Ondanks dat radio via de ether verdwijnt zijn er genoeg mogelijkheden om radio te luisteren. DAB+, streamingdiensten en webradiostations. Je kunt de radio afspelen op een webradio of streamer. Online radio luisteren anno 2022: we leggen je het uit.

Het medialandschap op het vlak van radio is sinds de komst van internet enorm veranderd. Al heel snel werd bijvoorbeeld beluisteren van radiostations aan de andere kant van de wereld mogelijk. En dat in een veel hogere kwaliteit dan welke kortegolfontvanger ooit mogelijk maakte. Niet verwonderlijk dus, dat die laatstgenoemde categorie voor vakantiegangers al snel geen standaardbagage meer was. Je kon iets als Radio 1 immers kristalhelder ontvangen.

De komst van mobiel internet deed daar nog een schepje bovenop. Dat radio luisteren via internet is feitelijk de basisvorm van streamen. En daarmee komen we dan op de webradio.

©Tovstinchuk Artem

Wat is een webradio?

Een webradio is een apparaat dat veelal minstens in staat is radiostations van over de hele wereld te streamen. Daarvoor koppel je het apparaat aan je thuisnetwerk via wifi. Is dat eenmaal gelukt, dan verbindt de radio met een zogeheten aggregator. Dat is een dienst die een up-to-date database aan boord heeft met een enorme hoeveelheid verbindingen naar radiostreams. De tussenkomst van een aggregator heeft voor- en nadelen. Hét voordeel is dat zowel jij als de fabrikant geen omkijken heeft naar het vinden en instellen van je favoriete radiostations. Veranderen er achter de schermen dingen (denk aan een IP-adres of andere dingen) bij een radiostation, dan merk jij daar niks van. De aggregator vangt de wijzigingen op en stuurt je automatisch door naar de aangepaste stream.

Het grootste nadeel van een aggregator is, dat als deze zou stoppen te bestaan je webradio mogelijk signaal meer kan ontvangen. In principe kan een fabrikant van jouw toestel dat probleem eenvoudig oplossen middels een software-update waarin een andere aggregator verwerkt is. Probleem is, dat oudere apparaten vaak geen firmware-updates meer krijgen waarmee het toestel qua radio onbruikbaar zou worden. Gelukkig gebruikt het overgrote deel van de fabrikanten ‘ontvangst-modules’ van één specifieke fabrikant, en die zorgt wél voor updates.

Uit ervaring blijkt dat ook de oudere radio’s dan prima blijven werken. Nadeel is dat je niet lokaal eigen IP-adressen van streamende webradio’s toe kunt voegen, waardoor je dus 100% afhankelijk bent van de aggregator. Vaak kun je daar een account aanmaken, en dan alsnog handmatig wat eigen stations toevoegen maar dat blijft wat behelpen.

Muziek streamen via Spotify en anderen

Naast webradio zijn er natuurlijk ook streamingdiensten actief. Denk aan bijvoorbeeld Spotify, Deezer, Apple Music of Tidal. Normaliter speel je die af via je smartphone of tablet, al dan niet via een snoertje of via bluetooth gekoppeld aan een hifi-installatie of draadloze speaker.

Veel webradio’s hebben echter ook tools aan boord waarmee ze nagenoeg zelfstandig tracks, afspeellijsten en albums af kunnen spelen van je streamingdienst. In dat geval kies je in de afspeel-app voor de webradio als doel, in plaats van de interne speaker. die dan wel ingeschakeld moet zijn en in een bij jouw muziekstreamer passende ‘ontvangstmodus’ geschakeld moet zijn. Voor het net genoemde Spotify is dat Spotify Connect.

De ‘Connect’-app op de radio ontvangt de afspeellijst, track of album van je smartphone. En speelt deze vervolgens zelfstandig af, je kunt de app op je telefoon zelfs sluiten. Scheelt batterij bijvoorbeeld. Ontbreekt jouw muziekstreamer of gebruik je Deezer, dan is er vaak ook geen man overboord. Een hoop webradio’s beschikken over Bluetooth, of een andere manier om via wifi audio te kunnen ontvangen van je smartphone of tablet. Alleen moet je in dat geval de muziekstream-app op je telefoon wel open laten staan; in dat geval wordt immers alleen het geluid doorgestuurd.

FM en DAB+

Via het selectiemenu op je webradio kun je diverse bronnen kiezen om af te spelen. Natuurlijk webradio (of internetradio, zo je wilt), het genoemde Spotify (of andere) Connect maar ook de aloude FM-radio en vaak ook DAB+ ofwel digitale radio. Vaak is ook nog een analoge lijningang aanwezig, samen met bijvoorbeeld het genoemde Bluetooth. En dat maakt de webradio tot een geavanceerd apparaat dat je ook kunt zien als vervanger voor een bluetooth-speaker.

Omdat je meestal via knoppen of desnoods via een menu favorieten in kunt stellen, vind je snel je geliefde stations. Ook is vaak voorzien in een afstandsbedienings-app voor je smartphone, waarmee het geheel wel heel makkelijk bedienbaar wordt. En om het portable radio-idee helemaal compleet te maken werken ze meestal op zowel netspanning als reguliere batterijen of een ingebouwde accu. Voordeel van de eerste optie is dat je in elke supermarkt of benzinestation een setje batterijen kunt kopen als ze leeg zijn. Ook beschikken diverse webradio’s over een ingebouwde laadfunctie zodat je zowel oplaadbare als reguliere batterijen kunt gebruiken.

Let bij wisselen van soort batterijen wel op een schakelaar die meestal in de juiste stand gezet moet worden. Reguliere batterijen laad je niet op in de radio en de schakelaar dient ervoor om te radio te laten weten wat voor batterijen je gebruikt.

Streamer voor stationair gebruik

Hoewel een webradio vaak over een lijn-uitgang beschikt waarmee je het apparaat op je hifi-installatie aan kunt sluiten is dat qua geluidskwaliteit lang niet altijd de beste oplossing. Een webradio is geoptimaliseerd voor portable gebruik. Handig, compact, draagbaar en vrij stevig. De geluidskwaliteit is meestal niks mis mee, maar het kan vaak beduidend beter. Waarbij geldt dat je eventuele tekortkomingen niet zult horen op de webradio, maar wel als je hem aansluit op je hifi.

Voor combinatie met de hifi is de streamer bedacht. Vaak qua breedte passend bij de overige hifi-onderdelen die je hebt staan, zeker als je een streamer van hetzelfde merk en passend bij de serie van je bestaande installatie kiest. Veel moderne hifi-sets hebben bovendien streamer-functionaliteit ingebouwd. In dat geval heb je niet eens een losse streamer nodig, wat handig is om te weten als je zoekende bent naar een nieuwe stereo voor in de huiskamer. Kies er een met ingebouwde streamer, dan kun je weer vele jaren vooruit. De streamer biedt alle functionaliteit van de net besproken webradio, plus vaak vele extra’s.

©PXimport

Geluidskwaliteit en compatibiliteit

Die extra’s kunnen bestaan uit DLNA-mogelijkheden zodat je bijvoorbeeld tracks die bewaard zijn op een NAS af kunt spelen. Een deel van de webradio’s kan dat trouwens ook, overlap is er zonder meer. Een goede streamer kan met bronnen van veel hogere geluidskwaliteit overweg dan een webradio. Daar waar een webradio vaak alleen gecomprimeerde bronnen (zoals webradio of Spotify) kan afspelen, kan een streamer ook met lossless muziek overweg. Dat levert een geluidskwaliteit die minstens gelijk is aan een cd op. Hoger kan ook, als zogeheten hi-res geluid ondersteund wordt. Waarbij geldt dat je dan ook een muziekstreamer moet kiezen die lossless streams ondersteunt (en soms ook een duurder abonnement).

Bekende namen zijn hier bijvoorbeeld Tidal, Qobuz en Apple Music. Nadeel van Tidal is, dat als je de daar maximaal beschikbare geluidskwaliteit wilt behalen, je over een MQA-compatibele streamer moet beschikken. MQA is een wat omstreden compressiemethode die belooft hi-res geluidskwaliteit te leveren zonder de bijbehorende bandbreedte. Ofwel: dat zou dus ook moeten werken op minder snelle internetverbindingen. Maar dat speelt tegenwoordig nog nauwelijks een rol, en de ellende is dat fabrikanten voor MQA een licentie moeten betalen. Wat een MQA-compatibel-apparaat duurder maakt.

Webradio als alternatief voor FM en DAB+

Voor de rest is een streamer vaak puur gericht op streamen van muziek en webradio. Een tuner (FM of DAB+) is lang niet altijd aanwezig. An sich geen probleem, want losse streamers zijn primair bedoeld om een bestaande hifi-installatie qua functionaliteit mee uit te breiden. Vaak is dat al voorzien met een tuner, dus heb je die niet nodig. Sowieso geldt dat je met webradio ook niet echt een klassieke tuner meer nodig hebt, want alle Nederlandse zenders (inclusief regionalen en meer) zijn op een streamer met webradio-functionaliteit te beluisteren. En daarmee is de streamer ook een aantrekkelijk alternatief voor je aloude FM-tuner die helaas steeds minder ten gehore brengt tegenwoordig.

Goedkope mediaspelers-boxjes als streamer

Het is trouwens weinig zinvol om voor een hifi-set heel veel geld uit te geven aan bovengemiddelde streamer. Ben je geen audiofiel maar wil je gewoon wat extra functionaliteit toevoegen aan je hifi? Dan zijn er ook goedkope mediaspelers die veelal dezelfde streaming-mogelijkheden bieden als webradio’s. Alleen dan verpakt in een heel klein kastje met een analoge lijn-uitgang en vaak ook een digitale uitgang. Met die laatstgenoemde haal je de beste geluidskwaliteit als jouw hifi ook over een ingang voor digitaal geluid beschikt.

Omdat ook in deze goedkope mediaspelers (vaak huismerken of B-merken) veelal dezelfde streamingmodule zit als in webradio’s, hoef je je over software-updates en dergelijke meestal geen zorgen te maken. Er zijn diverse varianten van deze kastjes. Sommigen zijn puur en alleen gericht op het streamen van webradio, lokale bestanden enzovoort en anderen hebben ook een FM- en (of) DAB+-tuner ingebouwd. Kortom: een snelle en goedkope manier om verouderde basis-hifi-installaties snel en zonder gedoe mee op te peppen.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.