ID.nl logo
De perfecte kijkafstand: hoe ver moet je van je tv zitten?
© Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio
Huis

De perfecte kijkafstand: hoe ver moet je van je tv zitten?

Het kopen van een nieuwe televisie is spannend. Naast zaken als schermtechnologie en design is ook de afmeting van het scherm belangrijk. Met de huidige ultra HD- en OLED-technologie zijn er schermen verkrijgbaar tot maar liefst 98 inch (bijna 250 centimeter!). Maar hoe weet je nu precies welke schermgrootte het beste past bij jouw huis? En op welke afstand moet je gaan zitten voor een optimale kijkervaring? Met deze tips bepaal je eenvoudig de ideale kijkafstand voor jouw situatie.

Kijken naar een nieuwe televisie is het leukst als je de ideale kijkafstand weet. Het is belangrijk om niet te dichtbij of te ver weg te zitten. In dit artikel lees je alles over hoe je de beste afstand tot het scherm kunt bepalen voor een comfortabele kijkervaring. We gaan in op: ⋆ Hoe kun je de perfecte kijkafstand voor jouw televisie bepalen? ⋆ Welke vuistregel kun je gebruiken op basis van het schermformaat? ⋆ Hoe is de resolutie van invloed op de ideale afstand tot het scherm?

Lees ook: Geluidsproblemen met je tv? Dit kan er aan de hand zijn

Waarom de juiste kijkafstand zo belangrijk is

Als je te ver van de televisie af zit, mis je de intensiteit en emotie van het beeld. Details, tekst en subtielere beeldelementen worden onscherp en minder zichtbaar. Dit is vaak vermoeiend voor de ogen omdat ze voortdurend moeten scherpstellen. Tegelijkertijd is ook te dicht op het scherm zitten niet comfortabel. Je ogen moeten dan constant focussen en bijstellen om alles haarscherp te kunnen zien. Bovendien mis je een deel van de actie als je te dichtbij zit, omdat je niet het volledige scherm tegelijkertijd kunt overzien. Je moet dan als kijker je blik voortdurend bewegen om alles mee te kunnen krijgen. Kortom, de perfecte kijkafstand maakt de kijkervaring velen malen beter. Niet te dichtbij en niet te ver weg. Op de juiste afstand zie je het volledige scherm in één oogopslag scherp en levendig, zonder dat het veel inspanning vereist van je ogen.

Kijkafstand per schermformaat

Een handige vuistregel om de ideale kijkafstand te bepalen, is dat deze ongeveer 1,5 tot 2,5 keer de schermdiagonaal in inches moet zijn. De schermdiagonaal is de schuine afstand van een linkerbovenhoek naar een rechteronderhoek, gemeten in inches. Dit getal vind je terug in de modelnaam of specificaties van elke televisie. Voor de meest voorkomende formaten kun je op basis van deze vuistregel de volgende kijkafstanden aanhouden:

📺 32 inch (81 cm): 120 - 200 cm

📺 43 inch (109 cm): 160 - 275 cm

📺 49 inch (125 cm): 185 - 310 cm

📺 55 inch (140 cm): 210 - 350 cm

📺 65 inch (165 cm): 250 - 410 cm

📺 75 inch (190 cm): 285 - 475 cm

📺 85 inch (216 cm): 325 - 550 cm

Uiteraard zijn dit slechts richtlijnen. Persoonlijke voorkeur speelt ook een belangrijke rol bij het bepalen van de meest comfortabele kijkafstand. De een houdt ervan om wat verder van het scherm af te zitten, de ander positioneert de bank het liefst zo dicht mogelijk bij de televisie. Probeer daarom altijd zelf uit welke afstand voor jou het prettigst is, zowel qua oogcomfort als kijkbeleving. Zet bijvoorbeeld de bank op diverse afstanden van de televisie en ervaar wat voor jou de beste positie is.

©Philips

Resolutie bepaalt hoe dichtbij je mag zitten

Naast het schermformaat is ook de beeldresolutie van invloed op hoe dicht je bij de televisie kunt zitten. Beeldresolutie geeft aan uit hoeveel pixels een beeld is opgebouwd. Hoe meer pixels, des te scherper en gedetailleerder het beeld. Moderne televisies hebben doorgaans een 4K UHD of 8K UHD resolutie. Dit wil zeggen dat het beeld bestaat uit circa 8 miljoen (4K) of 33 miljoen pixels (8K). Ter vergelijking: bij standaard Full HD zijn dit er 2 miljoen.

Door de hogere resolutie kun je bij een 4K of 8K televisie dichter op het scherm zitten zonder dat het beeld korrelig wordt. Als vuistregel kun je voor een 4K model 30 procent dichterbij gaan zitten vergeleken met dezelfde grootte Full HD televisie. Voor 8K is dit zelfs 50 procent dichterbij. Controleer dus altijd de resolutie! Ook hier speelt persoonlijke voorkeur uiteraard een rol. De een ervaart 1 meter bij een 55 inch 4K tv als prima, de ander vindt dat echt te dichtbij. Test daarom verschillende afstanden om erachter te komen wat voor jou het prettigst kijkt.

©Alessiom | Adobe Stock

Stappenplan: zo vind je de perfecte kijkafstand

Het beste advies is om zelf te experimenteren met de kijkafstand en uit te proberen wat voor jou het prettigst is. Ga hierbij als volgt te werk:
Stap 1: Begin met het installeren van de nieuwe televisie op de plek waar deze moet komen.
Stap 2: Zorg dat alle kabels netjes weggewerkt zijn en de tv waterpas staat of hangt.
Stap 3: Neem plaats op de bank in je normale tv-kijkhouding en ga comfortabel zitten of liggen.
Stap 4: Vraag een helper om de televisie op diverse afstanden van je vandaan te zetten.
Stap 5: Test elke afstand uit en bepaal waar het beeld het scherpst en meest ontspannen overkomt.

Lees ook: Dit is de beste plek in de slaapkamer voor je televisie

Andere tips voor de perfecte kijkopstelling

Voor de beste kijkervaring is meer nodig dan alleen de juiste afstand tot het scherm. Denk aan zaken als kijkhoogte, lichtinval, opstelling van de speakers en de stabiliteit van het meubilair. Zorg er bijvoorbeeld voor dat de televisie op de juiste hoogte hangt of staat zodat je ontspannen naar het scherm kunt kijken. Kies een degelijk tv-meubel dat stevig staat en niet trilt of beweegt als je langsloopt. Zo word je niet afgeleid tijdens het kijken. Let ook op ongewenste reflecties en lichtinval. Pas de positie van de bank of televisie aan om storende reflecties op het scherm te minimaliseren.

Lees ook: Last van reflecties op je tv-scherm? Dit kun je ertegen doen

©Evelien Doosje

TV aan de muur?

Shop muurbeugels

📺 Wil je een nieuwe TV kopen maar weet je niet waar je op moet letten? Bekijk onze YouTube-video!

Watch on YouTube

Wil je meer video's zien?

Abonneer je op het YouTube-kanaal van ID.nl
▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.