ID.nl logo
Zo kies je de juiste verlichting voor elke ruimte in huis
© murattellioglu - stock.adobe.com
Gezond leven

Zo kies je de juiste verlichting voor elke ruimte in huis

Nu de verlichting thuis aan het eind van de middag alweer aan kan, valt het extra op waar in huis de donkere gaten vallen. Daarom is het najaar hét moment om eens kritisch naar je lichtplan te kijken. Misschien ben je wel meer thuis gaan werken, maar is het alleen bij die nieuwe bureaustoel gebleven. En hoe fijn is een lamp die je op afstand aan- en uitdoet, of eentje die zich aanpast aan veranderend daglicht? Met deze tips kies je de juiste verlichting voor jou en je huis.

In dit artikel:

  • Het verschil tussen functionele verlichting en sfeerverlichting
  • Waarom praktisch niet per se lelijk is
  • Wat is lumen en hoe houd je daar rekening mee?
  • Lampen voor elke taak
  • Slimme verlichting
  • Ook interessant: klik op deze link om te leren hoe je je huiskamer verduurzaamt

Er zijn twee soorten verlichting die er samen voor zorgen dat je prettig leeft in huis: sfeerverlichting en functionele verlichting. Wanneer deze goed op elkaar zijn afgestemd, zit jouw lichtplan goed in elkaar.

  1. Functionele verlichting: de basis van een lichtplan start met het in kaart brengen van de plekken waar je goed en direct licht nodig hebt. Uit praktisch oogpunt of voor jouw veiligheid. Denk hierbij aan verlichting bij binnenkomst in huis, boven het keukenblad, bij je favoriete leesstoel, in het trapgat en in de badkamer. Functionele verlichting geeft helder en gericht licht, zodat je goed kunt zien wat je doet en waar je bent. Het zijn meestal hang- en plafondlampen, zoals spotjes.

  2. Sfeerverlichting: als het met de basis goed zit, dan is het tijd om naar sfeerverlichting te kijken. De naam zegt het al: het gaat om het toevoegen van extra sfeer in de ruimte. De lampen geven indirect en dus zachter licht, en zorgen voor wat meer gezelligheid en intimiteit. Ook kun je met sfeerlicht kunstobjecten zoals schilderijen of sculpturen in de spotlights zetten. Denk bij sfeerverlichting aan tafel- en wandlampen, hanglampen met een dichte kap en staande lampen.

©Michael - stock.adobe.com

Een hanglamp met zacht licht en een bedlampje zorgen voor sfeer in de slaapkamer.

Praktische én mooie lampen

Functioneel en praktisch staan voor jou misschien gelijk aan saai en kleurloos, maar van de huidige verlichting kun je dat echt niet meer zeggen. Praktisch kan gelukkig ook heel mooi zijn.

Allereerst kun je door het gebruik van dimmers een functionele lamp omtoveren tot sfeerverlichting (over praktisch gesproken!). Zo kun je de spots of hanglampen in de keuken op standje hoog zetten als je bezig bent met het voorbereiden van de maaltijd en op standje zacht als er gegeten wordt. Let op: niet elke lamp is geschikt voor een dimmer, dus check dat goed van tevoren.

Praktische lampen, zoals spotjes en plafondlampen, zijn er in talloze verschillende stijlen: van wit – en dus bijna niet te zien – tot stijlvol messing, glimmend goud of matzwart. Ook opdekspots vallen meer op en mogen dus echt gezien worden. Zo kun je ook functionele verlichting goed bij het interieur laten aansluiten.

Je lichtplan herzien?

Check hier de nieuwste verlichting in alle soorten en maten!

Lesje in lumen

Lumen is de eenheid die we gebruiken voor de hoeveelheid licht. Hoe meer lumen, des te feller de lamp. De juiste hoeveelheid licht verschilt per kamer: in de slaapkamer zul je waarschijnlijk minder behoefte hebben aan al te helder licht, terwijl je in de keuken wel graag wilt zien wat je doet.

De hoeveelheid lumen die nodig is, ligt ook aan de functie van de ruimte. Is de keukentafel bijvoorbeeld ook jouw werkplek, dan zul je op die plek nog meer behoefte hebben aan goed licht. Ook de afmetingen van de ruimte, de gebruikte kleuren (of jouw muren RAL 9010 of gitzwart zijn is uiteraard van invloed) en jouw voorkeuren spelen mee.

Over het algemeen geldt dat je voor functionele verlichting 500 tot 800 lumen per vierkante meter nodig hebt. Voor sfeerverlichting is dat 300 tot 400 lumen. Deze informatie vind je terug in de technische specificaties op de verpakking van de lamp.

©Victor zastol'skiy - stock.adobe.com

In de keuken is het prettig om goede basisverlichting te hebben, aangevuld met sfeerverlichting boven de eettafel.

Multi-inzetbare lampen

Lopen de functies van de ruimtes bij jou in huis door elkaar, omdat je op weinig vierkante meters woont of omdat je de ene keer aan tafel werkt en dan weer op de bank? Dan heb je waarschijnlijk ook behoefte aan lampen die met jou van plek naar plek meeverhuizen.

De nieuwste lampen begrijpen die behoefte en denken graag met je mee. Door bijvoorbeeld snoerloos en lichtgewicht (de portable tafellamp van HAY is zo’n beauty met brains), maar ook door multi-inzetbaar te zijn. Ook de Dyson Solarcycle Morph-lamp is zo’n alleskunner. Hij switcht moeiteloos van leeslamp naar sfeerverlichting en verandert desgewenst mee met het daglicht. Zo beschermt hij tegen de schittering van de zon als deze even wat feller is gaan schijnen en houdt hij rekening met jouw taken en zelfs met je leeftijd. Zo heb je de hele dag door het juiste licht en schakelt hij vanzelf uit als je even een langere wandel- of Netflix-pauze houdt. Helemaal niet gek in deze dure tijden.

Smart-verlichting

Zo smart als de Dyson Solarcycle Morph-lamp hoeft het misschien niet; het bijbehorende prijskaartje is niet voor iedereen weggelegd. Gelukkig zijn er al heel wat slimme lampen op de markt die het leven ook net wat makkelijker maken. De bekende Philips HUE-lampen bijvoorbeeld, maar ook IKEA heeft lampen die je via hun Home Smart-app kunt bedienen. Gewoon een kwestie van je gewone ledlamp vervangen door een slim exemplaar.

Deze slimme lampen werken via een sensor of app, en kun je instellen op tijd of beweging. Zo gaat het licht aan als je de ruimte binnenstapt en weer uit als je weg bent. Ideaal met pubers in huis of als je zelf veel aan je hoofd hebt. Verder kun je ze via een app dimmen, op een gewenst tijdstip aanzetten en soms van kleur laten veranderen.

Op Kieskeurig.nl lees je de reviews van alle bekende smart lampen.

▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.