Nu de verlichting thuis aan het eind van de middag alweer aan kan, valt het extra op waar in huis de donkere gaten vallen. Daarom is het najaar hét moment om eens kritisch naar je lichtplan te kijken. Misschien ben je wel meer thuis gaan werken, maar is het alleen bij die nieuwe bureaustoel gebleven. En hoe fijn is een lamp die je op afstand aan- en uitdoet, of eentje die zich aanpast aan veranderend daglicht? Met deze tips kies je de juiste verlichting voor jou en je huis.

Er zijn twee soorten verlichting die er samen voor zorgen dat je prettig leeft in huis: sfeerverlichting en functionele verlichting. Wanneer deze goed op elkaar zijn afgestemd, zit jouw lichtplan goed in elkaar.

©Michael - stock.adobe.com

Praktische én mooie lampen

Functioneel en praktisch staan voor jou misschien gelijk aan saai en kleurloos, maar van de huidige verlichting kun je dat echt niet meer zeggen. Praktisch kan gelukkig ook heel mooi zijn.

Allereerst kun je door het gebruik van dimmers een functionele lamp omtoveren tot sfeerverlichting (over praktisch gesproken!). Zo kun je de spots of hanglampen in de keuken op standje hoog zetten als je bezig bent met het voorbereiden van de maaltijd en op standje zacht als er gegeten wordt. Let op: niet elke lamp is geschikt voor een dimmer, dus check dat goed van tevoren.

Praktische lampen, zoals spotjes en plafondlampen, zijn er in talloze verschillende stijlen: van wit – en dus bijna niet te zien – tot stijlvol messing, glimmend goud of matzwart. Ook opdekspots vallen meer op en mogen dus echt gezien worden. Zo kun je ook functionele verlichting goed bij het interieur laten aansluiten.

Lesje in lumen

Lumen is de eenheid die we gebruiken voor de hoeveelheid licht. Hoe meer lumen, des te feller de lamp. De juiste hoeveelheid licht verschilt per kamer: in de slaapkamer zul je waarschijnlijk minder behoefte hebben aan al te helder licht, terwijl je in de keuken wel graag wilt zien wat je doet.

De hoeveelheid lumen die nodig is, ligt ook aan de functie van de ruimte. Is de keukentafel bijvoorbeeld ook jouw werkplek, dan zul je op die plek nog meer behoefte hebben aan goed licht. Ook de afmetingen van de ruimte, de gebruikte kleuren (of jouw muren RAL 9010 of gitzwart zijn is uiteraard van invloed) en jouw voorkeuren spelen mee.

Over het algemeen geldt dat je voor functionele verlichting 500 tot 800 lumen per vierkante meter nodig hebt. Voor sfeerverlichting is dat 300 tot 400 lumen. Deze informatie vind je terug in de technische specificaties op de verpakking van de lamp.

©Victor zastol'skiy - stock.adobe.com

Multi-inzetbare lampen

Lopen de functies van de ruimtes bij jou in huis door elkaar, omdat je op weinig vierkante meters woont of omdat je de ene keer aan tafel werkt en dan weer op de bank? Dan heb je waarschijnlijk ook behoefte aan lampen die met jou van plek naar plek meeverhuizen.

De nieuwste lampen begrijpen die behoefte en denken graag met je mee. Door bijvoorbeeld snoerloos en lichtgewicht (de portable tafellamp van HAY is zo’n beauty met brains), maar ook door multi-inzetbaar te zijn. Ook de Dyson Solarcycle Morph-lamp is zo’n alleskunner. Hij switcht moeiteloos van leeslamp naar sfeerverlichting en verandert desgewenst mee met het daglicht. Zo beschermt hij tegen de schittering van de zon als deze even wat feller is gaan schijnen en houdt hij rekening met jouw taken en zelfs met je leeftijd. Zo heb je de hele dag door het juiste licht en schakelt hij vanzelf uit als je even een langere wandel- of Netflix-pauze houdt. Helemaal niet gek in deze dure tijden.

Smart-verlichting

Zo smart als de Dyson Solarcycle Morph-lamp hoeft het misschien niet; het bijbehorende prijskaartje is niet voor iedereen weggelegd. Gelukkig zijn er al heel wat slimme lampen op de markt die het leven ook net wat makkelijker maken. De bekende Philips HUE-lampen bijvoorbeeld, maar ook IKEA heeft lampen die je via hun Home Smart-app kunt bedienen. Gewoon een kwestie van je gewone ledlamp vervangen door een slim exemplaar.

Deze slimme lampen werken via een sensor of app, en kun je instellen op tijd of beweging. Zo gaat het licht aan als je de ruimte binnenstapt en weer uit als je weg bent. Ideaal met pubers in huis of als je zelf veel aan je hoofd hebt. Verder kun je ze via een app dimmen, op een gewenst tijdstip aanzetten en soms van kleur laten veranderen.

Op Kieskeurig.nl lees je de reviews van alle bekende smart lampen.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.