Er is een hoop te doen omtrent usb-c. Niet alleen is dit de standaardpoort die we straks overal op aantreffen en waarmee we onze apparaten kunnen opladen, ook is het zo dat de aansluiting nog veel meer in z’n mars heeft. Zo kun je bijvoorbeeld muziek beluisteren via de poort.

Voordat we antwoord kunnen geven op de vraag wat usb-c audio precies is, moeten we eerst nog even terug naar de usb-c-poort. Dit is een gestandaardiseerde aansluiting die je sinds 2014 op allerlei apparaten aantreft, en die vanaf 2024 verplicht is in de Europese Unie.

Smartphones, laptops, camera’s en meer producten moeten allemaal usb-c ondersteunen voor het opladen. Op zich een prima idee, omdat je dan als consument alleen maar aan een usb-c-kabel hoeft te denken wanneer je een apparaat wil opladen of wanneer je bekabeld gegevens uit wil wisselen tussen producten.

In 2016 heeft de organisatie achter het usb-protocol USB Audio Device Class 3.0 gepubliceerd, met als doel dat de poort ook audio door kan sturen. Daarmee zou de usb-c-poort dus ook dienst kunnen doen als vervanger van de koptelefoonaansluiting. Echter, in tegenstelling tot die audiojack, verstuurt usb-c audio de gegevens alleen digitaal; er is dus geen analoog signaal, zoals bij die oude poort. Daar is immers ook een digital-to-analog converter (dac) voor nodig en die zit niet altijd ingebakken in moderne smartphones. Het is dan aan de koptelefoon om het signaal te versterken.

©AI_images

De voordelen van usb-c audio

Tussen usb-c audio en de koptelefoonaansluiting zit dus al een groot verschil. Dat biedt voordelen voor de fabrikant van bijvoorbeeld smartphones, die daardoor intern ruimte overhoudt voor andere onderdelen. En voor jou als consument geldt dat je zelf kunt investeren in een goede dac, en daarmee het geluid kunnen laten klinken zoals je zelf het prettigst vindt. Je zit dan niet vast aan het generieke geluid dat een smartphone soms produceert. Bovendien zorg je met een externe dac potentieel voor minder ruis en gaat de accuduur van je smartphone erop vooruit, omdat die minder energie verbruikt.

©PXimport

De nadelen van usb-c audio

Maar er kleven ook nadelen aan het gebruik van usb-c audio. Niet alleen moet je zelf investeren in een externe dac, ook kan het zijn dat je toestel alsnog meer energie verbruikt wanneer je een analoge koptelefoon met (meegeleverde) dac koopt. Die moet namelijk aangedreven worden door je smartphone. Bovendien is het zo dat je één poort vaker gebruikt. Er gaat elke dag een usb-c-kabel in, aangezien je die voor audio en opladen (en mogelijk meer) gebruikt, waardoor de kans op slijtage toeneemt. Daarnaast kun je een telefoon niet opladen tijdens het luisteren.

Mogelijk vind je online wel ergens een soort dubbele usb-c-kabel die koptelefoons en oplaadkabels tegelijkertijd accepteert, maar dat ziet er niet echt tof uit. En dan heb je nog het probleem met compatibiliteit. Je kunt niet van buitenaf zien of een usb-c-koptelefoon werkt met jouw smartphone. In het ergste geval werkt de audio niet, maar je kunt er ook achter komen dat bijvoorbeeld de inline volumeknoppen niet werken. En als je een dac koopt om geen gedoe te hebben met aansluiten, dan moet je veel geld investeren in de betere opties – goedkopere dacs zijn geen lang leven beschoren.

Beter dan audiojack?

Het is niet voor niets dat de koptelefoonaansluiting al jarenlang populariteit geniet onder muziekliefhebbers. Niet alleen klinkt de audio goed, ook heb je geen geëmmer met aansluiten. Bovendien is de audiokwaliteit vaak even gokken als je helemaal overgaat op usb-c audio.

Daarom is het op dit moment nog zo dat usb-c audio geen goede vervanger is van de aux-aansluiting, ongeacht wat fabrikanten beweren. Is het een zeer gemakkelijke optie? Dat wel, maar ook omdat het ons een beetje opgelegd wordt sinds Apple ‘heel moedig’ de koptelefoonaansluiting weghaalde.

Gelukkig heb je nog een alternatief waar je naar kunt kijken: bluetooth. Dat is waarschijnlijk de grootste concurrent van usb-c audio. Versie 5.0 verscheen in 2016 (inmiddels zijn we aanbeland bij 5.3), en die verviervoudigde het bereik, verdubbelde de snelheid en verhoogde de data-overdacht met een factor van acht voor Low Energy-apparaten. Over het algemeen klinkt audio over bluetooth ook nog steeds niet net zo goed als aux, maar ze worden wel steeds beter en klinken desondanks – voor een wellicht minder getraind oor – fantastisch. Zonder gedoe met kabels en adapters.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.