Nu de verlichting thuis aan het eind van de middag alweer aan kan, valt het extra op waar in huis de donkere gaten vallen. Daarom is het najaar hét moment om eens kritisch naar je lichtplan te kijken. Misschien ben je wel meer thuis gaan werken, maar is het alleen bij die nieuwe bureaustoel gebleven. En hoe fijn is een lamp die je op afstand aan- en uitdoet, of eentje die zich aanpast aan veranderend daglicht? Met deze tips kies je de juiste verlichting voor jou en je huis.

Er zijn twee soorten verlichting die er samen voor zorgen dat je prettig leeft in huis: sfeerverlichting en functionele verlichting. Wanneer deze goed op elkaar zijn afgestemd, zit jouw lichtplan goed in elkaar.

©Michael - stock.adobe.com

Praktische én mooie lampen

Functioneel en praktisch staan voor jou misschien gelijk aan saai en kleurloos, maar van de huidige verlichting kun je dat echt niet meer zeggen. Praktisch kan gelukkig ook heel mooi zijn.

Allereerst kun je door het gebruik van dimmers een functionele lamp omtoveren tot sfeerverlichting (over praktisch gesproken!). Zo kun je de spots of hanglampen in de keuken op standje hoog zetten als je bezig bent met het voorbereiden van de maaltijd en op standje zacht als er gegeten wordt. Let op: niet elke lamp is geschikt voor een dimmer, dus check dat goed van tevoren.

Praktische lampen, zoals spotjes en plafondlampen, zijn er in talloze verschillende stijlen: van wit – en dus bijna niet te zien – tot stijlvol messing, glimmend goud of matzwart. Ook opdekspots vallen meer op en mogen dus echt gezien worden. Zo kun je ook functionele verlichting goed bij het interieur laten aansluiten.

Lesje in lumen

Lumen is de eenheid die we gebruiken voor de hoeveelheid licht. Hoe meer lumen, des te feller de lamp. De juiste hoeveelheid licht verschilt per kamer: in de slaapkamer zul je waarschijnlijk minder behoefte hebben aan al te helder licht, terwijl je in de keuken wel graag wilt zien wat je doet.

De hoeveelheid lumen die nodig is, ligt ook aan de functie van de ruimte. Is de keukentafel bijvoorbeeld ook jouw werkplek, dan zul je op die plek nog meer behoefte hebben aan goed licht. Ook de afmetingen van de ruimte, de gebruikte kleuren (of jouw muren RAL 9010 of gitzwart zijn is uiteraard van invloed) en jouw voorkeuren spelen mee.

Over het algemeen geldt dat je voor functionele verlichting 500 tot 800 lumen per vierkante meter nodig hebt. Voor sfeerverlichting is dat 300 tot 400 lumen. Deze informatie vind je terug in de technische specificaties op de verpakking van de lamp.

©Victor zastol'skiy - stock.adobe.com

Multi-inzetbare lampen

Lopen de functies van de ruimtes bij jou in huis door elkaar, omdat je op weinig vierkante meters woont of omdat je de ene keer aan tafel werkt en dan weer op de bank? Dan heb je waarschijnlijk ook behoefte aan lampen die met jou van plek naar plek meeverhuizen.

De nieuwste lampen begrijpen die behoefte en denken graag met je mee. Door bijvoorbeeld snoerloos en lichtgewicht (de portable tafellamp van HAY is zo’n beauty met brains), maar ook door multi-inzetbaar te zijn. Ook de Dyson Solarcycle Morph-lamp is zo’n alleskunner. Hij switcht moeiteloos van leeslamp naar sfeerverlichting en verandert desgewenst mee met het daglicht. Zo beschermt hij tegen de schittering van de zon als deze even wat feller is gaan schijnen en houdt hij rekening met jouw taken en zelfs met je leeftijd. Zo heb je de hele dag door het juiste licht en schakelt hij vanzelf uit als je even een langere wandel- of Netflix-pauze houdt. Helemaal niet gek in deze dure tijden.

Smart-verlichting

Zo smart als de Dyson Solarcycle Morph-lamp hoeft het misschien niet; het bijbehorende prijskaartje is niet voor iedereen weggelegd. Gelukkig zijn er al heel wat slimme lampen op de markt die het leven ook net wat makkelijker maken. De bekende Philips HUE-lampen bijvoorbeeld, maar ook IKEA heeft lampen die je via hun Home Smart-app kunt bedienen. Gewoon een kwestie van je gewone ledlamp vervangen door een slim exemplaar.

Deze slimme lampen werken via een sensor of app, en kun je instellen op tijd of beweging. Zo gaat het licht aan als je de ruimte binnenstapt en weer uit als je weg bent. Ideaal met pubers in huis of als je zelf veel aan je hoofd hebt. Verder kun je ze via een app dimmen, op een gewenst tijdstip aanzetten en soms van kleur laten veranderen.

Op Kieskeurig.nl lees je de reviews van alle bekende smart lampen.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.