Voor het componeren en uitvoeren van orkestrale muziek is tegenwoordig nog maar één instrument nodig: een pc. Matthijs Dierckx is de componist én uitvoerend musicus van de soundtrack van Unexplored 2: The Wayfarer’s Legacy, een succesvolle nieuwe pc-game.

Bij de opening van de Olympische Spelen in Tokio afgelopen zomer speelde muziek een voorname rol. Prachtige muziekstukken, afkomstig van Japanse computerspellen, waren de soundtrack van dit mondiale evenement. Matthijs Dierckx keek naar het spektakel met bovenmatige interesse. Deze componisten zijn z’n helden. Deze muziek is de reden waarom hij nu doet wat hij doet. 

Japan is met recht trots op de eigen game-industrie. Het is een sector waar sinds de jaren 70 een oneindige stroom van iconische games vandaan komt; games die een grote invloed hebben op het leven van miljarden spelers over de hele wereld. Al die games leverden personages af die hun plek vonden in het collectieve bewustzijn van de mensheid, zoals Mario, Sonic, Donkey Kong, Pac-Man en Pikachu. 

Ook de bijbehorende deuntjes hebben zich in ons collectieve geheugen genesteld. Soms als 8bit-oorwurmen, maar vaak ook als rijkelijk georkestreerde meesterwerken. Met de muzikale ode tijdens opening van de Olympische Spelen erkende Japan het belang van games in het algemeen en van gamemuziek in het bijzonder.

Adaptieve muziek

Net als bij film speelt de soundtrack bij games een grote rol in het bepalen van de sfeer. Maar waar bij een film de kijker slechts toeschouwer is, heeft bij een game de speler de touwtjes ferm in handen. Hij of zij bepaalt immers wat er gebeurt. Moderne games spelen daarop in met adaptieve muziek; muziek die zich aanpast aan de actie op het scherm. Matthijs Dierckx doet dat op zo’n manier dat zijn zorgvuldig gecomponeerde muziek onder alle omstandigheden herkenbaar blijft.

Gamemuziek heeft in de afgelopen decennia een enorme groei doorgemaakt en staat qua professionaliteit en populariteit minstens op hetzelfde niveau als filmmuziek. De beginjaren werden nog gekenmerkt door technische limieten, waardoor componisten en muzikanten creatief moesten zijn met memory en geluidseffecten. 

Dierckx: “Toch zijn ook in die beginjaren prachtige melodieën gecomponeerd. Dat die met bliepjes en bloepjes ten gehore werden gebracht, doet niks af aan het vakmanschap van de componist.” 

©PXimport

Matthijs Dierckx (1973) studeerde Journalistiek in Utrecht. Na zijn studie kwam hij terecht bij Uitgeverij PromoTime waar hij game- en internetmagazines maakte. Dierckx was als hoofdredacteur betrokken bij de start van PlayNation en NetGeneration. Later was hij als uitgever verantwoordelijk voor het gehele portfolio met onder meer PC Zone Benelux en GameQuest.

In 2007 was hij medeoprichter van Control Magazine, het vakblad voor de Nederlandse game-industrie. In deze functie leerde hij meerdere Nederlandse componisten van gamemuziek kennen. Dierckx, een autodidact pianonist, raakte gefascineerd door gamesoundtracks en begon zelf te experimenteren met het componeren en musiceren op pc. Nadat hij in 2016 afstand deed van Control Magazine is hij componist van gamesoundtracks geworden. Inmiddels heeft hij drie games georkestreerd.

Met de komst van betere soundchips en grotere datadragers, kregen de muzikanten meer ruimte om uit te pakken op meer kanalen en echte instrumenten. “Bij grote producties worden soms hele symfonieorkesten ingezet. De combinatie van een goed verhaal, mooie graphics, prachtige muziek en de interactie maakt van games een opwindender medium dan film”, zegt Dierckx met geestdrift. Juist die interactie van de speler met de game, maakt dat gamemuziek nu verder groeit.

“Adaptieve muziek is de volgende evolutie”, aldus Dierckx. “Muziek die verandert met de actie op het scherm is nu niet meer weg te denken uit games, maar de uitwerking is niet altijd hetzelfde. Zo maken veel studio’s nu ‘blokken’ met sfeermuziek. Dreigt er gevaar, dan komt dat blok erin. Wordt er gevochten, dan schuift dat blok naar de voorgrond. 

Het is een effectieve methode, maar wat met deze manier verloren gaat is de melodie. Ik werk hard aan mijn composities en wil graag dat mensen ze horen, dus wij hebben het in onze studio Ludomotion net even anders gedaan voor onze nieuwe game Unexplored 2.”

Componeren is experimenteren

Dierckx groeide op met computergames. Hij had, net als zovelen, thuis een Commodore 64, waar hij spelletjes op speelde die hij van cassettebandjes moest laden. Urenlang bracht hij door met eenvoudige games vol simpele graphics en kil geluid. Maar de hardware limitatie deerde de jonge Dierckx niet. Games vroegen toen nog om een eigen interpretatie van spelers en de eigen fantasie maakte alles grootser, mooier en avontuurlijker dan wat de pixels op het scherm konden waarmaken.

Rond dezelfde tijd begon hij ook met pianoles, want muziek trok hem net zo hard als de computerspelletjes. Toch was dat niet een onverdeeld succes. Dierckx: “Na een paar maanden kwam de pianoleraar bij mijn moeder en zei: ‘Mevrouw, doe uw portemonnee een plezier en haal die jongen van les af, want hij gaat het echt nooit leren.’ Daarom ben ik voor 95 procent autodidact en – vooruit – laten we die overige 5 procent aan de pianoleraar toeschrijven.” 

Door te experimenteren met akkoorden leerde hij spelenderwijs melodieën te maken. Hij bleef spelen en experimenteren totdat hij de volledige controle had over de piano. “Experimenteren is nog steeds een belangrijk onderdeel van componeren. Op die manier kom ik soms tot heel onverwachte vondsten.”

©PXimport

Meerdere lagen

De adaptieve soundtrack werkt als volgt. Je begint met een basistrack, een neutraal, maar sfeervol muziekstuk. Daarboven zit de ‘basic danger layer’ en daarboven zit nog de ‘intense danger layer’, oftwel ‘de crisis’. Als de speler door een level loopt, op zoek naar aanwijzingen voor een puzzel of grondstoffen voor een nieuw elixer, speelt de basistrack op de achtergrond. 

Maar als de speler plotseling wordt geconfronteerd met gevaar, laten we zeggen dat de plaatselijke fauna hem ziet als een lekker hapje, begint bovenop de basistrack de basic danger layer te spelen. De melodie blijft dus intact, maar krijgt met extra instrumenten als percussie of hoorns meer urgentie. Dit is de muziek die klinkt bij een gevecht. 

Heeft onze held het nou moeilijk en zakt zijn leven tot een gevaarlijk laag niveau, dan verdwijnt de basistrack steeds meer naar de achtergrond en komt de intense danger layer naar voren. Dat kan bijvoorbeeld een zware trom zijn die als een hartslag weerklinkt op de achtergrond, of een stemmige cello die het naderende einde aankondigt. Al deze verschillende toestanden worden automatisch getriggerd door de game, en zijn afhankelijk van de plek in de wereld, de gezondheid van het personage en nog wat andere parameters die elk hun plaats in de pikorde hebben.

Maar er zijn nog meer lagen, want het spel bestaat uit meer dan alleen maar gevaar en vechten. Zo is er nog een ‘basic optimism layer’, bedoeld om de speler een goed gevoel te geven over zijn vorderingen. Dierckx: “Zo laat ik bijvoorbeeld een tokkelgitaartje meespelen met de melodie. Dat maakt meteen alles vrolijk.” Daarboven zit dan nog de ‘intense optimism layer’, of de beloningslaag, waarin alle registers opengetrokken worden. “Daar komen dan bijvoorbeeld vocalen in, of een mooie zangstem. Dan voelt de speler zich in de zevende hemel, zou je kunnen zeggen.” 

Al deze lagen volgen dezelfde melodie die in de basistrack besloten ligt. Door ze op een natuurlijke wijze in te faden en van andere lagen het volume te dempen, ontstaat er een heel dynamische soundtrack die als eb en vloed meebeweegt met de getijden van het spel. De implementatie is in nauwe samenwerking met de gamedesigners en programmeurs tot stand gekomen.

Eindeloos testen

Het implementeren van de muziek was een arbeidsintensief karwei, dat pas na verschillende pogingen goed werd bevonden door de ontwikkelaars. Dierckx: “Het is een kwestie van implementeren en eindeloos testen. Dan kijken wat wel en niet werkt en opnieuw draaien aan de knoppen. Komt die laag te snel, dan verraad je dat er verderop gevaar dreigt. Doe je het te laat, dan staat de speler al tot zijn enkels in bloed terwijl op de achtergrond de vrolijke muziek nog lekker voortkabbelt. Het luistert behoorlijk nauw.”

In totaal schreef Dierckx meer dan drie uur muziek voor de game. Veel van die muziek heeft dus meerdere lagen die volledig gearrangeerd en georkestreerd zijn. “Zonder overdrijven: dat is een proces van jaren geweest. En we zijn er nog niet …”, zegt hij met een theatrale zucht. Unexplored 2 is sinds een paar maanden uit in Early Access. Dat betekent dat de game al te koop is voor het publiek, maar dat het werk eraan nog niet helemaal af is. Regelmatig verschijnen er dus updates met additionele content, verbeteringen én nieuwe muziek.

Tekst: Eric Bartelson

Fable, de nieuwe adventuregame van Playground Games,verschijnt aankomend najaar op Xbox Series-consoles, PlayStation 5 en pc. Dat werd vanavond tijdens de Xbox Developer Direct aangekondigd.

Het was al bekend dat de game naar Xbox en pc kwam, maar nu is dus ook duidelijk dat het spel op release ook voor PlayStation 5 beschikbaar zal zijn. Daarbij weten we nu dus dat Fable ergens aankomend najaar verschijnt. Gedurende de presentatie werd uitgebreid ingegaan op de game, waarbij ook gameplay werd getoond. Hieronder zijn zowel een korte teaser trailer als de complete presentatie te zien - in die presentatie vallen veel meer beelden van de game te zien.

Een eigen held in een grootse wereld

Spelers beginnen de game als een kind in een rustig dorpje. Al snel komen spelers er achter dat ze uit kunnen groeien tot held in het land van Albion. In de beelden zijn magische bossen, drukke dorpjes, complete steden die rondom kastelen zijn gebouwd en andere prachtige omgevingen te zien. De game heeft voor het eerst in de reeks echt een open spelwereld en spelers kunnen dan ook gaan en staan waar ze maar willen.

Spelers bepalen daarbij zelf wat voor soort held ze worden. Men bepaalt het uiterlijk van het personage, de kleding die men draagt en wat het personage zoal doet in het spel. Er zijn zwaarden, men kan magie gebruiken of juist met pijl en boog aan de slag gaan. Daarbij keren er diverse vijanden uit de vorige games terug, waaronder trollen en skeletten. Natuurlijk zijn er ook nieuwe vijanden, waaronder de Cockatrice - een grote, monsterlijke kip.

Net als in de oude games kunnen spelers zich ook vermaken met allerlei randzaken buiten het hoofdavontuur. Denk aan het kopen van een huis - of élk huis - of het vinden van een partner en met ze op date gaan. Het is ook mogelijk om meerdere partners te hebben, of juist te scheiden.

Er zijn meer dan duizend inwoners van Albion, en elk heeft een eigen rol in deze wereld, en een eigen routine. Elk personage is aanspreekbaar - inclusief ingesproken stemmen. Daarbij hebben de acties van spelers ook een groot effect op de andere personages: zo kan de speler een huisbaas worden en die verhuren, of andere inwoners zelfs op straat gooien. Spelers bouwen gedurende het spel een reputatie op, en alle inwoners reageren daar op hun eigen manier op.

Als voorbeeld werd een missie getoond rondom een inwoner - gespeeld door Britse komediant Richard Ayoade - die een middeltje uitvindt om uit te groeien tot een reus. Als spelers er voor kiezen deze reus te doden, blijft het dode lichaam van dit personage op een heuvel liggen, wat volgens de ontwikkelaars de huizenprijzen van het nabijgelegen dorpje beïnvloedt. Op Xbox Wire valt meer informatie over de game te lezen.

Het ontstaan van Fable

De Fable-franchise ontstond op de eerste Xbox-console en werd ontwikkeld door Lionhead Games, dat onder leiding stond van Peter Molyneux – ook bekend van Black & White. Deze adventure-rpg die zich afspeelde in een middeleeuwse fantasiewereld genaamd Albion – gebaseerd op Groot-Brittannië – had als unieke insteek dat spelers zelf bepaalden of ze goede of slechte daden verrichten, en het uiterlijk van het hoofdpersonage veranderde afhankelijk van deze keuzes. Spelers konden zo een koene ridder of een duivelse crimineel worden.

Ook uniek aan de game was dat spelers een levenspartner konden vinden en daarmee zelfs een kind konden krijgen. Daarnaast was een belangrijk onderdeel van het origineel en de diverse vervolgen die zijn verschenen de typisch Britse, droge humor. De Fable-reeks heeft al jaren geen nieuw deel gekregen, tot het aankomende nieuwe deel.

De nieuwe Fable

De nieuwe Fable is al een aantal jaar in ontwikkeling bij Playground Games, tevens de ontwikkelaar van de Forza Horizon-reeks. Deze reboot moet de unieke aspecten van de franchise behouden, maar een nieuwe generatie gamers er kennis mee laten maken, terwijl de hoogstaande graphics van moderne consoles en pc voor een veel gedetailleerdere spelwereld zorgen.

Forza Horizon 6 komt op 19 mei uit, zo werd vanavond tijdens de Xbox Developer Direct bevestigd. Ook werden er nieuwe beelden van de game getoond, waaronder de eerste gameplaybeelden.

Een selectie aan gameplaybeelden is hieronder te zien in de officiële teaser trailer. Tijdens de livestream, die ook hieronder te vinden is, werd nog veel meer informatie gegeven over het aankomende nieuwe deel in de populaire racefranchise.

Racen in Japan

Zoals eerder al bekend werd gemaakt, speelt de game zich af in Japan. De spelwereld zit vol met prachtige landschappen, waarbij klassieke natuur met moderne stedelijke omgevingen wordt gecombineerd.

Spelers arriveren in de virtuele versie van dit land als toerist, en werken zich langzaam maar zeker omhoog in de racewereld door mee te doen aan festivals. Nieuw zijn 'Horizon Rush'-evenementen waarbij spelers hun skills tonen op obstakelcourses.

Natuurlijk mogen auto's niet ontbreken in de game. Er zitten meer dan 550 wagens in de game op release. Elke wagen reageert zo realistisch mogelijk op de weg en het weer. Naast klassieke wagens zijn ook de nieuwste auto's in het spel te vinden, waaronder de GR GT.

Er zijn verschillende aanpasbare garages te vinden in de spelwereld. Spelers bepalen zelf het uiterlijk van deze garages en kunnen hier hun auto's showen. Daarnaast is er de Estate, een uitgebreid landschap waar spelers gedurende het spel hun eigen thuishaven kunnen opbouwen. Meer informatie over de game is in dit artikel op Xbox Wire te vinden.

Forza Horizon 6-releasedatum en platforms

De releasedatum lekte onlangs al via een te vroeg gepubliceerde advertentie, maar is nu dus bevestigd. Op 19 mei komen zowel de standaard editie als een deluxe editie uit. Mensen die de laatstgenoemde editie aanschaffen, ontvangen op 15 mei al toegang tot de game. De standaard editie gaat 69,99 euro kosten.

De game komt op de bovengenoemde datum uit voor Xbox Series-consoles en pc, en later dit jaar ook voor PlayStation 5. Xbox geeft steeds vaker zijn games uit op consoles van concurrerende platforms, en Forza Horizon 6 vormt daar geen uitzondering op.

De Forza Horizon-reeks

In de Forza Horizon-games kunnen spelers naar hartenlust rondscheuren in mooie bolides. De games spelen zich af in open werelden, waarbij men de mogelijkheid heeft om aan diverse racefestivals mee te doen. Het betreft een subreeks van Forza Motorsport – dat zijn serieuzere racegames ten opzichte van de wat speelsere Horizon-titels. De populariteit van de Horizon-subreeks is die van Forza Motorsport inmiddels voorbijgestreefd.

De ontwikkelaar van de Forza Horizon-reeks is Playground Games. Zij werken ook aan de nieuwe Fable, die vandaag ook tijdens de Xbox Developer Direct werd getoond.