-adapter voor NAS

Bij het upgraden van een Synology-NAS heb je met een usb-adapter meer kans op succes, zeker als je met 2,5Gbit/s genoegen neemt. Veel gebruikers hebben met succes een Synology DS918+ en enkele andere modellen opgewaardeerd naar 2,5 Gbit/s met een usb-adapter van Club 3D, met modelnummer CAC-1420. Mogelijk werken andere adapters ook.

Maar let erop dat Synology zijn DSM-besturingssysteem niet standaard van drivers voorziet voor zulke adapters. Sterker nog: officieel zegt het alleen usb-opslag te ondersteunen en geen andere soorten usb-apparaten. Op GitHub kun je gelukkig geschikte drivers vinden voor bijvoorbeeld de adapter van Club 3D gebruikte Realtek RTL8152-chipset. Zelf een driver compileren is dus niet nodig. Na de installatie zal de netwerkinterface zichtbaar worden binnen DSM en kun je deze verder configureren.

Deze usb-adapter van Club 3D kan een snelheidsupgrade voor een Synology-NAS geven.

Andere NAS-uitbreidingen

Behalve het versnellen van de netwerkverbinding, zijn er ook een paar andere stappen die je kunt nemen om de gegevensuitwisseling met je NAS te verbeteren. Zo kun je bij veel modellen van bijvoorbeeld Synology en QNAP het geheugen uitbreiden. Dit wordt vaak óók als cache gebruikt bij gegevensuitwisseling. Daarnaast kun je soms gebruikmaken van een NVMe-cache. Dat geeft een mooie boost voor lezen of lezen/schrijven.

Je zou ssd’s overigens ook voor een opslagpool kunnen gebruiken. Of je daarvoor de meestal voor cache gebruikte NVMe-sloten kunt gebruiken, hangt af van je NAS. We zien daarnaast wel een trend richting het gebruik van ssd’s als hoofdopslag in een NAS. De Asustor Flashstor 6 heeft bijvoorbeeld zes NVMe-sloten en 2,5 Gbit/s. De Flashstor 12 Pro heeft zelfs twaalf NVMe-sloten en 10 Gbit/s.

Deze Asustor Flashstor 6 heeft zes NVMe-sloten.

▼ Volgende artikel
Waar voor je geld: 5 waterdichte smartwatches met GPS-functie
Gezond leven

Waar voor je geld: 5 waterdichte smartwatches met GPS-functie

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Daarom speuren we een paar keer per week binnen een bepaald thema naar zulke deals. Wanneer je met een smartwatch je gezondheid in de gaten wilt houden en bijvoorbeeld tijdens activiteiten je hartslag wilt meten, is het handig als zo'n slim horloge ook waterdicht is. En met een GPS-functie kun je ook goed bijhouden welke afstand je hebt afgelegd.

Een smartwatch is meer dan alleen een horloge: het is een slimme assistent om je pols. Met een smartwatch kun je eenvoudig meldingen van je smartphone ontvangen, zoals berichten, oproepen en agenda-afspraken. Veel modellen bieden daarnaast functies zoals stappentellen, hartslagmeting, slaapregistratie en GPS-tracking. Dat maakt ze ideaal voor wie zijn gezondheid en activiteiten wil bijhouden. Sommige horloges ondersteunen zelfs contactloos betalen of muziekbediening, zodat je minder vaak je telefoon uit je zak hoeft te halen.

Een ander belangrijk voordeel is de waterbestendigheid, wat bij smartwatches wordt aangeduid met een zogeheten ATM-classificatie. ATM staat voor 'atmosfeer' en geeft aan hoe hoog de druk op het horloge mag zijn. Een smartwatch met 5 ATM is bijvoorbeeld bestand tegen waterdruk die overeenkomt met 50 meter diepte. Dat betekent dat je ermee kunt douchen, zwemmen of in de regen lopen, maar dat de watch niet per se geschikt is voor diepzeeduiken.

Amazfit Cheetah Square

De Amazfit Cheetah Square is een smartwatch met een rechthoekig AMOLED-scherm van 1,75 inch. Het model biedt uitgebreide sportondersteuning met meer dan 150 modi en beschikt over dual-band GPS voor nauwkeurige plaatsbepaling. Daarnaast zijn er sensoren voor hartslag, SpO₂ (het percentage zuurstof in je bloed dat via een saturatiemeter wordt gemeten, en aangeeft hoeveel van je rode bloedcellen verzadigd zijn met zuurstof), slaap en stress. De behuizing is lichtgewicht en de horlogeband is van siliconen. De waterdichtheid van 5 ATM maakt hem geschikt voor gebruik in het water. De batterijduur varieert afhankelijk van het gebruik, met tot 8 dagen bij gemiddeld gebruik en tot 28 uur met GPS ingeschakeld.

🚿 Waterdichtheid: 5 ATM
🔋 Typische gebruiksduur
: Tot 8 dagen
📱 Schermdiagonaal
: 1,75 inch

Huawei Watch Fit 2

De Huawei Watch Fit 2 is een relatief compacte smartwatch met een AMOLED-display van 1,74 inch. Het model ondersteunt verschillende trainingsmodi en beschikt over sensoren voor onder andere hartslag, SpO₂ en slaapmonitoring. Hoewel deze watch geen ingebouwde GPS heeft, maakt hij gebruik van verbonden GPS via een smartphone. De batterijduur is met maximaal 10 dagen redelijk lang. De smartwatch is waterbestendig tot 5 ATM en is beschikbaar in verschillende edities en kleuren.

🚿 Waterdichtheid: 5 ATM
🔋 Typische gebruiksduur
: Tot 10 dagen
📱 Schermdiagonaal
: 1,74 inch

Fitbit Sense 2

De Fitbit Sense 2 biedt een combinatie van gezondheidsmetingen, zoals een ECG-app, cEDA-sensor voor stressdetectie en SpO₂-metingen. Het horloge is uitgerust met een 1,58 inch AMOLED-scherm en een ingebouwde GPS. De batterij gaat bij normaal gebruik ongeveer 6 dagen mee. Daarnaast is de Sense 2 waterbestendig tot 50 meter (5 ATM). Het model ondersteunt contactloze betalingen via Fitbit Pay, maar mist functies zoals muziekopslag of volledige ondersteuning voor apps van derden.

🚿 Waterdichtheid: 5 ATM
🔋 Typische gebruiksduur
: Tot 6 dagen
📱 Schermdiagonaal
: 1,58 inch

Garmin Venu 2

De Garmin Venu 2 heeft een 1,3 inch AMOLED-display en legt de nadruk op gezondheid en sport. De smartwatch beschikt over onder meer hartslagmeting, ademhalingsregistratie, Body Battery, stressmeting en Pulse Ox. GPS is ingebouwd, en de batterij gaat tot 11 dagen mee in smartwatch-modus. Bij gebruik van GPS en muziek is dit korter. Het horloge is waterdicht tot 5 ATM, wat standaard is voor dit soort toepassingen.

🚿 Waterdichtheid: 5 ATM
🔋 Typische gebruiksduur
: Tot 11 dagen
📱 Schermdiagonaal
: 1,3 inch

OnePlus Watch 2

De OnePlus Watch 2 draait op Wear OS 4 en gebruikt een dubbele chipsetstructuur om prestaties en batterijduur te balanceren. Met een 1,43 inch AMOLED-scherm, ondersteuning voor dual-band GPS, en sensoren voor hartslag en slaap is hij geschikt voor dagelijks gebruik. De batterijduur is echter niet heel lang, maar het horloge is wel IP68-gecertificeerd en bestand tegen waterdruk tot 5 ATM.

🚿 Waterdichtheid: IP68 / 5 ATM
🔋 Typische gebruiksduur
: Tot 100 uur
📱 Schermdiagonaal
: 1,43 inch

▼ Volgende artikel
Review Harman Kardon Enchant 1100 – Stijlvolle en detailrijke Atmos-soundbar
© Harman Kardon
Huis

Review Harman Kardon Enchant 1100 – Stijlvolle en detailrijke Atmos-soundbar

De Enchant 1100 is de nieuwste top-soundbar van Harman Kardon. Ondersteuning voor Dolby Atmos en een streepje Scandi-design maken het een interessante optie.

Fantastisch
Conclusie

De Enchant 1100 is een soundbar die zeer gelikt oogt en sterk presteert. Kamervullend de soundtrack van een film of tv-serie neerzetten doet hij goed, net als muziek afspelen. Zonder extra apparaten levert de Harman Kardon al een topprestatie, waarbij detail en helderheid de grootste troeven zijn. Spraak en geluidseffecten klinken duidelijk en zijn goed gepositioneerd. Al mag het niet een basmonster zijn, je wordt goed ondergedompeld in een film.

Plus- en minpunten
  • Scherpe prijs (voor een topmodel)
  • Minimalistisch design
  • Brengt geluid breed in de kamer
  • Heldere app en installatie
  • Goede helderheid en plaatsing van geluidseffecten
  • Kalibratiefunctie (enkel soundbar) is heel effectief
  • Textiel trekt stof aan
  • Kalibratie niet beschikbaar met extra subwoofer

De grotere Enchant 1100 soundbar werd begin dit jaar samen met de kleinere Enchant 900 voorgesteld. Het is een echt topmodel dat veel speakers inzet om omhullende 3D-geluid te bieden, inclusief twee aan de bovenzijde. Dit is niet de eerste of enige soundbar van Harman Kardon die de naam 'Enchant' draagt, maar eigenlijk lijkt hij meer op de voorgaande Citation-reeks van Harman Kardon. Citation was bedoeld als een volledig antwoord op Sonos, met multiroom-functionaliteit en met een design dat luxueuze textiel van Kvadrat toepaste. 

De Enchant 1100 neemt veel van de Citation-eigenschappen over, waaronder het design (maar zonder Kvadrat-stofjes) en de uitbreidbaarheid. Hij gebruikt ook een knappe techniek van Harman, Multibeam, om geluid breed de kamer in te sturen. Met ondersteuning voor Dolby Atmos en DTS:X, veel streamingopties, een extra HDMI-ingang (geschikt voor 4K en Dolby Vision) en uitbreidingsopties spreken we hier over een veelzijdige soundbar. 

©Jamie Biesemans

Uitbreiden met speakers kan

Wie meer wil, kan de Enchant 1100 uitbreiden met de Enchant Sub (adviesprijs 399 euro) en/of een paar Enchant-draadloze speakers (adviesprijs 229 euro/stuk). Het is daarmee een directe uitdager van de Sonos Arc Ultra, nog een topmodel dat je op eigen tempo kunt uitbreiden met extra speakers. De Harman Kardon is wel nog iets scherper geprijsd. Het koppelen met speakers in andere kamers kan via Google Cast of AirPlay 2. Een pluspunt: dat kan ook met luidsprekers van verschillende merken.

Zacht en harmonieus design

Ontsnappen aan de klassieke balkvorm van een soundbar doet de Enchant 1100 niet. Maar omdat de afgeronde behuizing helemaal bedekt is door een fraai zwart stofje en verder geen opvallende elementen toont, verdwijnt hij netjes in de achtergrond. Minimalisme ten top, totdat je het volume of een optie aanpast. Dan zie je een grote display in een coole dotmatrix-stijl oplichten. Dat zorgt dan weer voor vleugje retro-gevoel. In tegenstelling tot bij de Citation-soundbars, lijkt er deze keer geen lichtgrijze versie te bestaan.

Onder het strakke uiterlijk zitten aardig wat speakers verborgen: elf stuks. Twee daarvan zitten bovenaan en zorgen voor de driedimensionale geluidservaring. De Enchant 1100 is slechts 6,5 cm hoog en kan dus bij een tv op een voet geplaatst worden. Maar het beste resultaat krijg je als je hem 10 à 20 cm vóór het scherm zet, zodat de bovenliggende speakers vrij naar het plafond gericht zijn. Ook de zijkanten moeten helemaal vrij blijven. Aan elke zijde is er een opening waar je een speaker kunt zien; die zorgen voor een heel breed geluidsbeeld rond de tv.

©Harman Kardon

Aan weerszijden is er een opening met een tweeter die schuin gemonteerd is.

Ontspannen kan ook

In de doos vind je een kleine afstandsbediening, maar je kunt ook de Harman Kardon One-app gebruiken. Welke optie je ook kiest: het volume regelen, een aantal audio-instellingen veranderen en muziek pauzeren zijn mogelijk. Een unieke optie heet Moment, dat zelfs zijn eigen knop op de remote heeft.

Als je hierop drukt, rollen er uit de soundbar rustgevend geluiden. Je kunt via de app kiezen of je dan even kunt relaxen met het geluid van regen, een bos of de zee. Misschien wel leuk voor meditatieoefeningen, maar wel een apart iets om zo'n prominente plek te geven.

Muziek spelen kan op vele manieren

In een app kun je muziek en internetradio afspelen van bepaalde diensten, waaronder Amazon Music, Napster, Qobuz, Tidal en TuneIn. Bij Amazon en Tidal wordt zelfs het afspelen van muziek in Dolby Atmos-formaat ondersteund, dat kom je zelden tegen.

In het lijstje ontbreken natuurlijk heel wat belangrijke diensten, zoals Apple Music of Spotify. Ze afspelen kan echter makkelijk via AirPlay, Chromecast of Spotify Connect. De soundbar kan ook bediend worden met Roon, de audiofiele muzieksoftware van een Harman Kardon-zusterbedrijf die vooral in de hifi-wereld wordt gebruikt. Ten slotte is de Enchant 1100 uitgerust met bluetooth. Manieren genoeg dus om muziek af te spelen.

Eenvoudige installatie

Het instellen van de Enchant 1100 gebeurt via de One-app. Een visueel stappenplan maakt het heel eenvoudig. Wat je ook in de app (of via de remote) kunt doen is het geluid "kalibreren". De soundbar verspreidt dan twintig seconden luide testgeluiden om zo de woonkamer te leren kennen. Na deze meting wordt de weergave aanpast zodat de soundbar beter klinkt. Zo'n functie wordt stilaan standaard op een high-end soundbar; hier blijkt het zeer effectief in het balanceren van bassen en helderheid. 

©Jamie Biesemans

In de Harman Kardon One-app vind je heldere uitleg.

Geslaagd in 3D

Bij het bekijken van demovideo's van Dolby en een aantal filmfragmenten valt in de eerste plaats de zuivere weergave van de Enchant 1100 op. Het klinkt luchtig en ruim, waardoor geluidseffecten los in de kamer verschijnen. Bij de Shattered-demo bewegen de geluiden van brekend glas echt van rechts naar ver links.

©Jamie Biesemans

De Enchant 1100 heeft goede dialogenweergave.

Ook bij drukke actiescènes, zoals tijdens de finale veldslag op Scarif in Star Wars: Rogue One – waarvan Andor op Disney+ de prequel vormt – houdt de Harman Kardon een goede controle. Het is een goed resultaat dat vooral heel detailrijk en gebalanceerd overkomt, met name na de kalibratie. Wel is het in onze woonkamer wat minder 'cinematisch' (of je mag ook zeggen 'bombastisch') bij bijvoorbeeld de race in Ready Player One. Je wordt wel omgeven door geluid, inclusief hoog boven de tv, dat wel. Maar het is niet zo knallend of dynamisch als bij bijvoorbeeld JBL.

Een subwoofer erbij of niet?

Het toevoegen van een subwoofer of extra speakers kan daar iets aan doen. Dat verloopt eveneens via de app. Je hebt er wel even tijd voor nodig, want elk toestel moet met de wifi verbonden worden. Vervolgens moet er nog een update worden geïnstalleerd, wat ook even kan duren. Ten slotte combineer je bijvoorbeeld de Enchant 1100 met de Enchant Sub via de app. Dat ging tijdens het testen vlot, en de app maakt het proces ook heel transparant. Wel spijtig: de kalibratiefunctie werkt niet langer als je een sub toevoegt aan een soundbar. Hopelijk komt die mogelijkheid er nog.

©JORDI HUISMAN

De Enchant Sub zet je bij voorkeur naast de soundbar.

Mét Enchant Sub wordt de Enchant 1100 een stukje spectaculairder, al blijft het vooral het mooie detail en de controle die indruk maken bij het zeer intense vuurgevecht in het Witte Huis in Civil War. Dit zijn goede prestaties, ook voor gaming. Toch is de stap naar een extra sub geen verplichting. De Enchant Sub is niet zo krachtig of verfijnd, dus in een kleinere woonkamer ga je aan de soundbar zelf voldoende hebben. Positief wel is dat die Sub vergeleken met optionele subs bij sommige concurrenten relatief goedkoop is.

Conclusie

De Enchant 1100 is een soundbar die zeer gelikt oogt en sterk presteert. Kamervullend de soundtrack van een film of tv-serie neerzetten doet hij goed, net als muziek afspelen. Zonder extra apparaten levert de Harman Kardon al een topprestatie, waarbij detail en helderheid de grootste troeven zijn. Spraak en geluidseffecten klinken duidelijk en zijn goed gepositioneerd. Al mag het niet een basmonster zijn, je wordt goed ondergedompeld in een film.