Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste freeware van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’.

Tip 01: Anoniem delen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Wil je bestanden delen met iemand, maar zeker weten dat er niemand stiekem meekijkt, dan is OnionShare een goeie oplossing. Het programma maakt gebruik van het Tor-netwerk dat je anoniem gebruik laat maken van het web. Het werkt heel simpel: je opent het programma en sleept het bestand dat je wilt delen ernaar toe. Vervolgens klik je op Start server, waarna een directe versleutelde verbinding gemaakt wordt tussen jouw computer en die van de ontvanger. Je krijgt een link die je aan de ontvanger kunt geven, waarmee hij of zij naar een tijdelijke site wordt gestuurd waar het bestand kan worden gedownload. Die link kan echter alleen met de Tor-webbrowser worden geopend. Zodra het bestand is gedownload verdwijnt de site en ieder spoor van de verzending.

Tip 02: Netflix-marathon

Geschikt voor: Chrome

“Kijk je nog steeds?” Het is een goed bedoelde vraag van Netflix, maar ontzettend vervelend om steeds mee te worden geconfronteerd als je lekker een avondje Lord of the Rings aan het kijken bent. Je krijgt er meteen een schuldgevoel van! Flix Assist rekent daar gelukkig mee af. De Chrome-extensie zorgt ervoor dat Netflix niet meer vraagt of je nog steeds kijkt als je een filmmarathon houdt via je browser of Chromecast. En nog een voordeel: ook de twintig seconden durende timer naar een volgende aflevering is er niet meer. De nieuwe aflevering begint meteen. Het enige dat nog mist is het automatisch overslaan van de intro. Veel gebruikers vragen inmiddels om die toevoeging, maar of Flix Assist ook die functie zal krijgen is nog niet duidelijk.

©PXimport

Tip 03: Ongestoord surfen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Slimjet is een snelle internetbrowser die op hetzelfde platform is gebouwd als Google’s Chrome, maar met een aantal extra functies ingebouwd. Eentje daarvan is het automatisch blokkeren van alle advertenties. Geen knipperende balkjes, kleurrijke banners of pop-ups meer die de aandacht afleiden. Je krijgt websites nu helemaal schoon voorgeschoteld. Je kunt natuurlijk een extensie installeren in Chrome, om hetzelfde effect te bereiken. Maar het handige van Slimjet is nu juist dat je niets hoeft te doen, de browser blokkeert advertenties automatisch. Daarnaast heeft de browser nog een voordeel: het stuurt geen informatie door naar derden. Chrome stuurt namelijk steeds informatie over je surfgedrag door naar Google. Slimjet doet dat niet, en zorgt er voor dat adverteerders je niet kunnen volgen. Als bonus heeft Slimjet ook nog een programma ingebouwd waarmee je video’s kunt downloaden van YouTube.

©PXimport

Tip 04: In stukjes hakken

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Soms wil je een bestand delen of meenemen, dat simpelweg te groot is voor een blu-ray of usb-stick. Wat dan? Je kunt een oud trucje toepassen dat al zo lang bestaat als de diskette: het bestand opdelen in meerdere stukken. Dat kan gemakkelijk met het programma KFK File Splitter. Het doet eigenlijk precies wat het zegt: het splitst een groot bestand in meerdere delen. Je selecteert het bestand dat je wilt splitsen, geeft aan hoe groot ieder deel mag zijn, en klikt op Nu splitsen. Je kunt ook een van de standaard ingestelde groottes kiezen, zoals DVD, 512 MB usb-stick of 99 minuten cd. KFK weet dan precies hoe groot de delen moeten zijn en gaat aan de slag. Zet je een vinkje bij de optie Automatisch herbouw-bestandmaken, dan levert KFK bij de gesplitste delen ook een batch-bestand dat automatisch de delen weer kan samensmelten tot het originele geheel.

©PXimport

Tip 05: Redder in nood

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Ultimate Boot CD is een redder in nood. Het kan je uit de brand helpen als plotseling je pc niet meer opstart, het beeld vreemde tekens begint te vertonen of een hardnekkig virus ervoor zorgt dat bepaalde programma’s niet meer werken. Ultimate Boot CD zit boordevol gratis programma’s die je pc helemaal kunnen doorlichten om problemen op te sporen en op te lossen. Onlangs is aan die (lange) lijst het programma CPUID toegevoegd, dat allerlei informatie over je processor, moederbord, geheugen, videokaart en alle andere hardware kan geven. Ultimate Boot CD wordt als iso-bestand aangeboden. Die kun je op een cd-rom branden door in Windows 10 het bestand te selecteren, op de rechtermuisknop te klikken en Branden te kiezen. Begint een pc kuren te vertonen, stop dan de cd in de cd/dvd-lade en start de pc op. Welke stappen je daarna moet nemen kun je lezen in een handleiding van onze collega’s bij Computer Idee.

©PXimport

Tip 06: Vrij tekenen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Inkscape is een bijzonder uitgebreid tekenprogramma waarmee je schaalbare vectorbestanden kunt maken. Je kunt vrij tekenen met penselen en pennen, of cirkels, sterren en teksten toevoegen. En natuurlijk kun je ook een bestaande tekening bewerken. Net als met het prijzige Adobe Illustrator kun je werken met lagen, stempels en templates. Inkscape biedt ongelooflijk veel mogelijkheden voor een gratis programma, zeker als je het vergelijkt met de programma’s van Adobe die soms honderden euro’s kosten. Ben je een beginnende tekenaar, of heb je altijd al eens willen kijken of digitale kunst iets voor je is, dan is Inkscape zeker het proberen waard.

©PXimport

Tip 07: Type asssistent

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Een van de voordelen van het typen op je smartphone is autocomplete. Je kent het wel, tijdens het typen van een berichtje op je telefoon geeft het toetsenbord je suggesties, hertstelt tikfouten of zet automatisch een hoofdletter op de juiste plek. Het kan je enorm veel tijd besparen als je veel moet typen. Je kan hetzelfde doen op je pc met Phrase Express. Dit programma vult automatisch zinnen aan of herstelt fouten terwijl je op je computer typt. Het werkt in alle programma’s, zoals Word, Chrome, Skype of Outlook. Je moet Phrase Express alleen eerst wel trainen. Veelgebruikte zinnen kun je zelf toevoegen aan de database. Maar het is ook mogelijk om plug-ins te installeren. Voor het automatisch corrigeren van Nederlandse typefouten, kun je dit bestand importeren. Open daarvoor het tabblad Phrases, klik op het pijltje onder Import en kies File Import. Kies vervolgens het gedownloade bestand.

©PXimport

Tip 08: Handig hulpje

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Ellp is een moderne assistent voor je pc, die taken kan uitvoeren op het gebied van productiviteit, beveiliging en prestatie. Iedere categorie heeft een aantal kaarten met ingestelde taken die je kunt kiezen. Ellp kan je bijvoorbeeld een waarschuwing geven als je te veel op Facebook, Twitter of YouTube zit. Of je op de hoogte stellen als je e-mailadres voorkomt in een lijst van gehackte gegevens. En als je favoriete site een nieuwe foto plaatst, kan Ellp hem als achtergrond instellen op je bureaublad. Het werkt eigenlijk precies als Iftt.com, de populaire site waarmee je “slimme” online diensten aan elkaar kunt koppelen. Alleen werkt Ellp lokaal op je pc. Het programma ziet er gelikt uit, en werkt heel gebruiksvriendelijk. Je kiest een kaart, vult de gevraagde gegevens in (bijvoorbeeld het tijdstip waarop je de weersvoorspelling wilt horen) en klikt op Activate Card. Het werkt handig en snel, en kan je computergebruik een stuk aangenamer maken.

©PXimport

Tip 09: Google Images knop

Geschikt voor: Chrome

Google besloot onlangs vanwege een auteursrechtelijke kwestie een handige knop uit Google Images te halen. Kon je eerder een afbeelding die je met de zoekdienst had gevonden direct volledig bekijken door op Afbeelding weergeven te drukken, nu is dat niet meer mogelijk. Google stuurt je nu door naar de site waarop de afbeelding staat. Pas daar kun je de foto aanklikken. Gelukkig is er nu een manier om de oude situatie terug te brengen. De Chrome-extensie Afbeelding weergeven voegt de knop weer toe. En dat niet alleen, je kunt de knop ook aanpassen. Je hebt bijvoorbeeld de mogelijkheid om de tekst van de knop te veranderen, en je kunt kiezen of je de afbeelding in een nieuw tabblad of in het huidige wilt openen.

Tip 10: Het oog wil ook wat

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Reddit is een enorme bron van informatie. Maar ook een enorm onoverzichtelijke website. Reddit werd weliswaar opgericht in 2005, maar ziet eruit alsof het in de jaren negentig werd gebouwd. Met schreeuwerige kleuren, talloze links en veel te veel tekst. Toegegeven, het design – of gebrek daaraan – is ook de charme van Reddit. Maar het maakt het soms bijna onmogelijk om niet verdwaald te raken. Redditting maakt aan dat laatste een einde. De app maakt van het forum een moderne interface, waarin je je favoriete subreddits kunt organiseren, de volgorde van onderwerpen kunt aanpassen en je eigen homepage kunt kiezen. Verder kun je via het programma ook berichten posten, je inbox beheren en je profiel bekijken.

©PXimport

YouTube staat vol met uitstekende cursussen, maar zonder plan van aanpak raak je al snel verdwaald in het woud aan losse video's, autoplay en aanbevelingen. De oplossing is leren aanpakken als project. Maakt eigen afspeellijsten, plan kijktijd alsof het lesuren zijn en combineer video's met slimme notities. Met onze tips wordt YouTube je ideale onlinedocent.

Gestructureerd leren betekent dat je YouTube gebruikt als lesomgeving met duidelijke doelen en vaste leerroutes, in plaats van willekeurig te klikken van video naar video. Je bouwt aan één doorlopend cursustraject per onderwerp, zodat je elke sessie precies weet wat je gaat kijken, waarom dat relevant is en hoe je de informatie onthoudt.

YouTube kent naast losse instructiefilmpjes ook complete series met hoofdstukken, tijdcodes en zelfs volwaardige cursussen. Via YouTube Studio kunnen mensen hele cursussen publiceren. Als kijker is dat fijn, want ze bestaan uit overzichtelijke reeksen met duidelijke titels en een logische volgorde. Zoek je bijvoorbeeld naar 'Python course' of 'Excel cursus', dan kun je selectief kiezen voor kanalen die een complete serie aanbieden. Als een video verdeeld is in losse hoofdstukken, zie je die als markeringen in de voortgangsbalk en kun je gericht naar andere onderdelen springen. Dat maakt een lange les behapbaar en navigeerbaar.

Wat wil je leren?

Log in op YouTube en begin met een concreet leerdoel. Denk aan iets als formules in Excel toepassen of websites leren maken. Noteer het resultaat dat je wilt bereiken en de tijd die je per week eraan kunt besteden. Open daarna YouTube en zoek op het onderwerp in combinatie met woorden als cursus, beginner of playlist. Klik bij een veelbelovend resultaat op de pagina en controleer of er afspeellijsten zijn die logisch geordend zijn. Kijk of er recente uploads zijn, of de beschrijving bronnen bevat en of er ondertiteling of transcripts (uitgeschreven teksten) beschikbaar zijn.

Zet eventueel ondertiteling aan door linksboven te klikken op de drie streepjes, en klik dan op Instellingen / Afspelen en prestaties / Altijd ondertiteling tonen; zo kun je meelezen en lastige termen terugzoeken. Je opent de beschrijving van de video door in de grijze balk eronder te klikken op Meer. Klik op Transcript tonen in de beschrijving om de volledige tekst met tijdcodes te zien; met de zoekbalk boven het transcript spoor je trefwoorden snel op en spring je naar het juiste moment in de video. Deze functie werkt overigens bij lang niet alle video's.

Tot slot controleer je of de video hoofdstukken heeft; zie je horizontale streepjes in de voortgangsbalk onder de video, dan kun je per onderdeel navigeren.

Maak lijsten

Je hebt nu je cursus gekozen; tijd om je leeromgeving te bouwen. Open de eerste les en klik onder de video op de drie puntjes, dan op Opslaan/Nieuwe playlist. Geef je playlist een duidelijke naam, en kies de zichtbaarheid. Open de playlist via een klik op het rondje rechtsboven (waar je foto wellicht in staat) en Je kanaal bekijken. Dan klik je op Playlists en de betreffende aangemaakt afspeellijst om nieuwe video's toe te voegen en de volgorde aan te passen door video's te verslepen; zo bewaak je de opbouw.

Alles wat je wel interessant lijkt, maar nog niet op de hoofdlijn past, parkeer je in Later bekijken. Dat is de plek met materiaal om later te sorteren. Je voegt nieuwe video's eraan toe tijdens het kijken door te klikken op Opslaan / Later bekijken.

Werk dit onderdeel wekelijks bij: wat echt bij de cursus hoort, verplaats je naar je leerplaylist, de rest gaat weg. Zo blijft je cursus schoon en maak je het jezelf eenvoudig om snel te bekijken video's te scheiden van video's die misschien voor later interessant zijn.

Je kunt ook video's markeren om achter elkaar te worden afgespeeld. Dat doe je door in het overzicht van video's te klikken op de drie puntjes rechts van de video. Kies dan voor je Toevoegen aan wachtrij.

Lees ook: Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen

Van kijktijd naar studieblokken

Nu je playlist er staat, maak je een realistisch studierooster. Behandel de totale kijktijd als lesuren en plan daarnaast verwerkingstijd voor pauzes, aantekeningen en oefeningen. Open je playlist en bekijk hoelang de video's duren. Bepaal per sessie een doel, zoals de eerste twee video's bekijken en samenvatten. Streef naar blokken van 25 tot 45 minuten, gevolgd door een korte pauze.

Op de computer kunt je met de eerdergenoemde optie Toevoegen aan wachtrij een reeks video's klaarzetten. Je slaat deze tijdelijke playlist op via een klik op de drie puntjes naast de video in het overzicht en dan op Opslaan in playlist. Zo heb je voor elk moment een 'pakket' klaarstaan.

Slaat YouTube je rij niet op, dan gebruik je Opslaan in Later bekijken als wachtkamer en sleep je de selectie daarna in je leerplaylist. Houd rekening met herhaling: plan per twee of drie kijkblokken één blok om terug te spoelen, lastige stukken in lagere snelheid te herbekijken en je notities bij te werken.

Slimmer kijken

Tijdens het kijken wil je ook echt begrijpen wat je ziet en hoort. Klik rechtsonder in de speler op afbeelding van een tandwiel en dan op Ondertiteling om ondertitels in te schakelen; kies eventueel een andere stijl of grotere letters in de ondertitelingsopties. Past het tempo niet, kies dan Instellingen / Afspeelsnelheid en schakel bijvoorbeeld naar 1.25x voor bekende stof of 0.75x bij complexe uitleg.

Heeft de video hoofdstukken, dan zie je streepjes in de voortgangsbalk; beweeg de muis over de balk om titels te lezen en spring gericht naar het juiste onderdeel. Op een mobiel apparaat kun je met 'precies zoeken' nauwkeurige miniatuurbeelden oproepen door vanaf de voortgangsbalk iets omhoog te vegen; dat helpt bij het exact terugvinden van een stuk.

Verwerken van de lesstof

Wat je onthoudt, hangt af van wat je met de informatie doet. Gebruik tijdstempels in je notities, zodat je altijd terug kunt naar het juiste moment. Pauzeer op een belangrijk moment, klik met de rechtermuisknop in de speler en kies Video-URL kopiëren vanaf huidig tijdstip en plak die link in je notities; veel apps maken er automatisch een klikbare link van. Zet boven elk kopje je leerdoel van dat fragment in één zin en noteer daarna in je eigen woorden wat je ervan begrepen hebt.

Tijdens het terugkijken helpt het toetsenbord: pauzeer met de spatiebalk of een druk op K, spoel 10 seconden terug met J of vooruit met I, ga sneller met / en langzamer met <, ga naar de volgende hoofdstukken met Ctrl+PijltjeRechts (Windows) of Option+PijltjeRechts (Mac) en open de sneltoetsenlijst met Shift+?. Zo wissel je razendsnel tussen kijken en noteren zonder je muis te hoeven gebruiken.

Blijf het algoritme de baas

YouTube geeft bij video's aanbevelingen voor andere filmpjes. Voer daarom gerichte zoekopdrachten uit en voeg alleen video's toe die je doel ondersteunen. Als je op de resultaatpagina staat, gebruik je de beschikbare filters en klik je pas daarna een video open; zo voorkom je dat je impulsief iets anders bekijkt.

Omdat YouTube regelmatig functies test en verplaatst, kan de exacte plek van knoppen of filters variëren; laat je daardoor niet uit het veld slaan en controleer de helpteksten wanneer iets ineens anders werkt.

Houd je startpagina schoon door doelbewust te kijken, ongepaste suggesties te markeren en vooral je Later bekijken-inbox te blijven opschonen. Blijkt een rij video's toch waardevol, sla die op als nieuwe afspeellijst via de drie puntjes en Opslaan in playlist. En als je echt de rust in je overzicht wilt bewaren, overweeg dan om een apart Google-account te gebruiken om in te loggen, zodat je 'studie-algoritme' niet wordt beïnvloed door de andere video's die je bekijkt.

Kennis onderhouden

Als je alle tips toepast, ontwikkel je een routine om optimaal te profiteren van de kennis die je opdoet tijdens het bekijken van de video, de stof samenvatten en herhalen en jezelf toetsen. Een logische vervolgstap is om één nieuw onderwerp te kiezen en de aanpak van dit artikel precies één maand vol te houden; evalueer daarna en schaaf je format bij. Zo groeit YouTube mee met jouw vaardigheden, in plaats van andersom.

Teufel komt met een nieuwe generatie van zijn Airy Sports TWS. Deze tweede versie is beschikbaar in meerdere kleuren en voorzien van een hogere IP-classificatie (IPx4). Een andere verbetering is dat je in een mobiele app naar eigen wens de audio-instellingen kunt aanpassen. Maar de opvallendste vernieuwing is de toevoeging van noise cancelling. Tijd voor een praktijktest.

De Berlijnse audiospecialist heeft aan het uiterlijk van de Teufel Airy Sports TWS 2 niet veel veranderd. Het door ons geteste zwarte model bevat aan de buitenzijde van elk oordopje een iets onopvallender Teufel-logo. Daarnaast zijn de oorhaken iets korter en zitten de magneetpunten op een andere plek. Via deze magneetpunten laden de ingebouwde accu's op. De opbergcase heeft zelf ook een accu met een capaciteit van 750 mAh. Die kun je met de inbegrepen usb-c-kabel bijladen. Helaas is dit snoertje met een lengte van nog geen dertig centimeter erg kort.

©Maikel Dijkhuizen

Draagcomfort

Elk oor is anders en dat begrijpt Teufel maar al te goed. Het merk levert maar liefst vijf setjes siliconen oordoppen mee. Je verwisselt ze eenvoudig, waardoor iedere persoon de juiste pasvorm kan kiezen. Nadat je de Airy Sports TWS 2 aan een bluetooth-bron hebt gekoppeld, haal je de in-ears uit de oplaadcase. Dankzij de flexibele oorhaken blijven de oordoppen prima op hun plek zitten. Ook tijdens het sporten zitten de luisterapparaatjes als gegoten, want de in-ears gaan bij lichamelijke inspanning niet wiebelen. Wegens de prettige pasvorm en het lichte gewicht voel je amper dat je ze in hebt.

©Maikel Dijkhuizen

Bediening

Voor de bediening beschikken beide in-ears aan de buitenzijde over een aanraakpaneeltje. De werking is even wennen, want de linker- en rechterkant herbergen verschillende functies. Tik bijvoorbeeld aan de rechterkant tweemaal om een liedje te skippen en tik links twee keer om naar het vorige liedje te gaan. Je drukt tijdelijk op de behuizing om het volume te wijzigen. Met driemaal tikken kun je de transparantiemodus (links) of noise cancelling (rechts) activeren. Tot slot neem je simpel inkomende gesprekken aan, waarna je handsfree kunt bellen. Zodra je alle functies eenmaal onder de knie hebt, voelt de bediening intuïtief aan. De bijgevoegde handleiding bevat voor alle beschikbare opties duidelijke instructies.

Geluidskwaliteit

De Airy Sports TWS 2 levert zowel op lage als hoge volumes een helder geluid. Muziek klinkt erg levendig waarbij luisteraars een duidelijk stereobeeld kunnen horen. Vrouwelijke en mannelijke stemmen zijn duidelijk te verstaan, waardoor je podcasts, audioboeken en radio-uitzendingen moeiteloos kunt volgen. De in-ears sluiten je oren namelijk goed af van de omgeving. Daarnaast kun je natuurlijk noise cancelling inschakelen, maar deze functie zorgt slechts voor een bescheiden demping van de lage tonen in jouw omgeving. Je hoort omringende geluiden hierdoor een fractie zachter.

Met de standaardinstellingen laten de bassen zich niet zo nadrukkelijk gelden. Vind je een diepere laagweergave prettig, dan loont het de moeite om de Teufel Go-app te installeren. Kies vervolgens de geluidsinstelling Bass Boost en ervaar een steviger geluid. Overigens zijn er nog meer audio-opties beschikbaar, namelijk Podcast, Techno, Pop, Treble boost, Rock en Klassiek. Bovendien pas je de equalizerinstellingen eventueel handmatig aan. Kortom, genoeg mogelijkheden om het geluid naar je hand te zetten.

Gebruikers kunnen in de app ook nog noise cancelling of de transparantiemodus activeren. Laatstgenoemde functie laat geluid van buitenaf door, zodat je tijdens het luisteren soepel een gesprek kunt voeren. Verder toont de app de resterende batterijcapaciteit van elk oordopje en de huidige firmware-versie. Als er een nieuwe software-update verschijnt, kun je die meteen installeren.

©Maikel Dijkhuizen

Teufel Airy Sports TWS 2 kopen?

Als je van de noise cancelling-functie geen wonderen verwacht, is de Teufel Airy Sports TWS 2 een interessant product voor actievelingen. Tijdens het wandelen, hardlopen, fitnessen en fietsen blijven de oordopjes goed zitten. Fijn is dat je tijdens al die activiteiten muziek, podcasts en luisterboeken makkelijk kunt bedienen via de aanraakpaneeltjes. Ten slotte is ook de audiokwaliteit dik in orde. Al met al vinden we de adviesprijs van 119,99 euro voor dit kwalitatieve setje in-ears gerechtvaardigd.