Een nieuw superhelder OLED-paneel moet de beeldkwaliteit van Panasonic TX-65MZW2004 naar een nieuw niveau tillen. De fabrikant besteedt ook heel veel aandacht aan nauwkeurige kleurweergave, zowel voor film als voor gamers. En om het plaatje helemaal compleet te maken, is deze tv uitgerust met een indrukwekkende Technics speakerarray zodat je ook op top geluid kunt rekenen.

Panasonic staat niet bekend om zijn opvallende designs, maar eerder voor sobere ontwerpen, waarin zwart de hoofdtoon blijft. Het design van de MZW2004-reeks is overgenomen van de LZW2004-reeks van vorig jaar. Strakke lijnen, goed verborgen luidsprekers achter een donkere, geperforeerd metalen afdekplaten, het is een neutraal ontwerp dat past in elke woonkamer. Omwille van de luidsprekers heeft deze televisie een vrij diep profiel. De ronde voetplaat is een opvallend contrast, het attendeert je erop dat je ‘m kunt draaien.

De TX-65MZW2004 is voorzien van twee HDMI 2.1-aansluitingen met 40Gbps bandbreedte, ondersteuning voor 4K120, ALLM, HDMI VRR, AMD FreeSync en NVIDIA G-Sync. Dolby Vision gaming is beperkt tot 4K60. Dankzij de input lag van 6,6 ms in 2K120 en 10,6 ms in 4K60 game je zonder merkbare vertraging. Op een van deze aansluitingen kun je ARC/eARC gebruiken. Daarnaast zijn er uiteraard nog twee hdmi 2.0-aansluitingen, drie usb-poorten, een composiet video met stereo cinch audio ingang (via een verloopstekker) en een optische digitale audio-uitgang. De hoofdtelefoonaansluiting kan via de menu’s omgeschakeld worden om dienst te doen als subwoofer-uitgang. Via Bluetooth sluit je een draadloze hoofdtelefoon aan of stuur je audio van je smartphone naar de tv. De aansluitingen hinderen wandmontage niet, ze wijzen allemaal naar de zijkant of naar onderen.

Grensverleggend helder

De MZW2004 is een van de weinige modellen die uitgerust is met het nieuwe OLED-paneel met microlens-laag, onder de naam Master OLED Ultimate. Het paneel heeft niet alleen een uitstekende uniformiteit, hij beschikt ook over een bijna perfecte kijkhoek. En dan is er uiteraard de piekhelderheid: 1.498 nits op een 10% venster, dat is een 50% verbetering ten opzichte van het model van vorig jaar. Ook op het volledig witte scherm is er flink wat winst, 218 nits (22% verbetering). Het kleurbereik klokt af op 96% P3. Met die resultaten plaatst deze Panasonic zich naast de LG G3, en laat dus ook de nieuwste QD-OLED-tv’s achter zich. Het OLED-contrast blijft een streling voor het oog. Welk beeldmateriaal je ook op het scherm zet, de resultaten spreken voor zich.

Naast SDR en HDR10 ondersteunt de tv ook Dolby Vision IQ en HDR10+ Adaptive, je kunt er dus alles op afspelen en je kijkt naar de best mogelijke versie die de streamingdienst je kan leveren. Kies de Filmmaker Mode voor de meest natuurgetrouwe beelden. Panasonic maakt er een punt van om bijna perfecte kalibratie te leveren. Prachtige schaduwnuances, rijke kleuren, uitstekend witdetail, wat wil je nog meer. Voor HDR10 loont het de moeite om de functie ‘Dynamisch HDR-effect’ te activeren. De processor kan dan de helderste accenten nog wat versterken en bewaart ook net iets meer kleur in de helderste tinten. Gamers worden nu ook op hun wenken bediend. De ‘True Game’ mode levert een perfect gekalibreerd beeld. En voor HDR-gaming kan je met ‘Source Based HDR tonemapping’ de tonemapping van de tv uitschakelen. De spelconsole voert dan die stap uit en dat geeft het beste resultaat.

Beeldverwerking

We zijn erg onder de indruk van de prestaties van het nieuwe OLED-paneel. Panasonic vult dat aan met een uitstekende beeldverwerking en die is van hetzelfde niveau als vorig jaar. Over de gehele linie krijg je dus mooie, maar relatief voorzichtige beeldverwerking. Maar ook het zwakke punt is gebleven. De ruisonderdrukking kan kleurbanden in zachte gradiënten niet wegwerken. Voor sport, games en actiefilms is de zeer goede bewegingsscherpte een pluspunt. Ook dit jaar is de processor uitgerust met een AI-beeldmode die de instellingen aanpast op basis van de content die je kijkt. Persoonlijk hebben we toch de voorkeur aan de Filmmaker Mode of True Cinema Mode. De lichtsensor-instellingen kun je wel goed gebruiken. De sensor kan helderheid en kleurtemperatuur van het beeld aanpassen. Zet de ‘Verlichtingssterkte’ hoog genoeg voor kijken bij veel licht, en laat de sensor geactiveerd voor helderheid. Verder hoef je er eigenlijk niets aan te doen.

Oorstrelende audio van Technics 

Tv’s met een indrukwekkende audioconfiguratie zijn zeldzaam en vaak ben je aangewezen op een soundbar. Deze Panasonic heeft niet alleen een opstelling met heel wat vermogen, 160W om precies te zijn. Hij pakt ook nog eens uit met een unieke luidsprekerarray van 16 drivers, twee opwaarts gerichte en twee zijwaarts gerichte luidsprekers en een woofer. Met die zestien drivers kan de tv ‘beamforming’ doen, anders gezegd: hij kan het geluid specifiek in een bepaalde richting sturen of versterken. Experimenteer met de verschillende opties als je dat nuttig lijkt. Het effect is duidelijk hoorbaar, maar voor films of tv-series raden we het af. Al was het maar omdat je Dolby Atmos en deze speciale geluidsfocus niet samen kunt gebruiken.

Een groot deel van de aantrekkingskracht van de MZW2004 zit hem toch net in die krachtige en overtuigende filmaudio. Om alle luidsprekers optimaal in te zetten voer je tijdens het opstellen een geautomatiseerde maar erg uitgebreide kalibratie uit. En vanaf dan is het genieten. Met zoveel vermogen en luidsprekers is er flink wat volume beschikbaar. De klank heeft een ruime portie bas, een aspect dat dit jaar zelfs nog verbeterd werd. De surround-ervaring is zeer goed, met duidelijk hoogte-effect. En ook voor muziek is deze tv zeer geschikt, de klank is gedetailleerd en heeft ruimschoots voldoende dynamiek. Jammer is wel dat deze Panasonic geen DTS ondersteunt, dat zou deze configuratie echt volledig maken.

My Home Screen 8.0 

We zien geen belangrijke wijzigingen in My Home Screen 8, het eigen smart tv-systeem van Panasonic. De balk met pictogrammen die onderaan het scherm verschijnt bij een druk op de Home-toets kan je zelf aanpassen. Het app-aanbod is prima, maar net wat minder volledig dan dat we zien bij de belangrijkste concurrenten. Lokale Belgische apps ontbreken bijvoorbeeld volledig, dat is erg jammer. My Home Screen werkt bijzonder vlot en reageert snel. Lees het artikel over My Home Screen voor alle details. Ben je een verstokte live-tv-kijker en wil je geen settopbox, dan is de dubbele tv-tuner met twee CI+-slots een goede zet van Panasonic. Met behulp van externe usb-opslag kun je dan tv kijken en tegelijk een ander kanaal opnemen. Ook de afstandsbediening is gelijk gebleven aan het model van 2022. Hij is groot, maar heeft een goede lay-out en aangename toetsen, en een paar unieke features. Zo is er de ‘My App’-toets die je aan je favoriete app kunt koppelen. Met de ‘Picture’ toets wissel je snel van beeldmode.

Conclusie

De TX-65LZW2004, het is een prachtige tv. Panasonic zet de enorme piekhelderheid fantastisch in, met zijn kenmerkende nauwkeurigheid op vlak van kleur en licht- en schaduwnuances. Omdat hij echter veel eigenschappen deelt met de voorganger, zijn de zwakke punten niet veranderd, hoofdzakelijk zijn gebrek aan een oplossing voor kleurbanden. Maar dat nemen we er eerlijk gezegd voor lief, gezien de beeldkwaliteit. En geluidskwaliteit, want dat maakt deze tv toch wel uniek, die Technics luidsprekerarray. De soundtracks zijn een echte beleving. Films en games varen er goed bij. Ruime HDR-ondersteuning, HDMI 2.1, een vlot smart tv-systeem, een dubbele tv-tuner, deze tv is rijkelijk uitgerust. De prijs is bijzonder hoog, maar je haalt wel een thuisbioscoop in huis.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.