Zelfs voor de meest veeleisende pc-gebruiker is het moederbord zelden de reden voor een upgrade. Of je nu een verstokt gamer bent of de hele dag video bewerkt, het moederbord is vooral de plank waar je de echt belangrijke hardware in prikt. Stel dat je zo lang mogelijk wilt doen met je trouwe ‘mobo’. Wat kun je doen om het kloppende hart van je pc zo lang mogelijk mee te laten gaan?

©CIDimport

Lees hier wat dit betekent.

Een moederbord is in eerste plaats een platform voor de rest van je pc-hardware. Het bord laat alle onderdelen zo snel mogelijk met elkaar communiceren door middel van allerhande aansluitingen, zoals PCI Express en SATA. Het moederbord is daardoor als het fundament van een huis. Een verzakkende bodem is geen ramp als je genoeg hebt aan een enkele verdieping. Als je echter het maximale uit je pc wilt halen, heb je een steviger platform nodig.

©PXimport

Met de MSI Z270 GAMING PRO CARBON kun je onder andere de overdrachtssnelheid met 10% versnellen.

Even kennismaken

Moederborden komen in vele soorten en maten, maar de gemene deler is de chipset. Deze standaard komt van de hand van Intel of AMD. Elke keer dat deze chipbakkers een nieuwe processor ontwerpen, gaat dit gepaard met een nieuwe chipset. Een aantal zaken staan vast, zoals de ondersteunde processors, de beschikbare bandbreedte voor de PCIe-aansluitingen en wat voor werkgeheugen je kunt gebruiken.

In vroeger tijden vielen deze functies onder de zogenaamde ‘Northbridge’ van het moederbord, maar tegenwoordig neemt de processor deze last op zich. Wat overblijft zijn alle overige aansluitingen en chips. De geïntegreerde geluidskaart valt hieronder, net als de SATA-aansluitingen voor de harde schijven. Het moederbord stuurt ook alle apparaten aan die met USB worden aangesloten.

Vooral de veeleisende pc-gebruiker doet er goed aan om een duurder moederbord te overwegen. Neem bijvoorbeeld overklokken. Om de hoogste frequenties uit de CPU of het werkgeheugen te persen, ben je naast goede koeling afhankelijk van een consistent voltage. Goedkopere mobo’s besparen op de kwaliteit van de condensators op het bord, waardoor na verloop van tijd er lichte variatie kan optreden in de stroomtoevoer. Het gaat dan om slechts enkele millivolts, maar in het geval van een hoger geklokte processor kan het fataal zijn voor de chip. De betere bouwkwaliteit van luxere modellen uit zich ook in een lagere gevoeligheid voor elektromagnetische interferentie, zodat het geluid van de audiochip de luidspreker bereikt met een minimum aan ruis.

©PXimport

Oude mobo updaten? Dan kan mits je de BIOS update met MSI M-Flash. Dan ben je alleen niet toekomstbestendig. 

Levensverlengende operaties

In 2017 zien we een nieuwe processor tegemoet van Intel en AMD. Intel heeft in januari zijn Kaby Lake-lijn uit gebracht, een optimalisatie van de Skylake-processors die je nu in de B/H/Q/Z170-borden vind, en AMD probeert de eerstgenoemde van de troon te stoten met de gloednieuwe Zen-architectuur. De nieuwe processors van Intel en zeker AMD beloven een mooie prestatiewinst ten opzichte van voorgaande generaties.

Maar wat nu als je portemonnee nog moet bijkomen van december en je niet gelijk een nieuw moederbord wilt aanschaffen? In het geval van Intel kun je de nieuwe processor in je oude Z170-moederbord steken, mits je eerst de BIOS updatet. Dit doe je door de BIOS file op een USB-drive te zetten en vanuit de BIOS het Flash programma te starten, zoals bij MSI M-Flash.  

Als het budget helemaal geen aanschaf toestaat, zijn er nog steeds mogelijkheden om de levensduur van je pc zo ver mogelijk op te rekken. De processor en het werkgeheugen handmatig overklokken is iets te ingewikkeld om in dit artikel in twee zinnen te beschrijven, maar er bestaan ook minder ingrijpende methoden om deze onderdelen harder hun best te laten doen. Voor het werkgeheugen kun je de Extreme Memory Profile aanzetten in de BIOS. Met het eerste XMP-profiel zet je het RAM op de optimale snelheid, met profiel twee voer je een lichte overklok uit.

Om de processor automatisch te overklokken ben je afhankelijk van het moederbord. Sommige modellen, zoals de MSI Z270 GAMING M7, hebben een knop op het bord zitten waarmee de frequentie in stappen wordt opgeschroefd. Zorg er wel voor dat je pc is voorzien van een goede koeling als je gaat overklokken, zeker bij de processor. Alle nieuwe Z270-moederborden van MSI beschikken bovendien over de X-Boost-feature, waarmee je de overdrachtssnelheden van USB-apparaten en SSD’s met ongeveer tien procent kunt versnellen.

©PXimport

Met de MSI Z270 M5 ben je voorbereid op bijvoorbeeld USB 3.1 Gen 2, de echte USB 3.1 dus.

Volkswijsheid

Uiteindelijk zal je er toch aan moeten geloven. Een nieuwe socket of de ondersteuning voor een baanbrekende nieuwe technologie kan je kostbare moederbord onherroepelijk tot achterhaald bestempelen. Maar waar de wet van Moore de afgelopen decennia de snelheden van pc’s onverbiddelijk opstuwde, gaat het aannemen van nieuwe standaarden op z’n dooie gemak. DDR4-geheugen is net een jaar mainstream, nadat DDR3 sinds 2007 nog steeds goed meekomt. AMD lanceert binnenkort de AM4-socket voor zijn nieuwe processor en de verwachting is dat hier het de komende jaren bij blijft. De LGA 1151-socket van Intel zal het waarschijnlijk minder lang volhouden, maar de ooit stormachtige ontwikkeling op het vlak van prestaties is afgezwakt tot een mild zuchtje. Als je een paar jaar geleden een nieuwe processor hebt gehaald, heb je meer aan overklokken dan een nieuw model.

“Je nieuwe computer is al achterhaald op de dag dat je hem koopt”, luidt de decennia oude volkswijsheid. De soep wordt natuurlijk nooit zo heet gegeten als hij wordt opgediend maar is je PC toe aan een upgrade, ga dan vooral voor een goede fundering voor je PC. Meer informatie over de allernieuwste MSI Z270 moederborden. Zo ben je klaar voor de toekomst met de nieuwere features zoals USB 3.1 gen 2, M.2 Shields voor op je SSD en de verbeterde audiochip met Realtek ALC1220.

Meer informatie vind je op www.msi.com/to/Z270-motherboard-evolution

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s