ID.nl logo
Zo kies je de juiste verlichting voor elke ruimte in huis
© murattellioglu - stock.adobe.com
Gezond leven

Zo kies je de juiste verlichting voor elke ruimte in huis

Nu de verlichting thuis aan het eind van de middag alweer aan kan, valt het extra op waar in huis de donkere gaten vallen. Daarom is het najaar hét moment om eens kritisch naar je lichtplan te kijken. Misschien ben je wel meer thuis gaan werken, maar is het alleen bij die nieuwe bureaustoel gebleven. En hoe fijn is een lamp die je op afstand aan- en uitdoet, of eentje die zich aanpast aan veranderend daglicht? Met deze tips kies je de juiste verlichting voor jou en je huis.

In dit artikel:

  • Het verschil tussen functionele verlichting en sfeerverlichting
  • Waarom praktisch niet per se lelijk is
  • Wat is lumen en hoe houd je daar rekening mee?
  • Lampen voor elke taak
  • Slimme verlichting
  • Ook interessant: klik op deze link om te leren hoe je je huiskamer verduurzaamt

Er zijn twee soorten verlichting die er samen voor zorgen dat je prettig leeft in huis: sfeerverlichting en functionele verlichting. Wanneer deze goed op elkaar zijn afgestemd, zit jouw lichtplan goed in elkaar.

  1. Functionele verlichting: de basis van een lichtplan start met het in kaart brengen van de plekken waar je goed en direct licht nodig hebt. Uit praktisch oogpunt of voor jouw veiligheid. Denk hierbij aan verlichting bij binnenkomst in huis, boven het keukenblad, bij je favoriete leesstoel, in het trapgat en in de badkamer. Functionele verlichting geeft helder en gericht licht, zodat je goed kunt zien wat je doet en waar je bent. Het zijn meestal hang- en plafondlampen, zoals spotjes.

  2. Sfeerverlichting: als het met de basis goed zit, dan is het tijd om naar sfeerverlichting te kijken. De naam zegt het al: het gaat om het toevoegen van extra sfeer in de ruimte. De lampen geven indirect en dus zachter licht, en zorgen voor wat meer gezelligheid en intimiteit. Ook kun je met sfeerlicht kunstobjecten zoals schilderijen of sculpturen in de spotlights zetten. Denk bij sfeerverlichting aan tafel- en wandlampen, hanglampen met een dichte kap en staande lampen.

©Michael - stock.adobe.com

Een hanglamp met zacht licht en een bedlampje zorgen voor sfeer in de slaapkamer.

Praktische én mooie lampen

Functioneel en praktisch staan voor jou misschien gelijk aan saai en kleurloos, maar van de huidige verlichting kun je dat echt niet meer zeggen. Praktisch kan gelukkig ook heel mooi zijn.

Allereerst kun je door het gebruik van dimmers een functionele lamp omtoveren tot sfeerverlichting (over praktisch gesproken!). Zo kun je de spots of hanglampen in de keuken op standje hoog zetten als je bezig bent met het voorbereiden van de maaltijd en op standje zacht als er gegeten wordt. Let op: niet elke lamp is geschikt voor een dimmer, dus check dat goed van tevoren.

Praktische lampen, zoals spotjes en plafondlampen, zijn er in talloze verschillende stijlen: van wit – en dus bijna niet te zien – tot stijlvol messing, glimmend goud of matzwart. Ook opdekspots vallen meer op en mogen dus echt gezien worden. Zo kun je ook functionele verlichting goed bij het interieur laten aansluiten.

Je lichtplan herzien?

Check hier de nieuwste verlichting in alle soorten en maten!

Lesje in lumen

Lumen is de eenheid die we gebruiken voor de hoeveelheid licht. Hoe meer lumen, des te feller de lamp. De juiste hoeveelheid licht verschilt per kamer: in de slaapkamer zul je waarschijnlijk minder behoefte hebben aan al te helder licht, terwijl je in de keuken wel graag wilt zien wat je doet.

De hoeveelheid lumen die nodig is, ligt ook aan de functie van de ruimte. Is de keukentafel bijvoorbeeld ook jouw werkplek, dan zul je op die plek nog meer behoefte hebben aan goed licht. Ook de afmetingen van de ruimte, de gebruikte kleuren (of jouw muren RAL 9010 of gitzwart zijn is uiteraard van invloed) en jouw voorkeuren spelen mee.

Over het algemeen geldt dat je voor functionele verlichting 500 tot 800 lumen per vierkante meter nodig hebt. Voor sfeerverlichting is dat 300 tot 400 lumen. Deze informatie vind je terug in de technische specificaties op de verpakking van de lamp.

©Victor zastol'skiy - stock.adobe.com

In de keuken is het prettig om goede basisverlichting te hebben, aangevuld met sfeerverlichting boven de eettafel.

Multi-inzetbare lampen

Lopen de functies van de ruimtes bij jou in huis door elkaar, omdat je op weinig vierkante meters woont of omdat je de ene keer aan tafel werkt en dan weer op de bank? Dan heb je waarschijnlijk ook behoefte aan lampen die met jou van plek naar plek meeverhuizen.

De nieuwste lampen begrijpen die behoefte en denken graag met je mee. Door bijvoorbeeld snoerloos en lichtgewicht (de portable tafellamp van HAY is zo’n beauty met brains), maar ook door multi-inzetbaar te zijn. Ook de Dyson Solarcycle Morph-lamp is zo’n alleskunner. Hij switcht moeiteloos van leeslamp naar sfeerverlichting en verandert desgewenst mee met het daglicht. Zo beschermt hij tegen de schittering van de zon als deze even wat feller is gaan schijnen en houdt hij rekening met jouw taken en zelfs met je leeftijd. Zo heb je de hele dag door het juiste licht en schakelt hij vanzelf uit als je even een langere wandel- of Netflix-pauze houdt. Helemaal niet gek in deze dure tijden.

Smart-verlichting

Zo smart als de Dyson Solarcycle Morph-lamp hoeft het misschien niet; het bijbehorende prijskaartje is niet voor iedereen weggelegd. Gelukkig zijn er al heel wat slimme lampen op de markt die het leven ook net wat makkelijker maken. De bekende Philips HUE-lampen bijvoorbeeld, maar ook IKEA heeft lampen die je via hun Home Smart-app kunt bedienen. Gewoon een kwestie van je gewone ledlamp vervangen door een slim exemplaar.

Deze slimme lampen werken via een sensor of app, en kun je instellen op tijd of beweging. Zo gaat het licht aan als je de ruimte binnenstapt en weer uit als je weg bent. Ideaal met pubers in huis of als je zelf veel aan je hoofd hebt. Verder kun je ze via een app dimmen, op een gewenst tijdstip aanzetten en soms van kleur laten veranderen.

Op Kieskeurig.nl lees je de reviews van alle bekende smart lampen.

▼ Volgende artikel
Je afzuigkap: waarom je hem al aanzet vóór je gaat koken
© Paul Maguire
Huis

Je afzuigkap: waarom je hem al aanzet vóór je gaat koken

Veel mensen zetten de afzuigkap pas aan als er al flink wat kookdampen in de keuken hangen. Lijkt logisch, maar: op dat moment ben je eigenlijk al te laat. Het is beter om de afzuigkap al een paar minuten voor het koken aan te zetten en hem pas een kwartiertje na de maaltijd weer uit te schakelen. Dit lijkt misschien overdreven, maar het maakt een groot verschil voor de luchtkwaliteit in je woning.

In dit artikel lees je waarom het helpt om je afzuigkap al een paar minuten vóór het koken aan te zetten en hem na afloop nog even te laten draaien. Je snapt hoe die luchtstroom werkt, welke stoffen bij koken kunnen vrijkomen (zeker bij koken op gas) en wat het verschil is tussen afvoer naar buiten en recirculatie. Ook laten we zien hoe je snel kunt testen of de afzuiging nog goed is en krijg je nog een paar slimme tips over het gebruik van je afzuigkap.

Lees ook: Hoe kies je de juiste afzuigkap?

Onzichtbare luchtstroom

Het geheim van een goed werkende afzuigkap zit in het juiste moment van inschakelen. Een afzuigkap werkt door onderdruk te creëren: zodra hij aanstaat, wordt lucht actief naar de filters gezogen. Maar warme kookdamp stijgt snel op en verspreidt zich direct alle kanten op. Als je de kap pas inschakelt wanneer de damp al opstijgt, is het al te laat om alles af te vangen.

Door de kap een minuutje of twee voor het koken aan te zetten, zorg je ervoor dat de zuigkracht al actief is op het moment dat de eerste damp vrijkomt. Die damp wordt dan direct de afzuigkap in getrokken, voordat hij de kans krijgt zich door de keuken en de rest van je huis te verspreiden. Kook je op gas? Zet de afzuigkap dan aan voordat je de pitten aansteekt. Zo worden ook de deeltjes die daardoor vrijkomen, meteen afgevoerd.

Koken vervuilt de lucht, ook als je niets ruikt

Koken is een belangrijke bron van luchtvervuiling binnenshuis. Bij een gasfornuis komen door verbranding stoffen vrij zoals stikstofdioxide (NO₂) en ultrafijne deeltjes. Ook bij elektrisch koken ontstaat fijnstof, vooral door het bak- en braadproces zelf. Je ruikt dat niet altijd, maar je ademt het wel in.

Daarom is het verstandig om de afzuigkap na het koken nog een tijdje te laten draaien. Damp en deeltjes die nog in de lucht zweven, worden dan alsnog afgevoerd of gefilterd. Houd daarbij wel rekening met het type kap. Bij een afvoerkap verdwijnt de lucht via een kanaal naar buiten. Bij een recirculatiekap gaat de lucht door filters en keert daarna terug de ruimte in – dat helpt goed tegen geuren, maar de vervuilde lucht verdwijnt niet volledig uit je woning.

Afvoer naar buiten of recirculatie: waar let je op?

Bij een afvoerkap naar buiten wil je vooral dat de luchtstroom sterk genoeg is en dat de lucht zo goed mogelijk kan worden afgevoerd. Is het afvoerkanaal extra lang en/of zitten er bochten in, dan gaat het afvoeren minder goed. Ook viezigheid in de afvoerbuis kan het afvoeren van de kookdampen belemmeren. Daarnaast maakt de vorm en diameter van het kanaal uit: een ronde buis geeft minder weerstand dan een rechthoekige, en een bredere diameter laat meer lucht door. Zeker bij de installatie van een nieuwe kap is het de moeite waard om hier rekening mee te houden.

Bij een recirculatiekap wordt de lucht niet naar buiten afgevoerd, maar intern gereinigd en daarna weer de ruimte in geblazen. De lucht passeert daarbij achtereenvolgens een vetfilter en een koolstoffilter. Vetfilters vangen het vet op dat vrijkomt bij het koken. Koolstoffilters absorberen geurstoffen, maar raken na verloop van tijd verzadigd en moeten dan worden vervangen. Zorg ook dat de filters goed gemonteerd zijn zodat de lucht er echt doorheen stroomt en niet erlangs.

©wertinio

De papiertest: hoe goed werkt jouw afzuigkap nog?

Twijfel je of je afzuigkap nog wel goed werkt? Je kunt dit makkelijk testen met een velletje keukenpapier of een A4-tje. Zet de afzuigkap op de middelste stand en houd het papier tegen de filters aan. Als de zuigkracht voldoende is, moet het papier zonder hulp blijven hangen. Valt het velletje direct naar beneden? Dan is de luchtstroom te laag. Dat kan komen doordat de filters verstopt zijn of is de motor niet krachtig genoeg meer is.

Handige tips

Niet iedereen zit te wachten op het monotone gebrom van een afzuigkap tijdens een gezellig diner. Gelukkig hoeft de kap na het koken niet op de hoogste stand te staan. De laagste stand is vaak al voldoende om de laatste restanten vieze lucht af te voeren. Veel moderne apparaten hebben een timer die na tien of vijftien minuten automatisch uitschakelt. Heb je die niet? Zet dan een kookwekker of wen jezelf aan om de kap pas uit te doen als je de tafel afruimt. Het resultaat is een huis dat niet alleen fris ruikt, maar waar de lucht ook echt schoon is.

▼ Volgende artikel
Kingdom Come: Deliverance 2 vanaf 3 maart op Xbox Game Pass
Huis

Kingdom Come: Deliverance 2 vanaf 3 maart op Xbox Game Pass

Microsoft heeft de Xbox Game Pass-toevoegingen van de rest van februari en begin maart aangekondigd. Daaronder valt ook de geprezen game Kingdom Come: Deliverance 2.

De line-up werd via Xbox Wire aangekondigd. Het eerste deel in de openwereldreeks waarin spelers een middeleeuws avontuur beleven kwam enkele dagen geleden al naar Xbox Game Pass, zo werd eerder deze maand aangekondigd. Dat het vervolg - dat vorig jaar verscheen - al zo kort daarna op Game Pass verschijnt, mag dus een verrassing heten.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

Aerial Knight’s DropShot (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Avatar: Frontiers of Pandora (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Avowed (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Sinds gisteren ook speelbaar via Xbox Game Pass Premium

Death Howl (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

EA Sports College Football 26 (Xbox Series-consoles en cloud) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate

The Witcher 3: Wild Hunt – Complete Edition (console en cloud) – Vanaf 19 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium

TCG Card Shop Simulator (Game Preview) (Xbox Series-consoles, pc, cloud en handheld) – Vanaf 24 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Dice A Million (pc) – Vanaf 25 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

Towerborne (volledige versie) (console, pc en handheld) – Vanaf 26 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Final Fantasy 3 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 3 maart speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Kingdom Come: Deliverance 2 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 3 maart speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

Microsoft heeft daarnaast laten weten dat de volgende games op 28 februari van Xbox Game Pass verdwijnen:

  • Monster Train (console, pc en cloud)

  • Expeditions: A MudRunner Game (console, pc en cloud)

  • Injustice 2 (console, pc en cloud)

  • Middle Earth: Shadow of War (console, pc en cloud)

View post on X