Er is een hoop te doen omtrent usb-c. Niet alleen is dit de standaardpoort die we straks overal op aantreffen en waarmee we onze apparaten kunnen opladen, ook is het zo dat de aansluiting nog veel meer in z’n mars heeft. Zo kun je bijvoorbeeld muziek beluisteren via de poort.

Voordat we antwoord kunnen geven op de vraag wat usb-c audio precies is, moeten we eerst nog even terug naar de usb-c-poort. Dit is een gestandaardiseerde aansluiting die je sinds 2014 op allerlei apparaten aantreft, en die vanaf 2024 verplicht is in de Europese Unie.

Smartphones, laptops, camera’s en meer producten moeten allemaal usb-c ondersteunen voor het opladen. Op zich een prima idee, omdat je dan als consument alleen maar aan een usb-c-kabel hoeft te denken wanneer je een apparaat wil opladen of wanneer je bekabeld gegevens uit wil wisselen tussen producten.

In 2016 heeft de organisatie achter het usb-protocol USB Audio Device Class 3.0 gepubliceerd, met als doel dat de poort ook audio door kan sturen. Daarmee zou de usb-c-poort dus ook dienst kunnen doen als vervanger van de koptelefoonaansluiting. Echter, in tegenstelling tot die audiojack, verstuurt usb-c audio de gegevens alleen digitaal; er is dus geen analoog signaal, zoals bij die oude poort. Daar is immers ook een digital-to-analog converter (dac) voor nodig en die zit niet altijd ingebakken in moderne smartphones. Het is dan aan de koptelefoon om het signaal te versterken.

©AI_images

De voordelen van usb-c audio

Tussen usb-c audio en de koptelefoonaansluiting zit dus al een groot verschil. Dat biedt voordelen voor de fabrikant van bijvoorbeeld smartphones, die daardoor intern ruimte overhoudt voor andere onderdelen. En voor jou als consument geldt dat je zelf kunt investeren in een goede dac, en daarmee het geluid kunnen laten klinken zoals je zelf het prettigst vindt. Je zit dan niet vast aan het generieke geluid dat een smartphone soms produceert. Bovendien zorg je met een externe dac potentieel voor minder ruis en gaat de accuduur van je smartphone erop vooruit, omdat die minder energie verbruikt.

©PXimport

De nadelen van usb-c audio

Maar er kleven ook nadelen aan het gebruik van usb-c audio. Niet alleen moet je zelf investeren in een externe dac, ook kan het zijn dat je toestel alsnog meer energie verbruikt wanneer je een analoge koptelefoon met (meegeleverde) dac koopt. Die moet namelijk aangedreven worden door je smartphone. Bovendien is het zo dat je één poort vaker gebruikt. Er gaat elke dag een usb-c-kabel in, aangezien je die voor audio en opladen (en mogelijk meer) gebruikt, waardoor de kans op slijtage toeneemt. Daarnaast kun je een telefoon niet opladen tijdens het luisteren.

Mogelijk vind je online wel ergens een soort dubbele usb-c-kabel die koptelefoons en oplaadkabels tegelijkertijd accepteert, maar dat ziet er niet echt tof uit. En dan heb je nog het probleem met compatibiliteit. Je kunt niet van buitenaf zien of een usb-c-koptelefoon werkt met jouw smartphone. In het ergste geval werkt de audio niet, maar je kunt er ook achter komen dat bijvoorbeeld de inline volumeknoppen niet werken. En als je een dac koopt om geen gedoe te hebben met aansluiten, dan moet je veel geld investeren in de betere opties – goedkopere dacs zijn geen lang leven beschoren.

Beter dan audiojack?

Het is niet voor niets dat de koptelefoonaansluiting al jarenlang populariteit geniet onder muziekliefhebbers. Niet alleen klinkt de audio goed, ook heb je geen geëmmer met aansluiten. Bovendien is de audiokwaliteit vaak even gokken als je helemaal overgaat op usb-c audio.

Daarom is het op dit moment nog zo dat usb-c audio geen goede vervanger is van de aux-aansluiting, ongeacht wat fabrikanten beweren. Is het een zeer gemakkelijke optie? Dat wel, maar ook omdat het ons een beetje opgelegd wordt sinds Apple ‘heel moedig’ de koptelefoonaansluiting weghaalde.

Gelukkig heb je nog een alternatief waar je naar kunt kijken: bluetooth. Dat is waarschijnlijk de grootste concurrent van usb-c audio. Versie 5.0 verscheen in 2016 (inmiddels zijn we aanbeland bij 5.3), en die verviervoudigde het bereik, verdubbelde de snelheid en verhoogde de data-overdacht met een factor van acht voor Low Energy-apparaten. Over het algemeen klinkt audio over bluetooth ook nog steeds niet net zo goed als aux, maar ze worden wel steeds beter en klinken desondanks – voor een wellicht minder getraind oor – fantastisch. Zonder gedoe met kabels en adapters.

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.

AMD heeft de Europese adviesprijs van de snelste game-cpu tot nu toe - Ryzen 7 9850X3D - aangekondigd.

De Ryzen 7 9850X3D krijgt in Europa een adviesprijs van 514,75 euro, zo schrijft Tweakers. Dat is opvallend, omdat de Europese adviesprijs van voorganger 9800X3D op release 539 euro was - iets duurder dus. Inmiddels is die laatstgenoemde kaart wel voor 449 euro te koop.

De lagere adviesprijs voor de nieuwe 9850X3D komt omdat de dollar zwakker is geworden. AMD rekent de Europese adviesprijs voor hun cpu's altijd uit door de Amerikaanse prijs letterlijk door te rekenen en er btw bij op te tellen. In de VS gaat de 9850X3D 500 dollar kosten.

Snelste processor voor games tot nu toe

AMD deed de Ryzen 7 9850X3D begin dit jaar uit de doeken, en claimde toen dat het de snelste processor tot nu toe voor games ter wereld wordt. Dat was altijd de 9800X3D van AMD. De 9850X3D lijkt op die cpu, met zestien threads en acht cores.

Nieuw aan de 9850X3D is echter een hogere boostsnelheid van 5.6GHz op één core. Dat is een verhoging van 400MHz ten opzichte van de 9800X3D. Het maakt de cpu naar schatting 7,7% sneller dan diens voorganger.

Officieel komt de AMD Ryzen 7 9850X3D volgende week uit, al hebben sommige winkeliers in Europa de kaart al in de verkoop gegooid.