Helaas komt er naar verwachting aan analoge radio-uitzendingen via de ether mettertijd een einde. Daarom kun je beter naar digitale radio luisteren, zodat je nog jarenlang van jouw favoriete zenders kunt genieten. Een bijkomend voordeel is de verbeterde geluidskwaliteit. Wat moet je allemaal over dit onderwerp weten?

Analoge radio via de kabel is bijna in heel Nederland gestopt. FM-radio via de ether werkt vooralsnog wel, maar ook deze uitzendtechniek staat op losse schroeven. De NPO blijft in elk geval nog tot 2030 radio-uitzendingen via de FM-ether uitzenden. Wat de commerciële radiostations gaan doen, is nog onduidelijk. De verwachting is dat ze in de nabije toekomst één-voor-één de FM-ether verlaten. Overigens zijn bekende zenders als KINK, Arrow Classic Rock en Radio 5 al niet via analoge radio te beluisteren.

Met digitale radio hebben luisteraars meer keuze uit Nederlandse en internationale zenders. Naast een veel breder aanbod biedt digitale radio nog een belangrijk voordeel, namelijk een betere geluidskwaliteit. Afhankelijk van de gebruikte digitale techniek is het naast audio ook mogelijk om andere soorten informatie te ontvangen. Denk bijvoorbeeld aan albumhoezen, afspeelinformatie, nieuws en weersvoorspellingen.

©PXimport

Einde analoge kabelradio

Het einde van analoge kabelradio kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Ziggo stelde klanten onlangs via een e-mail tijdig op de hoogte van zijn besluit. Vervolgens verscheen er nog een tweede e-mail met de definitieve einddatum. De tv-provider wil met het stopzetten van analoge radio meer ruimte op zijn netwerk vrijmaken. Vooral met het opheffen van de lagere FM-frequenties komt er extra bandbreedte beschikbaar. 

Een begrijpelijke keuze, want de vraag naar snel internet neemt alsmaar toe. Bovendien bestaan er in de vorm van digitale radio via internet, de tv-provider of DAB+ ruimschoots voldoende alternatieven. Overigens is analoge kabelradio nog niet volledig uit Nederland verdwenen. Voor klanten van Kabelnoord en Caiway is het in bepaalde regio’s namelijk nog altijd beschikbaar.

©PXimport

Radio via televisie

Loopt er vanuit de wandcontactdoos via de radio-uitgang een coaxkabel rechtstreeks naar de versterker of receiver? Dan kun je deze kabel net zo goed weghalen, want waarschijnlijk werkt analoge kabelradio op jouw woonadres niet meer. Natuurlijk wil je evengoed wel gewoon naar de radio kunnen luisteren. Geen probleem, want je hebt hiervoor geen extra apparatuur nodig.

Elke tv-provider biedt namelijk digitale radio aan. Stem hiervoor met de afstandsbediening af op het juiste kanaal. Op de website van de tv-provider vind je hiervoor actuele zenderlijsten. Je kunt ook de elektronische programmagids openen. Druk in dat geval op de EPG- of Guide-knop van de afstandsbediening.

Radiozenders vind je over het algemeen op de hoogste kanaalnummers. Zo begint bij Ziggo en KPN het radio-aanbod vanaf kanaal 801. Het aantal beschikbare stations is afhankelijk van de tv-provider. Bij aanwezigheid van een CI+-module of tv-decoder (los kastje) met een smartcard zijn er meestal extra themazenders beschikbaar. Bij Ziggo zijn dat bijvoorbeeld Franse Chansons, Piratenplaten en Gouwe Ouwe.

©PXimport

Tv en versterker

Het geluid dat afkomstig is van platte televisies is voor radiodoeleinden over het algemeen erg matig. Je kunt hiervoor veel beter de luidsprekers van het audiosysteem gebruiken. Luister je via deze speakers al naar het geluid van televisieprogramma’s? In dat geval hoef je niets te ondernemen. Kies de versterker, receiver of soundbar als bron en selecteer op de televisie het juiste kanaal om naar radio te luisteren.

Wanneer de beeldbuis nog niet op het audiosysteem is aangesloten, kun je dat alsnog doen. Controleer eerst of er achterop de geluidsinstallatie een HDMI-ARC-poort voorhanden is. Steek hierin een HDMI-kabel. Via de HDMI-ARC-aansluiting van de televisie speel je het geluid van het radiostation (of de tv-zender) vervolgens op het audiosysteem af. 

Ontbreekt er HDMI? Koppel de televisie dan met behulp van een optische s/pdif-kabel aan de geluidsset. Bij gebruik van oude geluidsapparatuur kun je als derde mogelijkheid analoge tulpkabels gebruiken.

©PXimport

Tv-decoder

Heb je een los kastje van de tv-provider gekregen? In dat geval kun je deze zogeheten tv-decoder meestal rechtstreeks op een geluidsinstallatie aansluiten. Controleer achter op de behuizing welke audio-aansluitingen er beschikbaar zijn. Afhankelijk van de gebruikte tv-decoder is dat bijvoorbeeld een 3,5mm-geluidspoort, analoge tulpuitgangen en/of een optische s/pdif-output.

Soms zit er ook nog een coaxiale s/pdif-aansluiting op. Gebruik de overeenkomstige ingang op de versterker, receiver of soundbar om de tv-decoder met het audiosysteem te verbinden. Kies op de geluidsinstallatie vervolgens de juiste bron en luister naar digitale radio.

In veel gevallen kun je naar digitale radio luisteren zonder dat je hiervoor de televisie hoeft in te schakelen. Het tv-toestel laat je dan uit, terwijl je via het display van de tv-decoder op het juiste kanaal afstemt. Dat kan soms ook met behulp van spraakbediening. 

Bij sommige tv-providers kun je alleen via een menu op de televisie tussen radiozenders zappen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de tv-decoder geen eigen display heeft. Lastig, want je hebt dan voor het afstemmen op de gewenste digitale radiozender dus altijd de televisie nodig.

©PXimport

DVB-C-radio

Het beluisteren van kabelradio via het digitale zenderaanbod van de tv-provider heeft één groot nadeel. In veel gevallen dien je voor radio-ontvangst namelijk de televisie in te schakelen, zoals bij het gebruik van een CI+-module. 

Zie je dat niet zitten en wil je ‘televisieloos’ op je huidige audiosysteem van leuke radiozenders genieten? Plaats dan tussen de tv-wandcontactdoos en de versterker, receiver of soundbar een DVB-C-radio-ontvanger. Je luistert daarmee rechtstreeks naar digitale radio via de kabel. Dat is mogelijk doordat kabelmaatschappijen een heleboel radiozenders ongecodeerd uitzenden. Hierdoor heb je geen smartcard van de tv-provider nodig.

Als klant van pakweg Ziggo, Caiway, Kabelnoord of het Belgische Telenet heb je alleen een DVB-C-radio-ontvanger nodig om de digitale zenders van de kabel te plukken. Dergelijke ontvangers zijn nog wel beperkt beschikbaar, waardoor je al snel bij de Quantis QE317 uit zal komen. Ziggo rekent voor dit product in zijn webshop vijftig euro, maar de ontvanger is ook elders te koop.

Aansluiten is snel gepiept. Je steekt de coaxkabel in de behuizing en verbindt het apparaatje met je geluidsinstallatie. Dat kan via de analoge tulpuitgangen of optische output. Houd er rekening mee dat je voor de tv-uitgang op de wandcontactdoos vermoedelijk een coaxsplitter nodig hebt. De radio-uitgang werkt namelijk niet (meer).

©PXimport

Tip 06: DAB+

Voor het beluisteren van het digitale radio-aanbod van de tv-provider heb je altijd een televisie, tv-decoder of DVB-C-radio-ontvanger nodig. Vind je dat omslachtig? Dan kun je nog op een andere manier naar digitale radio luisteren. Veel hedendaagse receivers, autoradio’s en portable radio’s ondersteunen DAB+. Dit is in feite de opvolger van FM. 

Net als FM pikt DAB+ het radiosignaal gratis op uit de ether. Een belangrijk verschil is dat deze uitzendtechniek meerdere radiozenders binnen één frequentie (multiplex-kanaal) aanbiedt. Hierdoor is er een breed aanbod met tientallen zenders beschikbaar. Het stelt landelijke zenders als Qmusic, Radio 538 en Sky Radio in staat om naast het hoofdstation nog een of meerdere themakanalen beschikbaar te stellen.

DAB+ biedt een aantal interessante voordelen. Zo is deze uitzendtechniek ongevoeliger voor storingen. Bovendien hoor je geen ruis, want het signaal is digitaal. Muziek via DAB+ heeft vergeleken met FM-radio een breder frequentiebereik, waardoor liedjes in de regel beter klinken. Daarnaast is het niet langer nodig om handmatig de juiste frequentie op te zoeken. 

Je haalt gewoon de alfabetische zenderlijst op en kiest vervolgens de gewenste zender. Een nadeel van DAB+ is dat de ontvangst in huis niet altijd goed is. Zet de antenne daarom bij voorkeur in de buurt van een raam.

©PXimport

Receiver met DAB+

Als je digitale radio via de ether wilt beluisteren, kun je een receiver met ondersteuning voor DAB+ gebruiken. Wie weet is deze functie al op jouw geluidsinstallatie geïnstalleerd, want deze uitzendtechniek bestaat al relatief lang. Bedenk wel dat de dekking voor DAB+ binnenshuis niet optimaal is. Probeer om die reden de antenne dicht bij het raam te positioneren. 

Bij gespecialiseerde (web)winkels zijn er allerlei geschikte DAB+-antennes te koop. Steek de stekker van deze antenne in de juiste aansluiting achter op de receiver en vraag daarna in het menu de zenderlijst op. Bij voldoende ontvangst luister je zo naar digitale radio in een goede audiokwaliteit. Merken als Marantz, Denon en Yamaha ontwikkelen al jarenlang receivers met DAB+-ondersteuning.

©PXimport

Portable DAB+-radio

Misschien bezit je ongemerkt al wel een DAB+-radio. Vrijwel alle recente autoradio’s halen namelijk moeiteloos de digitale zenders uit de ether. Daarnaast bestaan er ook allerlei portable DAB+-radio’s. Handig voor het geval je bijvoorbeeld in de tuin of op de camping naar radio-uitzendingen wilt luisteren. Het productaanbod is heel divers en de prijzen vallen over het algemeen erg mee. De goedkoopste producten kosten een paar tientjes.

Er is een aantal aandachtspunten waar je op kunt letten als je zelf een DAB+-radio wilt aanschaffen. Kijk allereerst kritisch naar de accucapaciteit, zodat je ook op locaties zonder nabijgelegen stopcontact urenlang radio kunt ontvangen. Verder is het handig wanneer je een aantal voorkeuzezenders kunt instellen. Je hoeft dan op het kleine display namelijk niet steeds in de zenderlijst te speuren. 

Ben je vaak buiten, dan is een weersbestendige behuizing wel zo prettig. Kijk ten slotte naar de overige functies. Zo ondersteunen veel modellen bluetooth, waardoor je bijvoorbeeld een smartphone of tablet aan de radio kunt koppelen. Op die manier kun je met de portable DAB+-radio naar een Spotify- of Apple Music-afspeellijst luisteren.

Tip 09: Bluetooth-speaker

In zo’n beetje elk huishouden is inmiddels wel een bluetooth-speaker te vinden. Dit apparaatje transformeer je met gemak in een digitale radio. Zoek in de App Store of Play Store op een smartphone naar een radio-app en luister via internet naar een leuke zender. Je sluist deze radiostream vervolgens via bluetooth door naar de draadloze speaker. 

Landelijke zenders als NPO Radio 1, Veronica en KINK hebben hiervoor eigen applicaties, maar het is handiger om een centrale radio-app te gebruiken. Het gratis TuneIN Radio geeft je in één klap toegang tot duizenden zenders uit binnen- en buitenland. Het is niet nodig om je te registreren, dus je kunt meteen beginnen met luisteren. 

Een nadeel van een bluetooth-speaker is dat je altijd een smartphone of tablet nodig hebt. Op plekken zonder wifi gaat dat ten koste van je mobiele databundel.

Internetradio

Op plekken met een bekabelde internetverbinding of wifi is het gebruik van een internetradio interessant. Het voordeel daarvan is dat je via het web keuze hebt uit honderdduizenden zenders. Alleen al in Nederland is het aanbod enorm, terwijl je over de digitale landsgrenzen heen ook nog naar pareltjes kunt zoeken. De audiokwaliteit is in de meeste gevallen prima.

Veel receivers, versterkers en soundbars hebben een (draadloze) netwerkaansluiting en ondersteunen internetradio. Daarnaast kun je natuurlijk ook via de pc of laptop naar internetradio luisteren. Ga hiervoor naar de website van het radiostation of zoek een online verzamelplaats met meerdere zenders op. Er zijn er genoeg!

Bezit je een wat oudere geluidsset? Je kunt dan een audiostreamer met ingebouwde internetradio aan een receiver of versterker koppelen. Denk bijvoorbeeld aan de Sonos port of Bluesound Node. Deze prijzige producten ondersteunen daarnaast tal van andere functies. 

Als alternatief bestaan er ook goedkopere internetradio’s die je op een bestaande hifiset kunt aansluiten. Een voorwaarde is dat er een 3,5mm-output of tulpuitgangen beschikbaar zijn. Onder andere Medion, Hama en Technisat fabriceren geschikte producten.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?