Een lege smartphone-, tablet- of notebookaccu is geen pretje, dat heb je vast al eens ervaren. En hij is ook altijd op het verkeerde moment leeg. Met de juiste powerbank laad je jouw mobiele apparaat altijd en overal weer op. Handig als er geen stopcontact binnen handbereik is. Hoe vind je de beste powerbank?

Tip 01: Powerbank?

Een powerbank laat zich het beste omschrijven als mobiele oplader. Door de geïntegreerde accu vooraf op te laden, gebruik je de opgeslagen energie om de batterij van bijvoorbeeld een smartphone of tablet tussentijds bij te vullen. Vooral voor mensen die regelmatig onderweg zijn, is zo’n powerbank interessant. De werking is eenvoudig. Je sluit een usb-kabel op de powerbank aan, waarna de accu van het mobiele apparaat wordt opgeladen. Er bestaan zelfs powerbanks met een regulier stopcontact, zodat je een laptop of andere apparatuur onderweg van stroom kunt voorzien. Die zijn wel een stuk zwaarder en duurder. In de tips van dit artikel nemen we diverse eigenschappen van powerbanks met je door, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

©PXimport

Tip 02: Batterijcapaciteit

Of je jouw mobiele apparatuur volledig kunt opladen, is afhankelijk van de beschikbare batterijcapaciteit van de powerbank. Er bestaan uiterst compacte mobiele opladers die je met gemak in je binnenzak steekt. Natuurlijk heel handig, maar tegelijkertijd houden deze compacte producten bar weinig energie vast. Powerbanks met meer capaciteit zijn zwaarder en groter, omdat er een flinke accu is ingebouwd. Fabrikanten vermelden netjes in de specificaties hoeveel elektrische lading hun powerbanks kunnen vasthouden. De meeteenheid voor deze elektrische lading wordt uitgedrukt in milliampère-uur (mAh). Hoe hoger deze waarde, hoe meer capaciteit de betreffende accu bevat. Zoek in de specificaties van jouw smartphone op hoeveel mAh de accu daarvan heeft om te weten hoe vaak je die op kunt laden met de betreffende powerbank. Houd dan wel nog rekening met een energieverlies van gemiddeld ongeveer twintig procent tijdens het opladen. Bij een powerbank met een capaciteit van 5000 mAh blijft er dus netto zo’n 4000 mAh over.

Er zijn compacte producten met een capaciteit van 2.200 mAh, hooguit voldoende om een smartphone (gedeeltelijk) op te laden. Er bestaan ook grotere powerbanks met een capaciteit van 5.000, 10.000 of zelfs 20.000 mAh. Hiermee kun je meerdere mobiele apparaten opladen, of één apparaat meerdere keren natuurlijk. Daarnaast zijn er powerbanks die nog (veel) meer elektrische lading kunnen vasthouden, maar die zijn wel een stuk prijziger. Bovendien neem je dergelijke producten niet zo gemakkelijk meer mee. Wie een handzame en betaalbare powerbank wenst voor het bijladen van mobiele apparaten, is prima af met een exemplaar van zo’n 10.000 mAh.

©PXimport

Tip 03: Usb-poorten

Voordat je een powerbank aanschaft, is het handig om te weten hoeveel usb-poorten je nodig hebt. Misschien wil je naast een smartphone bijvoorbeeld ook gelijktijdig een tablet opladen. Of je krijgt het verzoek om tegelijkertijd een mobiel apparaat van je partner of (klein)kind op te laden. Naast een powerbank met voldoende accucapaciteit let je bij aanschaf dus ook op het aantal usb-poorten. De goedkoopste exemplaren hebben veelal slechts één usb-poort. Ben je bereid om enkele tientjes uit te geven, dan staan er meestal twee usb-poorten voor je paraat. Powerbanks met drie of meer usb-poorten zijn iets lastiger om te vinden. Wie goed zoekt, schaft ze vanaf ongeveer vijftig euro aan.

Naast reguliere usb-poorten hebben sommige powerbanks een moderne usb-c-connector in huis. Gunstig, want steeds meer smartphones, tablets, laptops en andere mobiele apparaten zijn hiermee uitgerust. Powerbanks met een usb-c-aansluiting gebruik je bijvoorbeeld om een recente MacBook mee op te laden. Een praktisch voordeel van usb-c is dat je niet meer hoeft te controleren of de kabel correct in de connector zit, aangezien de boven- en onderkant gelijk zijn.

©PXimport

Tip 04: Stroomsterkte

De stroomsterkte bepaalt grotendeels hoe snel je jouw mobiele apparaat met de powerbank kunt opladen. Iedere usb-poort levert een bepaalde hoeveelheid ampère. De goedkoopste powerbanks leveren doorgaans 1 ampère op een enkele usb-poort. Dat is weliswaar voldoende voor het bijladen van een smartphone, maar voor een tablet is er meestal meer stroomsterkte gewenst. Voor een kortere wachttijd is het sowieso fijn wanneer een usb-poort 2,1 ampère levert, want met meer ampère gaat het laden ook sneller. Via usb-c is het ook mogelijk om geschikte laptops van energie te voorzien, hiervoor is een stroomsterkte van 2,4 ampère of meer gewenst. Powerbanks met twee usb-poorten beschikken vaak over een connector met een stroomsterkte van 1 ampère en een connector die 2,1 of 2,4 ampère levert. Belangrijk is in dat geval om de juiste apparatuur aan de correcte usb-poort te koppelen. Meestal staat het aantal ampère netjes bij de usb-poort vermeld, maar helaas is dat niet altijd zo. Controleer zo nodig in de handleiding even welke stroomsterkte de betreffende usb-poort ondersteunt. Slimme powerbanks zien automatisch wat de optimale stroomsterkte voor jouw apparaat is en stemmen de energievoorziening hierop af. Dit is van toepassing bij producten die de technologie PowerIQ ondersteunen, zoals de PowerCore+-reeks van het merk Anker. Voor deze techniek zijn er overigens ook andere benamingen in omloop, zoals AiPower van de fabrikant Aukey.

©PXimport

Quick Charge

©PXimport

Tip 05: Zonne-energie

Veruit de meeste fabrikanten leveren een micro-usb-kabel mee voor het opladen van de powerbank zelf. Je hangt het apparaat aan een computer of gebruikt een aparte voedingsadapter. Maar wat als er onverhoopt geen energiebron in de buurt is, bijvoorbeeld als je gaat kamperen of als de stroom uitvalt? Je kunt voor dit soort situaties een powerbank met een bescheiden zonnepaneel overwegen. Dergelijke producten hebben vaak een speciale standaard waarmee je de zonnecellen onder een juiste hoek positioneert. Houd er wel rekening mee dat het vaak uren (!) duurt voordat de accu van de powerbank volledig is opgeladen. Kies daarom voor een exemplaar met een hoog rendement. Een hoog rendement herken je aan het wattage dat het zonnepaneel levert. Hoe meer watt, hoe beter! Bedenk overigens wel dat mobiele opladers met een zonnepaneel duurder zijn dan gewone powerbanks. Onder meer de merken WakaWaka, Goal Zero en Xtorm en ontwikkelen producten die werken op zonne-energie.

©PXimport

Tip 06: Behuizing

Bij de goedkopere powerbanks is de behuizing vaak een ondergeschoven kindje. Veel fabrikanten kiezen uit kostenoverwegingen voor kunststof. Niet de beste materiaalkeuze, zeker wanneer je bedenkt dat een mobiele oplader vaak ergens los in een tas slingert. Toch hoeft een kunststof behuizing geen probleem te zijn. Wie namelijk enigszins zuinig is op z’n powerbank, zal niet zo snel tegen een defect aanlopen. Kies je zekerheidshalve liever voor een exemplaar dat wel een stootje kan hebben? De luxere modellen zijn vaak van metaal en daardoor een stuk duurzamer. Verder bestaan er ook mobiele opladers met een rubberen afwerking. Meestal zijn dergelijke producten bestemd voor buitengebruik, bijvoorbeeld op een camping of natuurpark. Wil je de kans op een defect zo klein mogelijk hebben? Misschien is dan een powerbank met een water-, schok- en stofbestendige behuizing iets voor jou. Let in dat geval op de IP-classificatie van het product. Zo staat IP66 bijvoorbeeld voor een water- en stofdichte behuizing.

©PXimport

Tip 07: Mobiel stopcontact

Zoals we al schreven, laten sommige laptops zich via een usb-c-poort opladen. Maar het merendeel gebruikt hiervoor nog altijd een adapter met een eigenontwikkelde connector. Sommige powerbanks leveren hiervoor meerdere laptop-connectors mee, zoals de dure (ca. 175 euro) PowerOak K2 (50.000 mAh). Een groot nadeel van deze methode is dat niet iedere notebook wordt ondersteund. Wil je evengoed een mobiele (nood)oplossing om je laptop op te laden? Kies dan voor een exemplaar met een stopcontact, waarbij je wel nog steeds rekening dient te houden met een forse aanschafprijs. De Xtorm AL390 is met een capaciteit van 18.000 mAh nog relatief betaalbaar (140 euro). Naast twee usb-poorten vind je aan de zijkant een regulier stopcontact van 230 volt waarmee je een laptop kunt opladen. Overigens gebruik je het stopcontact ook probleemloos voor andere elektronische apparaten, zoals een scheerapparaat, spelcomputer, lamp of ventilator. Het uitgangsvermogen bedraagt maximaal 85 watt. Heb je behoefte aan nog meer mobiele energie? Goal Zero ontwikkelt ‘mobiele generators’ die een hoge accucapaciteit bieden. De Yeti 400 kan bijvoorbeeld 79.200 mAh energie vasthouden en heeft onder meer twee stopcontacten van 220 volt aan boord. Het maximale uitgangsvermogen bedraagt maar liefst 300 watt. Houd wel rekening met een forse aanschafprijs, want de Goal Zero Yeti 400 kost een kleine 500 euro. Je neemt hem met z’n ruim dertien kilo ook niet zomaar meer mee. Het merk PowerOak ontwikkelt eveneens zeer omvangrijke powerbanks.

©PXimport

Draadloos opladen

©PXimport

Tip 08: Zaklamp

Opvallend genoeg hebben behoorlijk wat powerbanks een zaklamp ingebouwd. Vooral bij de compacte exemplaren is er regelmatig een bescheiden zaklantaarnfunctie te vinden. Een reden hiervoor is dat veel mensen een powerbank voornamelijk op vakantie gebruiken. Op de camping is een fel zaklampje geen overbodige luxe, bijvoorbeeld wanneer je ’s nachts het toilet probeert te bereiken. Meestal bevindt zich aan de zijkant een schakelaar waarmee je het lampje in- en uitschakelt. Onder meer producten van merken als Trust, WakaWaka en Aukey hebben geregeld een zaklantaarn aan boord.

©PXimport

Tip 09: Led-indicators

Bij gebruik van een powerbank is het handig om te weten hoeveel resterende acculading er nog is. De meeste producten geven de actuele status via led-indicators aan, maar dat is niet altijd het geval. Voornamelijk bij de goedkopere producten ontbreken ze nogal eens … dan is het dus domweg gissen wanneer je de powerbank weer moet opladen. Kies dus bij voorkeur voor een exemplaar waarop je de batterijstatus gemakkelijk kunt aflezen. Vaak werkt dat via vier led-indicators aan de bovenzijde of zijkant. Branden ze allemaal, dan is de interne accu volledig opgeladen.

©PXimport

Startkabels

©PXimport

Tip 10: Fietsend opladen

Veel fietsers gebruiken hun smartphone om te navigeren en hun ritjes te registreren. Zij hebben hiervoor vaak een speciale smartphonehouder op het stuur gemonteerd. Een nadeel is dat navigatie-apps de accu in rap tempo leegslurpen. Fabrikanten spelen hierop handig in door powerbanks te ontwikkelen waarmee je de smartphone tijdens fietstochtjes oplaadt. Zo heeft het Nederlandse fietsmerk Cortina bij bepaalde modellen een powerbank onder het stuur verwerkt. Heb je al een goede fiets? Met de Topeak Mobile PowerPack monteer je zelf een mobiele oplader onder de stuurpen. De fabrikant heeft de behuizing hierop afgestemd, zodat de powerbank niet uitsteekt. Verder bestaat er met de Teasi Smar.T ook een product dat je rechtstreeks op de naafdynamo kunt aansluiten. Op die manier laad je de powerbank dus rechtsreeks op door te fietsen. Nuttig is dat dit apparaat tevens fungeert als fietslamp.

©PXimport

Kooptips

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi