ID.nl logo
Huis

De beste speakers voor pc vergeleken

Goed geluid is ook achter de pc geen overbodige luxe, met alle muziek- en videodiensten die er zijn. Daarnaast verdienen games natuurlijk ook een degelijke speakerset voor de weergave van mooie geluidseffecten. In dit artikel vergelijken we zeven van de beste speakers voor pc, in verschillende prijsklassen.

Pc’s hebben geen krachtige versterker­module en om die reden hebben pc-speakers vrijwel altijd een geïntegreerde versterker. Vaak zit die in één luidspreker, samen met de volumeregelaar. Bij een 2.1-opstelling zit de versterker meestal in de subwoofer verwerkt, die de gekoppelde speakers aanstuurt. Uiteraard is een actieve speakerset uitgerust met een voeding. Hoe krachtiger die is, hoe natuurgetrouwer de audioweergave doorgaans klinkt.

Zeker in combinatie met een goede (externe) geluidskaart inclusief nauwkeurige digitaal/analoog-converter (dac) is er een prima audio­kwaliteit op de pc haalbaar. Voor muziekliefhebbers is het een pluspunt wanneer de dac audiobestanden in hoge resolutie kan verwerken, bijvoorbeeld 24bit/192kHz of zelfs hoger. Met de juiste afspeelsoftware en audiobestanden, luister je in dat geval studiokwaliteit.

De verschillen in geluidskwaliteit tussen de vele pc-speakers zijn enorm. Spotgoedkope plastic luidsprekers hebben meer kans op vervorming. Exemplaren met een houten klankkast zijn duurder, maar daar krijg je wel een warmer en gebalanceerder geluid voor terug.

Audioengine HD3 (399 euro)

©PXimport

Wie een kwalitatieve 2.0-geluidsset zoekt tegen een reële prijs, komt wellicht bij de HD3 van Audioengine uit. De mdf-behuizing is zo’n dertig centimeter hoog, waarbij er een woofer en tweeter zijn geïntegreerd. De versterkermodule bevindt zich in de linkerspeaker. De voorzijde heeft om die reden een volumeregelaar en hoofdtelefoonuitgang, terwijl de overige aansluitingen aan de achterzijde zitten.

Naast analoge outputs naar de passieve rechterspeaker zien we rca-inputs (tulp) en een lijningang voor het verbinden van een pc (of andere audiobron). Desgewenst verbind je de pc bovendien ook via een usb-aansluiting, waarbij het audiospoor een dac met een capaciteit van 16bit/48kHz passeert. Voor Spotify en consorten is dat ruim voldoende, maar voor high-res muziek is deze maximale audioresolutie te beperkt.

Opvallend is dat de HD3 het geluid via een analoge uitgang naar een ander apparaat kan doorsturen. Verder heeft deze desktopspeaker een bluetooth-adapter ingebouwd, waarbij er ondersteuning is voor de aptX-codec. Ondanks dat je meerdere audiobronnen naar deze speakerset kunt sturen, is het niet mogelijk om de bron handmatig te kiezen. De HD3 kiest de actieve input namelijk automatisch.

Voor de aansturing van de speakerunits is er een klasse A/B-versterker verantwoordelijk met een opgegeven piekvermogen van 60 watt. De HD3 is beschikbaar in walnoot, wit, satijnzwart en kersen.

Razer Nommo Chroma (169 euro)

©PXimport

De Nommo Chroma heeft wel iets weg van een klassieke schijnwerper, het is écht een pc-speaker. De reden dat de speaker afwijkt van traditionele speakerkasten is dat Razer heeft gekozen voor een fullrange-audiodriver met een diameter van zo’n 7,5 centimeter. Met slechts één audiodriver had het designteam meer vrijheid om een alternatieve behuizing te ontwikkelen.

De Nommo Chroma oogt dan ook erg stilistisch, al is het audiotechnisch gezien wel een uitdaging om zowel het hoog, midden als laag uit een enkele unit te persen. Ga je voor meer muzikaliteit, dan geniet een woofer/tweeter-combinatie de voorkeur. Overigens is dat binnen dezelfde speakerserie wel mogelijk, want de Nommo Pro bevat bovenop de cilindervormige behuizing een tweeter. Bovendien wordt er bij dat product een subwoofer meegeleverd.

Helaas is de Nommo Pro op het moment van schrijven slecht verkrijgbaar. Terug naar de Nommo Chroma, waarbij gebruikers keuze hebben tussen een usb-poort en lijningang om een pc te verbinden. Naast een volumeregelaar heeft de rechterspeaker ook een draaiknop om het basniveau in te stellen en een hoofdtelefooningang. Een leuk extraatje is de ledverlichting in de voet. Je stelt hiervoor zelf een lichtschema in.

Geen behoefte aan ledverlichting en een usb-poort? In dat geval kun je wellicht ook uit de voeten met de goedkopere Razer Nommo.

Edifier S880DB (279 euro)

©PXimport

Edifier maakt al ruim twintig jaar prima pc-speakers tegen een betaalbare prijs en de S880DB is daar weer een goed voorbeeld van. Het betreft een traditioneel boekenplankmodel waarin een tweeter en woofer zijn verwerkt. De zijpanelen van de speakerkast hebben een houten afwerking, terwijl de voor-, achter-, boven- en onderkant een witte deklaag van kunststof hebben.

Beide audiodrivers van iedere speaker zijn zwartgekleurd en springen daardoor direct in het oog. Opvallend genoeg levert Edifier geen grill mee, al heeft de tweeter wel een stevig rooster. De woofer is open en bloot, dus deze unit is gevoelig voor beschadigingen. Met usb en tweemaal s/pdif (optisch en coaxiaal) beschikt de S880DB over meerdere digitale ingangen. Gelukkig heeft Edifier gekozen voor een redelijke dac, namelijk de PCM9211 van Burr-Brown. Deze chip ondersteunt een maximale resolutie van 24bit/192kHz, zodat je probleemloos audiobestanden op hoge resolutie kunt afspelen.

Overigens sluit je ook moeiteloos geluidsbronnen analoog aan, want er zijn twee paartjes rca-ingangen beschikbaar. Wie liever muziek streamt vanaf smartphones of tablets, gebruikt de bluetooth-ontvanger. Dankzij ondersteuning voor de aptX-codec blijft er na compressie nog een behoorlijke audiokwaliteit over. Houd er rekening mee dat een hoofdtelefooningang ontbreekt.

Dankzij de meegeleverde afstandsbediening wissel je makkelijk tussen verschillende bronnen. Verder pas je hiermee het volume aan en selecteer je het gewenste nummer.

Creative Sound BlasterX Kratos S5 (149 euro)

©PXimport

De Sound BlasterX Kratos S5 bestaat uit twee houten boekenplankspeakers en een subwoofer. Veel ruimte hoef je overigens niet voor deze set te reserveren. De speakers zijn amper 20 centimeter hoog, de subwoofer 30,6 centimeter. Creative levert een ronde afstandsbediening mee waarop je eventueel een headset of microfoon kunt aansluiten.

Aan het ietwat speelse uiterlijk is te zien dat het bedrijf uit Singapore met dit product voornamelijk mikt op gamers. Zo bevatten beide speakers ledverlichting die gebruikers naar eigen wens kunnen instellen met software. Dit zogeheten Aurora Reactive System werkt desgewenst samen met overige randapparatuur van Creative.

Voor de geluidsoverdracht heb je keuze tussen een analoge lijningang of usb-poort. Kies je voor laatstgenoemde optie, dan passeert het audiosignaal een dac met een capaciteit van 24bit/96kHz. Handig is dat Creative een adapter meelevert, waardoor je via de lijningang eventueel ook een andere bron analoog kunt aansluiten middels twee tulpsnoertjes. Volgens eigen metingen van Creative bedraagt het piekvermogen van deze set 120 watt.

Het nominale uitgangsvermogen is voor beide boekenplankmodellen overigens 12 watt en voor de subwoofer 36 watt. Zoals bij zo’n beetje alle 2.1-audiosystemen is de versterker verwerkt in de subwoofer, waardoor de volume- en basregelaar op dit onderdeel te vinden zijn.

Logitech Z537 (119 euro)

©PXimport

Logitech staat bekend om zijn spotgoedkope pc-speakersetjes, maar het Zwitserse bedrijf heeft ook luidsprekers die iets duurder zijn geprijsd. Toch behoort de Z537 met een adviesprijs van 119 euro nog tot de goedkopere producten in dit overzicht. Het betreft een 2.1-kanaals-audiosysteem dat zeer breed verkrijgbaar is. De ronde afstandsbediening springt direct in het oog. Dit onderdeel is met een snoertje aan de subwoofer bevestigd en dus louter bedoeld om vanaf een bureau te bedienen.

Je gebruikt deze afstandsbediening onder meer om bluetooth-apparaten te koppelen, tussen audiobronnen te wisselen en het volume aan te passen. Dat laatste gebeurt via een draaiwiel aan de bovenzijde van de ronde behuizing. Overigens ondersteunt de geïntegreerde bluetooth4.1-adapter geen aptX. Er zijn twee satellietluidsprekers van zeventien centimeter hoog met de subwoofer verbonden. De speakers hellen iets achterover, waardoor beide fullrange-drivers op de oren van de luisteraar zijn gericht.

Naast bluetooth zijn er ook nog rca-inputs en een lijningang beschikbaar om analoog verbinding te maken. Digitale aansluitingen zijn er helaas niet. Het piekvermogen bedraagt volgens Logitech 120 watt. De belastbaarheid van de satellietspeakers is bij ieder exemplaar 15 watt, terwijl het nominale vermogen van de subwoofer 30 watt is. Aan de achterzijde van de subwoofer zit een draaiknop om het basniveau te regelen.

Trust Teros 2.1 (39,99 euro)

©PXimport

Luisteraars die weinig geld voor een speakersetje over hebben, komen al snel uit bij de goedkope producten van Trust. Dit merk fabriceert aan de lopende band desktopluidsprekers. Zo kost de Teros 2.1 nog geen vier tientjes. Zoals de naam al doet vermoeden gaat het hier om een 2.1-geluidsset. In de houten subwoofer zit een bescheiden versterker met een piekvermogen van 24 watt.

Voor het verbinden van een computer heb je alleen keuze uit de 3,5mm-lijningang. Verder zien we op de achterkant van de subwoofer uitgangen naar de twee passieve speakers en een volume- en basregelaar. Net zoals de eerder besproken 2.1-geluidssets heeft ook dit spotgoedkope exemplaar van Trust een afstandsbediening voor gebruik op een bureau. Naast een volumeregelaar is hierop een hoofdtelefooningang en een extra lijningang te vinden.

Beide satellietluidsprekers zijn van kunststof en beschikken over een metalen rooster om de audiodrivers te beschermen. Handig is dat de Teros 2.1 bij inactiviteit zichzelf automatisch uitschakelt, zodat je niet onnodig energie verspilt. Geen behoefte aan een forse subwoofer onder je bureau? Onder de naam Trust Teros is het product ook zonder subwoofer te koop (twintig euro). De versterkermodule bevindt zich in dat geval in de rechterluidspreker, waarbij er aan de voorzijde een volumeregelaar en hoofdtelefoonuitgang aanwezig zijn.

Edifier S2000PRO (499 euro)

©PXimport

Heb je echt geld over voor een goed pc-geluid, dan is de S2000PRO een uitstekende keuze. Dit vlaggenschip van Edifier is fraai afgewerkt, waarbij de speaker iets achterover helt. Zeker voor gebruik op een bureau is de hoek ideaal, al moet je wel voldoende ruimte hebben voor deze relatief forse mdf-behuizing.

Veruit de meeste tweeters zijn van kunststof of aluminium, maar Edifier heeft bewust gekozen voor een plat membraam. Dit draagt volgens de fabrikant bij aan een goed bereik in de hoogste frequenties en het verminderen van vervorming. Onder de tweeter zit voor pc-begrippen een forse woofer met een diameter van zo’n veertien centimeter. Fijn is dat een afneembare grill de gevoelige audiodrivers beschermt. De Klasse D-versterkermodule heeft een totaal uitgangsvermogen van 124 watt om de vier audiodrivers aan te sturen.

Achterop zien we verschillende ingangen om bronnen aan te sluiten, namelijk analoge rca-inputs, tweemaal s/pdif (optisch en coaxiaal) en gebalanceerde xlr-inputs. Een usb-ingang ontbreekt dus jammer genoeg en dat is iets wat we voor deze prijs eigenlijk wel hadden verwacht. Wel is er in de behuizing een bluetooth4.0-ontvanger geïntegreerd met ondersteuning voor de aptX-codec.

Wie kiest voor een digitale verbinding stuurt het audiosignaal langs de PCM9211-dac van Burr-Brown met een maximale capaciteit van 24bit/216kHz. Tot slot levert de fabrikant een nette afstandsbediening mee, zodat je eenvoudig de gewenste bron kunt selecteren. Verder kies je met behulp van de afstandsbediening uit vier verschillende luistermodi.

▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.