De cloud is handig, maar kent ook nadelen, vooral als het op privacy aankomt. Met Tonido richt u een eigen cloudserver in waarmee u in iedere uithoek van de wereld veilig(!) toegang hebt tot uw bestanden.

Tonido maakt van iedere pc in een handomdraai een cloudserver. Bestanden die op deze pc staan opgeslagen, opent u moeiteloos op andere computers, tablets, smartphones en dlna-apparatuur. U hoeft hiervoor alleen maar naar het juiste webadres te surfen of een app op te starten. Nog niet overtuigd? In tegenstelling tot bekende diensten als Dropbox en SkyDrive is er geen opslaglimiet. Complete fotoalbums, muziekbibliotheken en filmcollecties opent u via internet op ieder gewenst apparaat, zowel thuis als buitenshuis. Ook vrienden maakt u blij, want u deelt kinderlijk eenvoudig de mooiste films en leukste liedjes. Handig toch? En bovendien kost het u ook nog eens geen stuiver!

Serversoftware

De pc waarop uw persoonlijke bestanden staan opgeslagen, transformeert u vliegensvlug in een slimme cloudserver. Hiervoor hoeft u alleen maar Tonido Desktop te installeren. Surf naar www.tonido.com. U belandt via Free download op de juiste webpagina. Scrol een stukje naar beneden en klik onder het gewenste besturingssysteem (Windows, Mac of Linux) op Free download. Na een paar muisklikken volbrengt u de installatie. Het programma leidt u automatisch naar een webpagina om een lokaal account aan te maken (afbeelding 1). Vul alle velden in en vergeet hierbij niet om de Nederlandse taal in te stellen. Uw pc is nu toegankelijk via een uniek webadres. Deze url bestaat deels uit de accountnaam. Vult u bijvoorbeeld JanBakker1965 in, dan is het juiste webadres http:// JanBakker1965.tonidoid.com.

©CIDimport

Tonido werkt alleen wanneer u een lokaal account creëert.

Eigen cloud instellen

Tonido brengt als eerste uw mediacollectie in kaart. U geeft daarom aan in welke mappen foto’s, muziek en films staan opgeslagen. Hiervoor gebruikt u de knop Add Folder To Index, waarna u met Selecteer de juiste map uitkiest (afbeelding 2). Via het pictogram met de vuilemmer verwijdert u eventueel de standaardmappen. Klik daarna op Volgende. Tonido wijst u erop dat er apps voor iOS, Android, Windows Phone en BlackBerry beschikbaar zijn. Hierop komen we later uitgebreid terug. Sluit het venster en kijk eens rond om alvast aan de webinterface van Tonido te wennen.

©CIDimport

Bepaal zelf welke mappen u toevoegt aan uw persoonlijke cloud.

Bestanden benaderen

Op iedere computer die op internet is aangesloten, benadert u eenvoudig de zojuist ingestelde cloudserver. Handig, want u maakt dus buitenshuis via bijvoorbeeld een laptop verbinding met uw thuis-pc. Het enige dat u hiervoor hoeft te doen, is met een browser naar het unieke webadres surfen dat u eerder hebt aangemaakt. Vervolgens vult u het juiste wachtwoord in. Alle bestanden zijn bereikbaar via een mappenstructuur (afbeelding 3). Op deze wijze opent u onder meer rechtstreeks foto’s in de browser. Via een diavoorstelling is het ook mogelijk om snel alle kiekjes van een album te bekijken. Verder downloadt u bestanden en zelfs complete mappen naar het huidige systeem, zodat u ze lokaal kunt gebruiken.

©CIDimport

Via een browser is uw persoonlijke cloudserver gemakkelijk op afstand bereikbaar.

Media streamen

Tonido gooit niet zomaar alle bestanden van uw thuis-pc op een berg. U hebt eerder aangegeven in welke mappen uw mediabestanden staan opgeslagen. In de webinterface vindt u ze terug in de bibliotheken Music, Photos en Videos. U streamt over het web gemakkelijk mediabestanden vanaf uw persoonlijke cloudserver naar een ander apparaat (afbeelding 4). Muziek en films speelt u in verschillende formaten direct af binnen een browser. U hebt geen last van wachttijden, omdat het niet nodig is om eerst audio- en videobestanden te downloaden. Tonido accepteert onder meer de formaten mp3, flac, mov, avi, mp4, m2ts, mkv, vob en flv. Vindt u niet alle mediabestanden terug in de bibliotheken? Geen probleem, want u laat Tonido gemakkelijk zoeken naar onlangs toegevoegde films en muziekalbums. Klik hiervoor rechtsboven op uw profielnaam en navigeer naar Instellingen. Kies daarna bovenaan voor Verschillende. Via de knop Index Now zoekt de webdienst op uw cloudserver naar verse mediabestanden, waarna ze vanzelf in de bibliotheken opduiken.

©CIDimport

Films die op uw thuis-pc staan opgeslagen, kunt u via een webstream altijd en overal bekijken.

Documenten bewerken

Als u onderweg met uw laptop of een ander apparaat documenten wilt bewerken, is dat een fluitje van een cent. U downloadt bijvoorbeeld eerst een docx- of xlsx-bestand van uw persoonlijke cloudserver. Vervolgens gaat u het document met een programma bewerken en slaat u de boel lokaal op. Via Tonido bewaart u het bewerkte bestand eenvoudig op de cloudserver. Blader in de webinterface met behulp van de mappenstructuur naar de gewenste locatie. Klik rechtsboven op Upload en zoek het juiste document op. Overigens is het ook mogelijk om vanuit Windows Verkenner bestanden naar Tonido te slepen.

Delen

Een groot voordeel van Tonido is dat u vlot bestanden en mappen deelt met vrienden. Dit werkt veel beter dan bijlagen rondsturen via e-mail. Er is geen opslaglimiet, dus u kunt ook zware bestanden zoals bluray-rips delen. Zoek in de mappenstructuur een bestand of map op. Vink het juiste selectiehokje aan en kies voor de optie Deel. Tonido genereert een unieke weblink die u naar vrienden kunt versturen. Als alternatief verspreidt u via Advanced Options de url rechtstreeks via Facebook, Twitter en e-mail (afbeelding 5). Nuttig is dat u eventueel ook een vervaldatum instelt. Via Update slaat u de wijzigingen op.

©CIDimport

Vanuit Tonido deelt u rechtstreeks bestanden met vrienden via e-mail.

Mobiele apparaten

U kunt Tonido ook op mobiele apparaten gebruiken. De ontwikkelaars bieden apps aan voor iPhone, iPad, Android, Windows Phone en BlackBerry. Na het opstarten van de toepassing vult u het unieke webadres en de inloggegevens in. Alle bestanden die op uw thuis-pc zijn opgeslagen, staan voor u klaar. Op die manier geniet u bijvoorbeeld ook in de trein of tijdens vakanties van leuke muziek (afbeelding 6). Door mediabestanden naar mobiele apparaten te streamen, bespaart u ruimte op de geheugenkaart van uw smartphone of tablet. Pas wel op wanneer het toestel is aangemeld bij een mobiel datanetwerk. Als u ergens onderweg films bekijkt of muziek luistert, gaat dat namelijk ten koste van uw databundel. Gebruik Tonido op mobiele apparaten daarom bij voorkeur met een wifi-verbinding.

©CIDimport

Stream via de Tonido-app muziek naar uw smartphone of tablet.

Dlna-apparatuur

Tonido werkt ook uitstekend samen met dlna-apparatuur. Geschikte televisies, bluray-spelers, spelcomputers en mediaspelers gebruikt u om foto’s, muziek en films te streamen. Voorwaarde is wel dat het apparaat in hetzelfde thuisnetwerk is aangesloten als het systeem waarop de serversoftware van Tonido actief is. Verder dient u een uitbreiding aan het programma toe te voegen. Klik in de webinterface van Tonido op Applicaties en kies daarna bovenaan voor Installeren. Achter Mediaserver klikt u op het downloadpictogram. Via Beheren bekijkt u het lijstje met geïnstalleerde applicaties. Klik op Media Server en start met Resume de toepassing. De dlna-server is nu op uw systeem actief (afbeelding 7). Ga in het menu naar Mijn media bestanden. Klik op Ingeschakeld en gebruik de knop Media Map toevoegen om mediamappen te selecteren. Met geschikte apparatuur streamt u overal in uw woning mediabestanden via dlna. Op een smart-tv kiest u bijvoorbeeld in de bronlijst voor Tonido gevolgd door uw accountnaam. Veel kijk- en luisterplezier!

©CIDimport

Activeer de dlna-server om mediabestanden naar netwerkbronnen te streamen. 

Tekst: Maikel Dijkhuizen

Deze workshop komt uit Computer Idee 1, jaargang 2014.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.