Dankzij de ongekende populariteit van de Apple Airpods komt iedere serieuze audiofabrikant met een eigen in-ear-koptelefoon-lijn. Zo ook het welbekende Yamaha. In deze review bespreken we de Yamaha TW-E3A.

Connectiviteit

Niet heel verrassend is dat je verbinding maakt via bluetooth. Het linker- en rechteroortje kun je apart aan- of uitdoen en verbinden via bluetooth. Soms resulteert dat erin dat wanneer je de oortjes uit het doosje haalt er maar één verbonden is met je apparaat. Om het oortje dat uitstaat te verbinden dien je het oortje in kwestie even kort aan en uit te schakelen. Daarna is de verbinding weer hersteld. Je kunt maximaal drie apparaten tegelijk onthouden. De in-ears schakelen naadloos over naar een ander apparaat. Mits dat apparaat al een keer is ingesteld natuurlijk.

©PXimport

De Yamaha TW-E3A beschikt over aptX-ondersteuning. Deze codec zorgt ervoor dat de streamingkwaliteit (via bluetooth) van jouw muziek iets hoger ligt dan bij oortjes die geen aptX-ondersteuning hebben. Het apparaat dat je gebruikt als muziekbron moet echter ook die aptX-ondersteuning bieden.

Bediening en app

Touch-bediening gebeurt middels de oordoppen. Dit zien we tegenwoordig bij de meeste in-ears die uitkomen. Doormiddel van de linker- of rechteroordop een of twee keer in te drukken kun je naar het volgende nummer gaan, de muziek pauzeren of het geluidsvolume verhogen. Aan elk oortje én indrukcommando is weer een unieke taak verbonden. Je kunt via de oortjes ook telefoongesprekken ontvangen, beëindigen en zelfs negeren.

Bij de oortjes zit ook een applicatie. Hier kun je alleen vrij weinig mee. Je kunt er alleen de optie Listening Care inschakelen. Er is geen equalizer aanwezig om bijvoorbeeld de bas omhoog of terug te schroeven. Het inschakelen van deze modus doet de geluidskwaliteit overigens wel iets ten goede. Met deze optie ingeschakeld klinken de oortjes ook bij een laag volume goed.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Draagcomfort

De oortjes zitten erg goed. De oortjes hebben een klein compact design, maar sluiten de oren goed af. In de verpakking zijn ook nog verschillende eartips aanwezig om de voor jou perfecte pasvorm te vinden. Sommige oortjes, zoals de Apple AirPods Pro, hebben een erg lange steel. Wat mij betreft is dat een lelijk gezicht. De TW-E3A ziet er wat dat betreft een stuk beter uit. Een leuke bijkomstigheid is de IPX5-classificering. Dit betekent dat de oortjes waterbestendig zijn. Je hoeft dus niet bang te zijn voor regen- of zweetdruppels. 

Geluid

Deze oortjes van Yamaha klinken opvallend goed. De in-ears kunnen een vrij compleet geluidpalet ten gehore brengen. Er is ruim voldoende bas aanwezig en ook op een laag volume klinkt het geluid prettig. De microfoon pakt heel soms niet altijd alles goed op en kan wat zacht bevonden worden bij het bellen. Zowel via videobelsoftware als Microsoft Teams en Discord, maar ook bij reguliere telefoongesprekken. De TW-E3A ondersteunt geen ruisonderdrukking en mist iets als een ambientmodus.

Conclusie

De TW-E3A in-ears van Yamaha klinken prima (verrassend goed voor deze prijsklasse zelfs), gaan lekker lang mee, zijn waterbestendig en zitten daarnaast ook nog eens goed. Maar daar is eigenlijk ook alles mee gezegd. De oortjes onderscheiden zich niet door een goede ruisonderdrukking of een handige app met toegevoegde waarde. Desalniettemin zijn dit prima oortjes in deze prijsrange. Goede alternatieven zijn de 1More Colorbuds en de Teufel Airy Sports. De oortjes van 1More bieden ongeveer dezelfde specs in een ander jasje, terwijl de oortjes van Teufel iets meer geschikt zijn voor sporters. 

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.